Zapalenie płuc u psa: objawy, przyczyny i rekonwalescencjaZapalenie płuc u psa: objawy, przyczyny i rekonwalescencja

Zapalenie płuc u psa to choroba, w której pęcherzyki płucne wypełnia wydzielina zapalna. Najczęściej ma podłoże bakteryjne, bywa zachłystowe po wymiotach lub narkozie albo powikłaniem infekcji dróg oddechowych. Objawy to szybki oddech w spoczynku, gorączka i osłabienie. Leczy je lekarz, a w domu liczy się spokojna, kontrolowana rekonwalescencja. Pełny przegląd chorób rasy i psów w ogóle znajdziesz w filarze choroby dobermana.

W skrócie- Przyspieszony oddech w spoczynku i podczas snu jest często ważniejszym sygnałem niż sam kaszel.- Zachłystowe zapalenie płuc pojawia się po wymiotach, zabiegach w znieczuleniu lub przy zaburzeniach połykania.- Antybiotyk dobiera lekarz, najlepiej na podstawie posiewu, zgodnie z wytycznymi ISCAID.- Po leczeniu pies wraca do ruchu stopniowo, a liczenie oddechów w domu pomaga wychwycić nawrót.

Zapalenie płuc to stan, w którym pęcherzyki płucne, odpowiedzialne za wymianę gazową, wypełnia wydzielina zapalna, co utrudnia oddychanie. To coś innego niż zwykła infekcja górnych dróg oddechowych czy przewlekły, samoistny kaszel, choć jedno może prowadzić do drugiego.

Zapalenie oskrzeli u psa: czym różni się od zapalenia płuc

Zapalenie oskrzeli dotyczy dróg oddechowych prowadzących do płuc, a nie samych pęcherzyków płucnych, dlatego zwykle ma łagodniejszy przebieg niż pełne zapalenie płuc, choć nieleczone może w niektórych przypadkach do niego prowadzić.

Do typowych objawów należą szybki, płytki oddech w spoczynku, widoczny wysiłek oddechowy z angażowaniem mięśni brzucha, wilgotny kaszel, gorączka, osowiałość, brak apetytu i wyraźna nietolerancja wysiłku. Sygnały wymagające natychmiastowej wizyty to sine lub szarawe dziąsła, oddychanie z otwartym pyskiem w spoczynku oraz oznaki zapaści. Zdrowy dorosły pies w spoczynku oddycha zwykle od kilkunastu do około trzydziestu razy na minutę, a wyraźne i utrzymujące się przekroczenie tego zakresu, zwłaszcza połączone z innymi objawami, jest powodem do pilnej konsultacji z lekarzem weterynarii.

Zapalenie płuc często rozwija się jako wtórne zakażenie bakteryjne po wcześniejszej infekcji wirusowej dróg oddechowych, w tym po kaszlu kennelowym czy nosówce, opisanej w artykule nosówka u psa. W grupie podwyższonego ryzyka znajdują się szczenięta, psy starsze oraz psy z osłabioną odpornością.

Zachłystowe zapalenie płuc powstaje, gdy treść pokarmowa, płyn lub wymiociny trafiają do dróg oddechowych zamiast do przełyku. Do sytuacji podwyższonego ryzyka należą wymioty, opisane szerzej w artykule przyczyny wymiotów u psa, regurgitacja przy rozszerzeniu przełyku, zabiegi w znieczuleniu ogólnym, zaburzenia połykania oraz zbyt szybkie podawanie płynów strzykawką. Ryzyko można zmniejszyć, przestrzegając zaleceń przygotowania do zabiegu w znieczuleniu i spokojnie, powoli podając leki w płynnej formie.

Rzadszymi przyczynami zapalenia płuc bywają pasożyty płucne, zakażenia grzybicze oraz wdechnięte ciała obce, na przykład kłoski traw. O tym, co robić po połknięciu ciała obcego przez psa, piszemy w osobnym artykule pies połknął ciało obce, choć wdechnięcie i połknięcie to dwie różne sytuacje wymagające innego postępowania.

Rozpoznanie opiera się na osłuchaniu klatki piersiowej, zdjęciu RTG, morfologii krwi, pomiarze wysycenia krwi tlenem (pulsoksymetria), a w wybranych przypadkach na popłuczynach oskrzelowo-pęcherzykowych z posiewem bakteriologicznym. Posiew pomaga lekarzowi dobrać antybiotyk celowany, zamiast opierać się wyłącznie na ogólnym przypuszczeniu.

Leczenie opiera się na antybiotykoterapii dobranej zgodnie z wytycznymi ISCAID dotyczącymi chorób układu oddechowego, a w cięższych przypadkach obejmuje też tlenoterapię i płynoterapię w warunkach lecznicy. Nebulizacja i oklepywanie klatki piersiowej mogą być zalecone przez lekarza jako wsparcie odkrztuszania wydzieliny. Leki przeciwkaszlowe podaje się wyłącznie po konsultacji, bo w niektórych przypadkach tłumienie kaszlu może utrudniać oczyszczanie dróg oddechowych.

Nebulizacja i oklepywanie klatki piersiowej w domu

Jeśli lekarz zaleci kontynuację nebulizacji lub oklepywania w domu, warto trzymać się dokładnie wskazanej częstotliwości i techniki, zamiast improwizować na własną rękę.

Powrót do ruchu: od krótkich wyjść do zwykłych spacerów

Po zakończeniu ostrej fazy choroby powrót do aktywności powinien być stopniowy: krótkie, spokojne wyjścia na potrzebę, a dopiero po akceptacji lekarza dłuższe spacery, zbliżone do zwykłego poziomu ruchu opisanego w artykule ile ruchu potrzebuje doberman. Warto też unikać wystawiania rekonwalescenta na silne zimno w tym okresie.

Kiedy zgłosić się przed terminem kontroli

Nawrót przyspieszonego oddechu w spoczynku, powrót gorączki, apatii lub braku apetytu to sygnały, żeby skontaktować się z lecznicą przed zaplanowanym terminem kontroli, a nie czekać do niego.

Karta liczenia oddechów w spoczynku

1. Poczekaj, aż pies śpi lub odpoczywa w całkowitym spokoju.
2. Policz ruchy klatki piersiowej (jeden ruch w górę i w dół to jeden oddech) przez 30 sekund.
3. Pomnóż wynik przez dwa, żeby otrzymać liczbę oddechów na minutę.
4. Zapisz wynik razem z datą i porą pomiaru.

Dziennik oddechów: 14 dni

Próg alarmowy, powyżej którego należy skontaktować się z lecznicą, wpisuje lekarz prowadzący, indywidualnie dla danego psa.

Kolor dziąseł wiele mówi o stanie psa. Zobacz, jak go ocenić w domu i kiedy jest niepokojący.

Ciekawostka. Kłoski traw, na przykład wyczyńca czy jęczmienia płonnego, potrafią wędrować w drogach oddechowych psa i wywołać ropne zapalenie płuc lub opłucnej; przypadki takie opisywane są w literaturze weterynaryjnej głównie latem.

Czy zapalenie płuc u psa jest zaraźliwe dla innych psów?

Samo zapalenie płuc zwykle nie jest bezpośrednio zaraźliwe, ale wirusowa lub bakteryjna infekcja leżąca u jego podłoża, na przykład część patogenów wywołujących kaszel kennelowy, może przenosić się między psami.

Ile trwa leczenie zapalenia płuc u psa?

To zależy od przyczyny i ciężkości przypadku, a dokładny czas antybiotykoterapii i rekonwalescencji zawsze ustala lekarz weterynarii indywidualnie.

Czy pies w trakcie rekonwalescencji może wychodzić na zimne powietrze?

Krótkie wyjścia na potrzebę zwykle są możliwe, ale dłuższego przebywania na silnym zimnie lepiej unikać do czasu pełnego powrotu do zdrowia, najlepiej po konsultacji z lekarzem.

Jak podawać psu leki w płynie, żeby się nie zachłysnął?

Płyn warto podawać powoli, małymi porcjami, z głową psa w naturalnej, lekko uniesionej pozycji, dając mu czas na przełknięcie między kolejnymi porcjami.

Czy szczeniak przechodzi zapalenie płuc ciężej niż dorosły pies?

Szczenięta, ze względu na wciąż rozwijający się układ odpornościowy, są w grupie podwyższonego ryzyka cięższego przebiegu, dlatego przy podejrzeniu zapalenia płuc u młodego psa warto reagować szczególnie szybko.

Zaplanuj wizyty kontrolne po chorobie. Sprawdź, jak często chodzić z psem do weterynarza.

• Merck Veterinary Manual: Pneumonia in dogs; aspiration pneumonia
• ISCAID: wytyczne antybiotykoterapii chorób układu oddechowego psów i kotów (PubMed)
• Cornell University College of Veterinary Medicine: parametry oddechowe psa
• VCA Animal Hospitals: Pneumonia in dogs
• PubMed: publikacje o migracji kłosków traw w drogach oddechowych psów