Choroby zakaźne u psów w jednym przeglądzie: parwowiroza, nosówka, leptospiroza, kaszel kenelowy i choroby odkleszczowe. Jak się szerzą i co dają.
Choroby zakaźne u psów to infekcje wywoływane przez wirusy, bakterie i pierwotniaki, które szerzą się przez kał, wydzieliny, mocz, wodę albo ukąszenia kleszczy. Najgroźniejsze to parwowiroza, nosówka, leptospiroza, kaszel kenelowy i choroby odkleszczowe. Ten przegląd pokazuje, jak się szerzą, jakie dają pierwsze objawy i kto jest najbardziej narażony. Pełny przegląd chorób rasy doberman znajdziesz w filarze choroby rasy doberman w jednym miejscu.
W skrócie- Drogi zakażenia decydują o ochronie: kał i otoczenie przy parwowirozie, wydzieliny przy nosówce i kaszlu kenelowym, mocz i woda przy leptospirozie, kleszcze przy babeszjozie i boreliozie.- Najbardziej narażone są szczenięta bez pełnej odporności, psy starsze i psy z dużych skupisk zwierząt.- Krwawa biegunka, drgawki, żółtaczka, ciemny mocz i duszność to objawy wymagające natychmiastowej wizyty.- O szczepieniach decyduje lekarz weterynarii według wytycznych WSAVA; ten tekst nie podaje kalendarza szczepień.
Choroby zakaźne u psów: jak się szerzą
Do infekcji u psów może dojść na kilka głównych sposobów: przez kontakt z kałem i skażonym otoczeniem, przez wydzieliny drogą kropelkową, przez mocz i skażoną wodę, za pośrednictwem wektorów, takich jak kleszcze i komary, oraz przez bezpośredni kontakt i ugryzienia. Niektóre patogeny mogą przez długi czas przetrwać w środowisku, co dodatkowo zwiększa ryzyko zakażenia w miejscach uczęszczanych przez wiele psów.
Choroby wirusowe psów
Schemat
Drogi szerzenia się infekcji u psów
Kał
Np. parwowiroza.
Kropelki
Np. kaszel kenelowy.
Mocz i woda
Np. leptospiroza.
Kleszcz i komar
Choroby odkleszczowe i pasożytnicze.
Ugryzienie
Np. wścieklizna.
Źródło: opracowanie własne
Parwowiroza: krwawa biegunka i wymioty u szczeniąt
Parwowiroza to poważna choroba wirusowa, szczególnie groźna dla szczeniąt, objawiająca się między innymi krwawą biegunką i intensywnymi wymiotami. Więcej o jej przebiegu i leczeniu piszemy w artykule parwowiroza u szczeniaka: objawy i leczenie.
Nosówka: choroba wielu układów
Nosówka atakuje jednocześnie kilka układów w organizmie psa, co opisujemy szerzej w artykule nosówka: fazy objawów i zapobieganie.
Zakaźne zapalenie wątroby psów
Zakaźne zapalenie wątroby to kolejna choroba wirusowa opisywana w źródłach weterynaryjnych jako istotne zagrożenie, szczególnie dla młodych psów.
Wścieklizna: choroba śmiertelna dla psa i człowieka
Wścieklizna jest chorobą wirusową o niemal zawsze śmiertelnym przebiegu, stanowiącą poważne zagrożenie zarówno dla psów, jak i dla ludzi, co potwierdzają materiały Światowej Organizacji Zdrowia.
Choroby bakteryjne: leptospiroza i kaszel kenelowy
Leptospiroza przenoszona jest przez mocz zakażonych gryzoni oraz kontakt ze skażonymi kałużami i stojącą wodą, a jej skutkiem może być poważne uszkodzenie nerek i wątroby, z ryzykiem przeniesienia choroby także na ludzi. Kaszel kenelowy to zespół zakażeń bakteryjnych i wirusowych, do których łatwo dochodzi w skupiskach psów, na przykład w schroniskach czy hotelach dla zwierząt; przebieg jest zwykle łagodny, ale może się powikłać zapaleniem płuc.
Choroby przenoszone przez kleszcze i komary
Do chorób przenoszonych przez kleszcze należą między innymi babeszjoza, opisana w artykule babeszjoza i jej pierwsze sygnały, borelioza, opisana w artykule borelioza, czyli choroba z Lyme u psa, a także anaplazmoza i erlichioza. Dirofilarioza, przenoszona przez komary, jest zgodnie z danymi ESCCAP notowana w Europie coraz częściej. Wspólnym mianownikiem ochrony przed wszystkimi tymi chorobami jest skuteczna profilaktyka przeciw wektorom, czyli kleszczom i komarom.
Kto choruje najczęściej: grupy ryzyka
Szczególnie narażone na choroby zakaźne są szczenięta w okresie zanikania odporności odziedziczonej po matce, psy starsze, psy z chorobami przewlekłymi oraz psy często przebywające w dużych skupiskach zwierząt, takich jak schroniska, hotele dla psów czy ogólnodostępne wybiegi, a także psy podróżujące. Więcej o rozsądnej organizacji pierwszych tygodni szczeniaka w domu piszemy w filarze pierwsze dni szczeniaka w nowym domu.
Najgroźniejsze choroby zakaźne psów: objawy alarmowe
Krwawa biegunka połączona z wymiotami, drgawki, żółtaczka, brak oddawania moczu, ciemny lub czerwony mocz, duszność oraz objawy zapaści to sygnały wymagające natychmiastowej wizyty u lekarza weterynarii, niezależnie od podejrzewanej przyczyny.
Szczepienia i inne formy ochrony: zasady ogólne
Zgodnie z wytycznymi WSAVA szczepienia dzieli się na podstawowe i dodatkowe, a dokładny harmonogram oraz wybór konkretnych szczepień ustala zawsze lekarz weterynarii indywidualnie dla danego psa. Poza szczepieniami istotne są też inne formy ochrony: preparaty przeciw kleszczom dobrane wspólnie z lekarzem, unikanie stojącej wody, regularne sprzątanie kału oraz izolowanie chorych psów od zdrowych.
Podejrzenie choroby zakaźnej: co zrobić przed wizytą
Przy podejrzeniu choroby zakaźnej warto najpierw zadzwonić do lecznicy, żeby umożliwić odpowiednie zorganizowanie wizyty i ograniczenie kontaktu z innymi zwierzętami w poczekalni. W domu dobrze jest oddzielić chorego psa od innych zwierząt, używać rękawiczek i dokładnie myć ręce, zapewnić mu osobne miski oraz przygotować informacje o tym, od kiedy trwają objawy, czy pies miał ostatnio kontakt z innymi psami, czy podróżował i czy był narażony na kleszcze.
Mapa infekcji u psów
Choroba | Czynnik | Jak się szerzy | Główne objawy | Grupa ryzyka | Groźna dla człowieka |
|---|---|---|---|---|---|
Parwowiroza | Wirus | Kał, skażone otoczenie | Krwawa biegunka, wymioty | Szczenięta | Nie |
Nosówka | Wirus | Wydzieliny, droga kropelkowa | Objawy wielu układów | Szczenięta, psy niezaszczepione | Nie |
Zakaźne zapalenie wątroby | Wirus | Kontakt z wydzielinami | Osłabienie, gorączka | Młode psy | Nie |
Wścieklizna | Wirus | Ugryzienie, ślina | Zmiany zachowania, porażenia | Wszystkie psy | Tak |
Leptospiroza | Bakteria | Mocz, skażona woda | Uszkodzenie nerek i wątroby | Psy z kontaktem z wodą stojącą | Tak |
Kaszel kenelowy | Bakterie i wirusy | Droga kropelkowa | Suchy kaszel | Psy w skupiskach | Nie |
Babeszjoza | Pierwotniak | Kleszcze | Osłabienie, gorączka | Psy z kontaktem z kleszczami | Nie |
Borelioza | Bakteria | Kleszcze | Kulawizna, gorączka | Psy z kontaktem z kleszczami | Tak |
Anaplazmoza | Bakteria | Kleszcze | Gorączka, osłabienie | Psy z kontaktem z kleszczami | Tak |
Dirofilarioza | Nicień | Komary | Kaszel, nietolerancja wysiłku | Psy w rejonach występowania komarów | Rzadko |
Które z tych infekcji mogą dotyczyć ludzi? Zobacz przegląd zoonoz i zasad higieny w domu. Przeczytaj artykuł.
Ciekawostka. Parwowiroza psów pojawiła się nagle pod koniec lat siedemdziesiątych XX wieku i w ciągu kilku lat rozprzestrzeniła się na całym świecie, a wirus wywodzi się najprawdopodobniej od wirusa panleukopenii kotów.

Najczęstsze pytania
Czy pies może zarazić się chorobą zakaźną w lecznicy lub w hotelu dla psów?
Tak, miejsca z dużym skupiskiem zwierząt niosą wyższe ryzyko kontaktu z patogenami, dlatego dobre placówki stosują odpowiednie procedury higieniczne ograniczające to ryzyko.
Czy kot może zarazić psa?
Niektóre choroby mogą przenosić się między różnymi gatunkami zwierząt, choć wiele z nich jest w dużej mierze gatunkowo specyficznych, dlatego szczegółową ocenę ryzyka najlepiej omówić z lekarzem weterynarii.
Które choroby zakaźne psów są uleczalne?
Wiele chorób bakteryjnych, przy wczesnym rozpoznaniu i odpowiednim leczeniu, dobrze reaguje na terapię, natomiast część chorób wirusowych wymaga głównie leczenia objawowego i intensywnej opieki.
Czy po chorobie zakaźnej trzeba dezynfekować cały dom?
W przypadku niektórych patogenów, które długo przeżywają w środowisku, dokładna dezynfekcja pomieszczeń i przedmiotów używanych przez psa jest ważnym elementem zapobiegania ponownemu zakażeniu.
Czy pies wracający z wakacji na południu Europy może przywieźć nową chorobę?
Tak, niektóre choroby przenoszone przez wektory występują w innych regionach Europy częściej niż w Polsce, dlatego warto wcześniej omówić z lekarzem weterynarii odpowiednią profilaktykę przed taką podróżą.
Częste powikłanie infekcji dróg oddechowych: przeczytaj o zapaleniu płuc u psa. Przeczytaj artykuł.
Źródła
- Merck Veterinary Manual: Infectious diseases of dogs (parvovirus, distemper, leptospirosis, infectious canine hepatitis, rabies)
- WSAVA Guidelines for the Vaccination of Dogs and Cats (podział na szczepienia podstawowe i dodatkowe)
- ESCCAP: choroby przenoszone przez wektory, dirofilarioza w Europie
- WHO: wścieklizna, opis choroby
- PubMed: pochodzenie parwowirusa psów
