Udar mózgu u psa: objawy i różnice względem zespołu przedsionkowegoUdar mózgu u psa: objawy i różnice względem zespołu przedsionkowego

Udar mózgu u psa to nagłe zaburzenie ukrwienia części mózgu, którego objawy pojawiają się w ciągu minut: przechylenie głowy, chwiejny chód, krążenie w kółko, osłabienie jednej strony ciała. Bardzo podobnie wygląda zespół przedsionkowy, a krótkie przewrócenie się z szybkim powrotem do normy częściej jest omdleniem. Każda nagła utrata równowagi wymaga pilnej wizyty, bo tylko lekarz odróżni te stany. Więcej o chorobach dobermana piszemy w osobnym filarze.

W skrócie- Udar może być niedokrwienny, wynikający z zatoru, albo krwotoczny, potocznie nazywany wylewem; u psów rozpoznaje się go rzadziej niż u ludzi.- Typowe są nagłość i asymetria objawów: przechylona głowa, oczopląs, zataczanie się, słabość po jednej stronie ciała.- Zespół przedsionkowy daje bardzo podobny obraz, dlatego domowa obserwacja nie wystarcza do rozróżnienia.- Omdlenie to krótka utrata przytomności z szybkim powrotem do formy, często przy wysiłku lub emocjach.- Według VCA wiele psów po udarze wraca do dobrej sprawności w ciągu kilku tygodni.

Udar niedokrwienny powstaje wskutek zatoru naczynia krwionośnego w mózgu, a udar krwotoczny, czyli wylew, wskutek pęknięcia naczynia. Jako czynniki ryzyka udaru u psów wymienia się między innymi nadciśnienie, choroby nerek, zaburzenia hormonalne oraz choroby serca, zgodnie z VCA i Merck. U psów objawy udaru bywają trudniejsze do jednoznacznego rozpoznania niż u ludzi, między innymi dlatego, że pies nie potrafi opisać swoich dolegliwości.

Pierwsze minuty

Nagłe przechylenie głowy, oczopląs, czyli mimowolne ruchy gałek ocznych, krążenie w jedną stronę, potykanie się, osłabienie kończyn po jednej stronie ciała, zaburzenia widzenia oraz ogólna dezorientacja to typowe pierwsze objawy udaru.

Kolejne godziny i doba

Według VCA objawy udaru zwykle nie nasilają się znacząco po pierwszej dobie, a ich dalsze pogorszenie jest sygnałem do ponownego, pilnego kontaktu z lekarzem. Jeśli pojawiają się drgawki, warto zapoznać się też z artykułem o postępowaniu przy drgawkach u psa.

Zespół przedsionkowy, częsty u starszych psów, daje bardzo podobne objawy: przechylenie głowy, oczopląs, zataczanie się i wymioty wynikające z zawrotów głowy. Żaden pojedynczy objaw obserwowany w domu nie pozwala jednoznacznie odróżnić udaru od zespołu przedsionkowego, o którym więcej piszemy w osobnym artykule; rozstrzygnięcie zawsze należy do lekarza po pełnym badaniu.

Omdlenie to krótka utrata przytomności, najczęściej związana z wysiłkiem, silnymi emocjami lub napadem kaszlu, po której pies szybko wraca do normalnego funkcjonowania. Bywa związane z pracą serca i układu krążenia, zgodnie z Merck. Mimo szybkiego powrotu do formy, omdlenie u psa również wymaga wizyty u lekarza, bo jego przyczyna może wymagać dalszej diagnostyki.

Tabela porównawcza: udar, zespół przedsionkowy, omdlenie

Nie myl żadnego z tych stanów z udarem cieplnym, czyli przegrzaniem: to zupełnie inny stan nagły, z innym postępowaniem, opisany w osobnym artykule.

Zachowanie spokoju, zabezpieczenie psa przed upadkiem ze schodów lub mebli oraz niepodawanie mu na siłę jedzenia, wody czy jakichkolwiek leków to pierwsze kroki. Warto nagrać krótki filmik z objawami i zanotować godzinę ich wystąpienia, a następnie zadzwonić do lecznicy i pojechać na miejsce. Dużego psa najlepiej przenosić na kocu trzymanym jak nosze przez dwie osoby.

Wsparcie przy chodzeniu, na przykład ręcznikiem lub pasem podłożonym pod brzuch, antypoślizgowe podłoże w domu, miski ustawione na wysokości niewymagającej balansowania oraz krótkie, częste ćwiczenia zalecone przez lekarza lub fizjoterapeutę pomagają psu wracać do formy. Więcej o rehabilitacji psa i ćwiczeniach w domu piszemy w osobnym artykule, a o opiece nad starszym dobermanem w innym. Cierpliwość jest tu kluczowa, a brak jakiejkolwiek poprawy po okresie wskazanym przez lekarza warto zgłosić na kontroli.

Ciekawostka. Zespół przedsionkowy starszych psów bywa w literaturze angielskojęzycznej nazywany potocznie „old dog vestibular disease” i często jest mylony z udarem właśnie z powodu nagłego początku objawów.

Czy udar mózgu u psa boli?

Sam udar nie zawsze wiąże się z wyraźnym bólem, choć towarzyszące mu dezorientacja i zaburzenia równowagi mogą być dla psa źródłem dyskomfortu, dlatego ocena i leczenie należą do lekarza.

Czy pies może mieć kolejny udar?

Tak, ryzyko kolejnego epizodu zależy od przyczyny pierwszego udaru i chorób współistniejących, dlatego lekarz może zalecić dalszą diagnostykę i kontrolę czynników ryzyka.

Czy wylew u psa i udar niedokrwienny wyglądają tak samo?

Objawy zewnętrzne mogą być bardzo podobne, a rozróżnienie typu udaru wymaga badań obrazowych wykonanych w lecznicy.

Czy młody pies może mieć udar?

Udar występuje najczęściej u starszych psów, ale nie jest wykluczony u młodszych, zwłaszcza przy chorobach współistniejących, dlatego wieku nie należy traktować jako pewnika przy ocenie objawów.

Jak przenieść dużego psa, który nie może ustać na łapach?

Najbezpieczniej użyć koca jako prowizorycznych noszy i przenosić psa wspólnie z drugą osobą, unikając szarpania i gwałtownych ruchów.

Sprawdź zasady pierwszej pomocy dla psa. Przeczytaj artykuł.

• VCA Animal Hospitals: udar mózgu i zespół przedsionkowy u psów, rokowanie
• Merck Veterinary Manual: choroby naczyniowe mózgu, zespół przedsionkowy, omdlenia
• PubMed: publikacje o udarach niedokrwiennych i krwotocznych u psów oraz czynnikach ryzyka
• Cornell University College of Veterinary Medicine: neurologia psów