Borelioza u psa rzadko daje rumień, częściej kulawiznę zmieniającą łapę. Sprawdź objawy, różnice wobec babeszjozy, leczenie i ochronę przed kleszczami.
Borelioza u psa to choroba bakteryjna przenoszona przez kleszcze. W przeciwieństwie do ludzi pies zwykle nie ma rumienia, a najczęstszym objawem jest kulawizna przechodząca z łapy na łapę, gorączka i apatia. Większość zakażonych psów nie choruje, ale u części rozwija się groźne powikłanie nerkowe, dlatego objawy trzeba skonsultować z lekarzem. Pełny przegląd chorób rasy i psów w ogóle znajdziesz w filarze choroby dobermana.
W skrócie- Bakterie Borrelia przenosi kleszcz, a do zakażenia potrzebne jest dłuższe przyssanie.- U psów rumień wędrujący prawie się nie zdarza; typowa jest kulawizna zmieniająca łapę i obrzęk stawów.- Rzadkim, ale groźnym powikłaniem jest nefropatia z utratą białka w moczu.- Babeszjoza daje objawy szybciej i częściej ciemny mocz; to ważna różnica przy podejrzeniu choroby odkleszczowej.- Dodatni test na przeciwciała oznacza kontakt z bakterią, a nie zawsze chorobę; decyzję o leczeniu podejmuje lekarz.
Borelioza u psa: bakteria przenoszona przez kleszcze
Boreliozę wywołują bakterie z grupy Borrelia burgdorferi sensu lato, przenoszone przez kleszcza pospolitego. Do zakażenia potrzebne jest zwykle dłuższe przyssanie kleszcza, dlatego szybkie jego usunięcie po spacerze wyraźnie zmniejsza ryzyko choroby. Większość zakażonych psów w ogóle nie wykazuje objawów, a organizm radzi sobie z bakterią samodzielnie lub bezobjawowo.
Choroba z Lyme u psa a u człowieka: najważniejsze różnice
U psów charakterystyczny dla ludzi rumień wędrujący wokół miejsca ukąszenia praktycznie się nie zdarza, a same objawy pojawiają się zwykle dopiero po tygodniach lub miesiącach od zakażenia, nie od razu. Pies nie zaraża człowieka boreliozą bezpośrednio, ale wspólny spacer w miejscu występowania kleszczy oznacza wspólne ryzyko dla obu.
Borelioza u psa objawy: kulawizna zmieniająca łapę
Najbardziej charakterystycznym objawem jest nawracająca kulawizna, która przechodzi z jednej kończyny na drugą, często towarzyszą jej bolesne, ciepłe stawy.
Gorączka, apatia i brak apetytu
Poza kulawizną częste są gorączka, apatia i wyraźnie obniżony apetyt, które same w sobie mogą mieć wiele innych przyczyn, dlatego nie stanowią jednoznacznego rozpoznania.
Obrzęk stawów i powiększone węzły chłonne
Obrzęknięte, tkliwe przy dotyku stawy oraz powiększone węzły chłonne w okolicy zajętej kończyny to dodatkowe sygnały, które lekarz bierze pod uwagę przy podejrzeniu boreliozy. Inne przyczyny kulawizny u psa, niezwiązane z kleszczami, opisujemy w artykule przyczyny kulawizny u psa.
Nefropatia boreliozowa: rzadkie powikłanie nerkowe
Rzadkim, ale poważnym powikłaniem boreliozy jest nefropatia, objawiająca się białkomoczem, wymiotami, obrzękami i szybkim pogorszeniem stanu ogólnego. Merck Veterinary Manual opisuje to powikłanie jako częściej występujące u niektórych ras, w tym u labradorów i golden retrieverów. To jeden z powodów, dla których po rozpoznaniu boreliozy lekarz zwykle kontroluje poziom białka w moczu psa, niezależnie od tego, jak wygląda sama kulawizna. Pełny opis objawów i stadiów niewydolności nerek u psa znajdziesz w artykule niewydolność nerek u psa.
Borelioza czy babeszjoza: jak je odróżnić
Borelioza i babeszjoza to dwie najczęstsze choroby odkleszczowe, ale różnią się czasem pojawienia się objawów, ich charakterem i pilnością reakcji. Babeszjoza rozwija się zwykle znacznie szybciej niż borelioza i częściej daje ciemny, czerwonawy mocz związany z rozpadem czerwonych krwinek. Pełny opis objawów i pilności leczenia babeszjozy znajdziesz w artykule babeszjoza u psa. Trzecią możliwością przy chorobie odkleszczowej jest anaplazmoza, dająca częściowo podobny obraz kliniczny do boreliozy.
Choroby odkleszczowe: porównanie
Choroba | Czas od ukąszenia do objawów | Objawy główne | Kolor moczu | Pilność |
|---|---|---|---|---|
Borelioza | Tygodnie do miesięcy | Kulawizna zmieniająca łapę, gorączka, obrzęk stawów | Zwykle prawidłowy | Konsultacja pilna |
Babeszjoza | Dni | Osłabienie, blade lub żółtawe dziąsła, gorączka | Często ciemny, czerwonawy | Wizyta natychmiast |
Anaplazmoza | Dni do tygodni | Gorączka, kulawizna, apatia | Zwykle prawidłowy | Konsultacja pilna |
Rozpoznanie: co oznacza dodatni test
Rozpoznanie opiera się na testach wykrywających przeciwciała przeciwko konkretnemu białku bakterii (peptydowi C6) oraz na analizie moczu w kierunku białkomoczu. Ważne jest rozróżnienie: dodatni wynik testu oznacza, że pies miał kontakt z bakterią, ale niekoniecznie oznacza to aktywną chorobę wymagającą leczenia. Ostateczną decyzję zawsze podejmuje lekarz weterynarii na podstawie pełnego obrazu klinicznego, zgodnie z konsensusem ACVIM dotyczącym boreliozy u psów.
Borelioza u psa leczenie i powrót do formy
Leczenie boreliozy opiera się na antybiotykoterapii prowadzonej przez kilka tygodni, dobranej przez lekarza weterynarii. Poprawa kulawizny następuje zwykle stosunkowo szybko po rozpoczęciu leczenia, ale kontrola poziomu białka w moczu po zakończeniu terapii pozostaje ważna, zwłaszcza przy podwyższonym ryzyku powikłań nerkowych. Powrót do długich, intensywnych spacerów najlepiej planować stopniowo, obserwując reakcję psa.
Ochrona przed kleszczami jako najlepsza profilaktyka
Najlepszą ochroną przed boreliozą pozostaje ograniczenie kontaktu z kleszczami: preparaty przeciwkleszczowe dobrane razem z lekarzem weterynarii, regularne przeglądanie sierści po każdym spacerze, co u psów o krótkiej sierści jest stosunkowo łatwe, oraz prawidłowe usuwanie znalezionego kleszcza. Pełny plan profilaktyki przez cały sezon opisuje artykuł kleszcz u psa: profilaktyka, a codzienny przegląd sierści i skóry przy okazji pielęgnacji opisujemy w filarze pielęgnacja dobermana. Szczepienie przeciw boreliozie WSAVA zalicza do szczepień dodatkowych, nieobowiązkowych dla każdego psa, dlatego decyzję o nim warto omówić indywidualnie z lekarzem weterynarii.
Ciekawostka. Nazwa „choroba z Lyme” pochodzi od miasteczka Lyme w stanie Connecticut, gdzie w latach 70. XX wieku opisano skupisko zachorowań na zapalenie stawów u dzieci.
Najczęstsze pytania
Czy pies może zarazić człowieka boreliozą?
Nie, pies nie przenosi boreliozy bezpośrednio na człowieka. Ryzyko wynika ze wspólnego przebywania w miejscach występowania kleszczy, a nie z kontaktu z chorym psem.
Po jakim czasie od ukąszenia kleszcza pojawiają się objawy boreliozy u psa?
Zwykle po tygodniach, a czasem dopiero po miesiącach od zakażenia, co utrudnia jednoznaczne powiązanie objawów z konkretnym ukąszeniem.
Czy pies może zachorować na boreliozę więcej niż raz?
Tak, przebycie boreliozy nie daje trwałej odporności, dlatego profilaktyka przeciwkleszczowa pozostaje ważna niezależnie od wcześniejszej historii choroby.
Czy każdy kleszcz przenosi boreliozę?
Nie, tylko część kleszczy jest nosicielem bakterii Borrelia, a samo ukąszenie nie musi oznaczać zakażenia, zwłaszcza przy szybkim usunięciu pasożyta.
Czy po leczeniu test na przeciwciała nadal będzie dodatni?
Tak, przeciwciała mogą utrzymywać się we krwi długo po skutecznym leczeniu, dlatego sam wynik testu nie jest dobrym miernikiem skuteczności terapii, w przeciwieństwie do obserwacji objawów i kontroli białka w moczu.
Które choroby psa mogą dotyczyć też domowników? Zobacz przegląd zoonoz i zasad higieny.
Blade dziąsła i osłabienie po sezonie kleszczy zawsze warto skonsultować z lekarzem weterynarii; sprawdź też, co oznacza anemia u psa i jak ją ocenić.
Źródła
- Merck Veterinary Manual: Lyme borreliosis in animals
- ACVIM Consensus Update on Lyme borreliosis in dogs and cats (PubMed)
- ESCCAP: wytyczne dotyczące chorób przenoszonych przez wektory
- CDC: historia i opis choroby z Lyme
- WSAVA Vaccination Guidelines (klasyfikacja szczepień dodatkowych)