Leptospiroza u psa: skąd pies się zaraża (kałuże, stawy, mocz gryzoni), jakie daje objawy, jak się ją leczy i jak chronić domowników przed zakażeniem.
Leptospiroza u psa to choroba bakteryjna, którą pies łapie najczęściej przez kontakt z wodą lub glebą zanieczyszczoną moczem gryzoni i innych zwierząt. Atakuje przede wszystkim nerki i wątrobę, a chory pies może wydalać bakterie z moczem i zarazić ludzi. Wymaga pilnego leczenia u lekarza weterynarii. Więcej o chorobach dobermana piszemy w osobnym filarze.
W skrócie- Bakterie Leptospira przeżywają w wilgotnym środowisku, ryzyko rośnie po ulewach i przy stojącej wodzie.- Objawy bywają niespecyficzne: gorączka, apatia, wymioty, bóle mięśni, zmiany w oddawaniu moczu, zażółcenie błon śluzowych.- Leczenie prowadzi lekarz: antybiotyki i leczenie wspomagające nerki i wątrobę, często w warunkach szpitalnych.- To choroba odzwierzęca, więc przy chorym psie obowiązuje ścisła higiena przy kontakcie z moczem.- O profilaktyce szczepiennej decydujesz z lekarzem weterynarii, który opiera się na wytycznych WSAVA.
Skąd pies zaraża się leptospirozą
Rezerwuarem bakterii są gryzonie, dzikie zwierzęta i zwierzęta gospodarskie wydalające je z moczem, a same bakterie wnikają do organizmu psa przez błony śluzowe oraz uszkodzoną skórę. Typowe źródła zakażenia to kałuże, stawy, rowy, mokra trawa, picie stojącej wody oraz kontakt z gryzoniami, na przykład podczas polowania na nie. Więcej zachorowań notuje się w ciepłe, wilgotne miesiące, zgodnie z danymi Merck Veterinary Manual. Więcej o najważniejszych chorobach zakaźnych psów piszemy w osobnym artykule.
Leptospiroza: objawy u psa od łagodnych po ciężkie
Objawy ze strony nerek
Wzmożone pragnienie lub, przeciwnie, wyraźnie zmniejszona ilość oddawanego moczu mogą wskazywać na zajęcie nerek przez chorobę.
Objawy ze strony wątroby
Żółtaczka, widoczna jako żółtawe zabarwienie błon śluzowych, oraz ogólne osłabienie mogą sygnalizować problemy z wątrobą.
Postać płucna
Kaszel i duszność towarzyszą rzadszej, płucnej postaci choroby. Gorączka, drżenie, bóle mięśni, niechęć do ruchu, wymioty, biegunka i brak apetytu to objawy ogólne, które mogą wystąpić przy każdej postaci choroby, a część zakażeń przebiega łagodnie lub wręcz bez widocznych objawów.
Dlaczego leptospiroza u psa uszkadza nerki i wątrobę
Bakterie namnażają się najpierw we krwi, a następnie osiedlają się głównie w nerkach i wątrobie, co skutkuje ostrym uszkodzeniem nerek i zapaleniem wątroby. U części psów pozostają trwałe zmiany w nerkach, a ich częstość opisuje konsensus ACVIM. Więcej o przewlekłej chorobie nerek u psa piszemy w osobnym artykule, a o zapaleniu wątroby w innym tekście.
Jak lekarz potwierdza chorobę
Wywiad dotyczący kontaktu z wodą, kałużami i gryzoniami, morfologia i biochemia krwi, analiza moczu oraz testy PCR z krwi i moczu, a także testy serologiczne, których interpretację opisuje konsensus ACVIM, składają się na proces diagnostyczny. Czasem lekarz decyduje o powtórzeniu testu po odstępie czasu, który sam wskazuje.
Leptospiroza u psa: leczenie i rokowanie
Leczenie obejmuje antybiotyki dobrane przez lekarza zgodnie z konsensusem ACVIM, płynoterapię oraz leczenie objawowe, a przy ciężkim uszkodzeniu nerek w wyspecjalizowanych ośrodkach rozważa się nawet dializę. Rokowanie zależy od tego, które narządy zostały zajęte, oraz od tego, jak szybko rozpoczęto leczenie.
Czy leptospiroza jest groźna dla człowieka
Leptospiroza jest zoonozą, czyli chorobą odzwierzęcą, a u ludzi jej przebieg waha się od łagodnych objawów grypopodobnych po ciężką postać z żółtaczką i niewydolnością nerek. Więcej o chorobach odzwierzęcych przenoszonych przez psy piszemy w osobnym artykule. Przy chorym psie warto zachować szczególną higienę: rękawiczki przy sprzątaniu moczu, dokładna dezynfekcja, mycie rąk oraz jedno, wyznaczone miejsce do załatwiania się psa, z dala od wody i miejsc zabaw dzieci. Domownicy, u których pojawią się niepokojące objawy, powinni poinformować swojego lekarza o kontakcie z chorym psem.
Sprzątanie w rękawiczkach jako higiena przy chorym psie
Jak ograniczyć ryzyko na spacerach i w obejściu
Własna woda zabrana na spacer, unikanie picia z kałuż i stawów, zwłaszcza po ulewach, ograniczenie kontaktu z gryzoniami w obejściu, bez stosowania trutek dostępnych dla psa, oraz osuszanie łap po spacerach w błocie skutecznie zmniejszają ryzyko zakażenia. O profilaktyce szczepiennej zawsze decyduje lekarz weterynarii, opierając się na aktualnych wytycznych WSAVA. Więcej o życiu z dobermanem w mieście i na wsi piszemy w filarze o życiu z dobermanem.
Droga zakażenia leptospirozą
Kroki
Leptospiroza: droga zakażenia i punkty przerwania łańcucha
Gryzoń lub dzikie zwierzę
Wydala bakterie z moczem do środowiska.
Woda i gleba
Bakterie przeżywają w wilgotnym środowisku, na przykład w kałużach i stawach.
Pies
Zaraża się przez błony śluzowe lub uszkodzoną skórę, dlatego pomaga ograniczenie kontaktu z podejrzaną wodą.
Nerki i wątroba psa
Bakterie namnażają się w tych narządach, powodując objawy choroby.
Mocz chorego psa
Staje się źródłem zakażenia, dlatego kluczowa jest higiena przy sprzątaniu.
Człowiek
Może się zarazić przez kontakt z moczem chorego psa, dlatego pomagają rękawiczki i dezynfekcja.
Źródło: Merck Veterinary Manual, konsensus ACVIM
Sprawdź, jak zmierzyć, ile pies pije, gdy podejrzewasz problem z nerkami. Przeczytaj artykuł.
Ciekawostka. Nazwa Leptospira pochodzi od greckiego leptos, czyli cienki, i łacińskiego spira, czyli spirala, bo bakterie mają kształt cienkiej, ruchliwej spirali.
Najczęstsze pytania
Czy pies może zarazić się leptospirozą od innego psa?
Zakażenie zwykle następuje pośrednio, przez wspólne środowisko, na przykład skażoną wodę, a nie przez bezpośredni kontakt między psami.
Czy zaszczepiony pies może zachorować na leptospirozę?
Szczepienie zmniejsza ryzyko, ale nie daje stuprocentowej gwarancji, dlatego objawy sugerujące tę chorobę zawsze warto skonsultować z lekarzem.
Czy leptospiroza występuje w Polsce?
Tak, przypadki tej choroby są opisywane u psów w Polsce i innych krajach europejskich w literaturze weterynaryjnej.
Jak długo chory pies może wydalać bakterie z moczem?
Czas ten bywa różny w zależności od przebiegu choroby i leczenia, dlatego dokładne zalecenia dotyczące higieny warto ustalić z prowadzącym lekarzem.
Przeczytaj o giardiozie, kolejnej chorobie, którą pies może złapać z wody. Zobacz artykuł.
Źródła
- Merck Veterinary Manual: leptospiroza u psów
- konsensus ACVIM dotyczący leptospirozy u psów (PubMed)
- WSAVA: wytyczne dotyczące szczepień psów i kotów
- VCA Animal Hospitals: leptospiroza u psów (materiały dla opiekunów)
- PubMed: występowanie leptospirozy u psów w Polsce i Europie