Zapalenie wątroby u dobermana związane z miedzią: dlaczego długo nie daje objawów, jak je rozpoznać i jaka jest rola diety oraz leczenia u weterynarza.
Zapalenie wątroby u dobermana to przewlekła choroba, w której w komórkach wątroby gromadzi się miedź, a narząd stopniowo się uszkadza. Literatura opisuje ją szczególnie u suk w średnim wieku. Długo nie daje objawów; później pojawiają się apatia, chudnięcie, wzmożone pragnienie i żółtaczka. Pełny przegląd chorób dobermana i ich objawów znajdziesz w filarze choroby dobermana i ich objawy.
W skrócie- Choroba rozwija się latami bez objawów; pierwszym sygnałem bywa podwyższony poziom enzymów wątrobowych wykryty przy badaniu krwi zleconym z innego powodu.- Objawy późne to apatia, spadek masy ciała, wzmożone picie, wymioty, żółtaczka i powiększony brzuch.- Pewne rozpoznanie wymaga pobrania wycinka wątroby i oznaczenia w nim miedzi.- Leczenie prowadzi lekarz weterynarii: leki wiążące miedź, dieta o niskiej zawartości miedzi i leczenie wspomagające.- Dieta jest częścią terapii, a nie domowym zamiennikiem leczenia.
Czym jest zapalenie wątroby u dobermana
Przewlekłe zapalenie wątroby związane z gromadzeniem miedzi jest w literaturze weterynaryjnej opisywane jako jednostka chorobowa dotycząca szczególnie suk dobermana w średnim wieku, choć zdarza się także u samców. Warto odróżnić tę przewlekłą postać choroby od ostrego zapalenia wątroby, mającego zwykle inny przebieg i inne przyczyny.
Miedź w wątrobie psa: skąd się bierze i dlaczego szkodzi
Miedź trafia do organizmu psa wraz z pokarmem i w prawidłowych warunkach jest wydalana z żółcią. Gdy ten szlak wydalania zawodzi, miedź zaczyna gromadzić się w komórkach wątroby, uszkadzając je i podtrzymując stan zapalny, który z czasem prowadzi do włóknienia, a w zaawansowanych przypadkach do marskości narządu.
Przewlekłe zapalenie wątroby u psa: etapy choroby
Choroba zwykle przechodzi przez etap bezobjawowy, w którym jedynym sygnałem są zmienione wyniki enzymów wątrobowych, etap objawowy, gdy pojawiają się widoczne symptomy, oraz etap niewydolności wątroby w zaawansowanym stadium. Tempo postępu różni się między poszczególnymi psami, dlatego wczesne wykrycie choroby ma duże znaczenie dla dalszego rokowania.
Choroby wątroby u psa: objawy, które łatwo przeoczyć
Apatia, wybredność w jedzeniu, spadek masy ciała, zwiększone picie i oddawanie moczu, wymioty, jasny kał połączony z ciemnym moczem, żółte zabarwienie białek oczu i dziąseł oraz powiększony brzuch związany z gromadzeniem płynu to objawy, które w początkowej fazie łatwo przeoczyć lub przypisać innym przyczynom. W zaawansowanej niewydolności wątroby mogą pojawić się też zmiany w zachowaniu psa. Więcej o przyczynach wymiotów u psa piszemy w artykule przyczyny wymiotów u psa, a o pierwszych oznakach choroby w artykule pierwsze oznaki choroby u psa.
Jak lekarz rozpoznaje chorobę wątroby
Diagnostyka obejmuje zwykle biochemię krwi, w tym ocenę enzymów wątrobowych, bilirubiny, albumin i kwasów żółciowych, badanie USG jamy brzusznej oraz ocenę krzepnięcia krwi przed pobraniem wycinka wątroby, co u dobermanów bywa szczególnie istotne ze względu na możliwość współistnienia choroby von Willebranda. Ostateczne rozpoznanie wymaga pobrania wycinka wątroby z oznaczeniem zawartości miedzi oraz odpowiednim barwieniem tkanki. Samo badanie USG nie wystarcza do pełnego rozpoznania choroby. Warto pamiętać, że zapalenie trzustki daje podobne objawy i bywa jednym z rozważanych rozpoznań różnicowych, co opisujemy w artykule zapalenie trzustki u psa.
Kroki
Od miedzi do marskości
Gromadzenie miedzi
Miedź odkłada się w komórkach wątroby, zwykle bez widocznych objawów.
Zapalenie
Nagromadzona miedź uszkadza komórki i podtrzymuje stan zapalny.
Włóknienie
Uszkodzona tkanka wątroby stopniowo zastępowana jest tkanką bliznowatą.
Marskość i niewydolność
Zaawansowane uszkodzenie prowadzi do niewydolności narządu z pełnoobjawową chorobą.
Źródło: ACVIM, Merck
Leczenie przewlekłego zapalenia wątroby
Leki wiążące miedź
Lekarz weterynarii może zalecić leki chelatujące, wiążące nadmiar miedzi i ułatwiające jej usunięcie z organizmu, dobierane indywidualnie do stanu psa.
Dieta o niskiej zawartości miedzi
Dieta o obniżonej zawartości miedzi, ustalona wspólnie z lekarzem, zwykle zakłada ograniczenie podrobów i innych produktów bogatych w ten pierwiastek. Więcej o żywieniu dobermana piszemy w filarze karma dla dobermana.
Leczenie wspomagające i kontrole
W niektórych przypadkach lekarz może zalecić dodatkowo cynk lub przeciwutleniacze, a regularne kontrole enzymów wątrobowych pozwalają monitorować skuteczność leczenia zgodnie z planem ustalonym przez lekarza.
Życie z psem z przewlekłą chorobą wątroby
Codzienne podawanie zaleconych leków, uważna obserwacja apetytu i masy ciała oraz unikanie jakichkolwiek dodatkowych leków czy suplementów bez konsultacji z lekarzem, ze względu na rolę wątroby w ich przetwarzaniu, to podstawa opieki nad psem z tą chorobą. Rokowanie zależy w dużej mierze od etapu, na którym chorobę wykryto. Ten tekst nie zastępuje indywidualnego planu leczenia ustalonego przez lekarza weterynarii.
Parametry wątrobowe w wyniku krwi
Parametr | Co oznacza jego zmiana |
|---|---|
ALT | Wskaźnik uszkodzenia komórek wątroby |
ALP | Może wskazywać na problemy z odpływem żółci |
Bilirubina | Podwyższona wartość wiąże się z żółtaczką |
Albuminy | Obniżony poziom może wskazywać na zaawansowaną chorobę wątroby |
Kwasy żółciowe | Pomagają ocenić funkcję wątroby |
Zapalenie wątroby to jedna z chorób opisywanych u dobermanów. Zobacz pełny przegląd chorób rasy. Przeczytaj artykuł.
Ciekawostka. U bedlington terierów gromadzenie miedzi w wątrobie powiązano z mutacją genu COMMD1, co było jednym z pierwszych dobrze poznanych przykładów takiej choroby u psów.
Najczęstsze pytania
Czy zapalenie wątroby u psa jest zaraźliwe?
Przewlekłe zapalenie wątroby związane z gromadzeniem miedzi nie jest chorobą zakaźną i nie przenosi się między psami.
Czy samce dobermana też chorują na przewlekłe zapalenie wątroby?
Tak, choć literatura opisuje tę chorobę częściej u suk, przypadki u samców również się zdarzają.
Czy suplementy na wątrobę można podawać bez konsultacji z lekarzem?
Nie, wszelkie suplementy powinny być dobrane i zatwierdzone przez lekarza weterynarii, bo niewłaściwie dobrane mogą obciążać już osłabioną wątrobę.
Czy pies z chorobą wątroby może dostawać przysmaki?
Rodzaj i ilość dozwolonych przysmaków najlepiej ustalić z lekarzem prowadzącym, żeby nie zaburzyć zaleconej diety niskomiedziowej.
Czy uszkodzona wątroba psa może się zregenerować?
Wątroba ma pewne zdolności regeneracyjne, szczególnie we wczesnych stadiach choroby, ale zaawansowane włóknienie i marskość są zwykle nieodwracalne.
Pies więcej pije i zmienia się jego masa ciała? Porównaj objawy chorób hormonalnych u psa. Przeczytaj artykuł.
Źródła
- ACVIM consensus statement on the diagnosis and treatment of chronic hepatitis in dogs (Webster i in., 2019, Journal of Veterinary Internal Medicine)
- Merck Veterinary Manual: choroby wątroby psów, miedź, objawy niewydolności wątroby
- Cornell University College of Veterinary Medicine: diagnostyka chorób wątroby