Nosówka u psa: objawy, przebieg i zapobieganieNosówka u psa: objawy, przebieg i zapobieganie

Nosówka u psa to zakaźna choroba wirusowa, która atakuje jednocześnie układ oddechowy, pokarmowy i nerwowy. Najbardziej narażone są szczenięta i psy bez pełnej odporności. Nie ma leku działającego na samego wirusa, leczenie jest objawowe, dlatego najważniejsze jest zapobieganie ustalone z lekarzem weterynarii według wytycznych WSAVA. Szerszy przegląd znajdziesz w artykule o chorobach dobermana i psów.

W skrócie- Wirus nosówki szerzy się drogą kropelkową i przez wydzieliny, a jego rezerwuarem są też dzikie zwierzęta, na przykład lisy i kuny.- Objawy przychodzą falami: gorączka i katar, potem wymioty i biegunka, czasem objawy nerwowe.- Objawy neurologiczne pogarszają rokowanie i mogą pozostawić trwałe następstwa.- Nosówka należy do chorób, przed którymi chronią szczepienia podstawowe według WSAVA, a harmonogram ustala lekarz.- Chory pies musi być odizolowany od innych psów, bo może wydalać wirusa przez długi czas.

Wirus nosówki, morbilliwirus spokrewniony z wirusem odry, szerzy się drogą kropelkową oraz poprzez wspólne wydzieliny i przedmioty, na przykład miski. Zgodnie z Merck Veterinary Manual w środowisku jest mniej odporny niż parwowirus, ale nadal stanowi realne zagrożenie, zwłaszcza tam, gdzie przebywa wiele psów. Rezerwuarem wirusa w naturze są też dzikie zwierzęta, takie jak lisy i kuny.

Największe ryzyko dotyczy szczeniąt w okresie zanikania przeciwciał otrzymanych od matki, psów bez pełnej odporności poszczepiennej, zwierząt z dużych skupisk oraz psów z niedoborami odporności. Zgodnie z Merck i WSAVA ten okres podatności jest naturalnym etapem rozwoju odporności szczenięcia, a dokładny harmonogram ochrony ustala lekarz weterynarii indywidualnie.

Faza oddechowa: gorączka, katar, ropna wydzielina z oczu. To zwykle pierwszy etap widocznych objawów choroby.

Faza pokarmowa: wymioty i biegunka. Objawy ze strony przewodu pokarmowego mogą pojawić się równolegle z objawami oddechowymi lub po nich. Więcej o biegunce u szczeniąt i tym, kiedy jest groźna, piszemy w osobnym artykule.

Faza nerwowa: drgawki, mioklonie, chwiejność. To najpoważniejszy etap choroby, pogarszający rokowanie.

Twarde opuszki i nos: zmiany skóry po nosówce. U części psów po przechorowaniu nosówki dochodzi do charakterystycznego pogrubienia skóry na opuszkach łap i nosie.

Czas trwania i kolejność poszczególnych faz opisują między innymi Merck i Cornell, a u konkretnego psa objawy mogą się nakładać albo powrócić po pozornej poprawie.

Rozpoznanie opiera się na badaniu PCR z wymazów, krwi lub moczu, w połączeniu z obrazem klinicznym. Objawy mogą przypominać kaszel kenelowy, zapalenie płuc czy fazę pokarmową parwowirozy, opisywaną szerzej w artykule o parwowirozie u szczeniąt. Zgodnie z Merck ujemny wynik pojedynczego testu nie zawsze wyklucza chorobę, dlatego lekarz może zalecić dalszą diagnostykę.

Nie istnieje lek działający bezpośrednio na wirusa nosówki, dlatego leczenie ma charakter podtrzymujący: płyny, leki przeciwwymiotne, antybiotyki przy wtórnych zakażeniach bakteryjnych oraz leki przeciwdrgawkowe w razie potrzeby. Rokowanie zależy od fazy choroby w momencie rozpoznania oraz od ogólnej odporności psa. U części psów po przechorowaniu pozostają trwałe następstwa, takie jak tiki mięśniowe czy wady szkliwa zębów, jeśli choroba dotknęła szczenię w okresie tworzenia się zębów.

Chorego psa oddziela się od innych psów na czas wskazany przez lekarza, zapewniając mu osobne miski i legowisko. Zwykłe środki dezynfekcyjne są skuteczne wobec tego typu wirusów otoczkowych, a po każdym kontakcie z chorym psem warto umyć ręce. Ludzie nie chorują na nosówkę psów, choć inne choroby, które mogą przenosić się z psów na ludzi, opisujemy w osobnym artykule.

Rozmowa z lekarzem weterynarii o ochronie szczeniaka przed chorobami zakaźnymi

Nosówka znajduje się na liście chorób, przed którymi chronią szczepienia podstawowe zgodnie z wytycznymi WSAVA, a dokładne terminy i schemat ustala lekarz weterynarii indywidualnie dla danego psa. Rozsądna socjalizacja szczeniaka, zanim uzyska pełną odporność, obejmuje kontakt ze zdrowymi, znanymi psami oraz unikanie miejsc o nieznanej historii sanitarnej. Więcej o bezpiecznej socjalizacji szczeniaka piszemy w osobnym filarze.

Ciekawostka. Nosówka zagraża nie tylko psom domowym: w 1994 roku epidemia tego wirusa w Parku Narodowym Serengeti zabiła znaczną część miejscowej populacji lwów, co opisano w publikacji w czasopiśmie Nature z 1996 roku.

Czy człowiek może zarazić się nosówką od psa?

Nie, wirus nosówki psów nie zaraża ludzi, choć warto pamiętać, że inne choroby psów mogą stanowić zagrożenie dla człowieka.

Czy kot może zachorować na nosówkę psów?

Wirus nosówki psów jest specyficzny głównie dla psowatych, a koty chorują na inną, odrębną chorobę wirusową, którą też potocznie bywa nazywaną nosówką kotów.

Jak długo pies po nosówce zaraża inne psy?

Czas wydalania wirusa różni się w zależności od przebiegu choroby, dlatego dokładny okres izolacji zawsze ustala lekarz weterynarii prowadzący leczenie.

Czy zaszczepiony, dorosły pies może zachorować na nosówkę?

Żadne szczepienie nie daje stuprocentowej gwarancji, choć znacząco zmniejsza ryzyko zachorowania i zwykle łagodzi przebieg choroby, jeśli mimo to do zakażenia dojdzie.

Czym są tiki mięśniowe, które zostają po nosówce?

To mimowolne, powtarzające się skurcze mięśni, które u części psów pozostają jako trwałe następstwo przebytej choroby, zwłaszcza po jej postaci nerwowej.

Napady drgawek mają wiele przyczyn. Przeczytaj, jak rozpoznaje się i leczy padaczkę u psa. Inna choroba, która często dotyka szczenięta z miejsc z wieloma psami: poznaj giardiozę.

• Merck Veterinary Manual: Canine distemper
• WSAVA Guidelines for the Vaccination of Dogs and Cats (tylko ogólna informacja o szczepieniach podstawowych)
• Cornell University College of Veterinary Medicine (Baker Institute): Canine distemper
• VCA Animal Hospitals: Distemper in dogs
• PubMed: Roelke-Parker i wsp., epidemia nosówki u lwów w Serengeti (Nature, 1996)