Złamanie łapy u psa czy skręcenie stawu? Porównaj objawy, sprawdź, jak bezpiecznie unieruchomić łapę i jak przewieźć dużego psa do lecznicy.
Złamanie łapy u psa zwykle daje nagłe, całkowite odciążenie kończyny, silny ból, obrzęk i czasem nienaturalne ustawienie łapy, a przy skręceniu pies częściej kuleje, ale dotyka łapą ziemi. Pewne rozróżnienie daje dopiero lekarz i zdjęcie RTG, więc do tego czasu traktuj uraz jak złamanie. Więcej o przeglądzie chorób i urazów dobermana piszemy w osobnym filarze, a o wszystkich przyczynach kulawizny w osobnym artykule.
W skrócie- Złamanie to przerwanie ciągłości kości, skręcenie to naciągnięcie lub naderwanie więzadeł stawu, objawy częściowo się pokrywają.- Nienaturalne ustawienie łapy, trzeszczenie, rana z widoczną kością i całkowity brak obciążania wymagają pilnej wizyty.- Domowe unieruchomienie jest tymczasowe i ma sens tylko wtedy, gdy pies na nie pozwala, źle założona szyna szkodzi.- Dużego psa przenosi się we dwie osoby na kocu lub sztywnym podłożu, z zabezpieczeniem przed ugryzieniem z bólu.
Czym złamanie różni się od skręcenia
Złamanie może być zamknięte albo otwarte, a u rosnących psów bywa dodatkowo złamaniem przechodzącym przez chrząstkę wzrostową. Skręcenie to z kolei uraz więzadeł i torebki stawowej, opisywany w różnych stopniach nasilenia, zgodnie z Merck. Więcej o złamanym pazurze, innym rodzaju urazu łapy, piszemy w osobnym artykule.
Jak rozpoznać złamanie u psa
Nagły, całkowity brak obciążania łapy, nienaturalny kąt lub widoczne skrócenie kończyny, szybko narastający obrzęk, trzeszczenie przy ruchu oraz rana to typowe objawy złamania. Przy dużym urazie mogą pojawić się także objawy wstrząsu, takie jak bladość dziąseł i szybki oddech.
Skręcenie łapy u psa: objawy i przebieg
Kulawizna z częściowym obciążaniem łapy, obrzęk w okolicy nadgarstka lub stawu skokowego oraz ból przy zginaniu stawu są typowe dla skręcenia. Tempo poprawy opisują materiały VCA, a skręcenie warto odróżnić od poważniejszego zerwania więzadła krzyżowego w kolanie, opisanego w osobnym artykule.
Tabela porównująca objawy złamania i skręcenia łapy u psa
Złamanie czy skręcenie: porównanie
Tabela
Złamanie czy skręcenie: porównanie
| Cecha | Złamanie | Skręcenie |
|---|---|---|
| początek | nagły, po urazie | nagły lub stopniowy |
| obciążanie łapy | zwykle brak | częściowe |
| ustawienie kończyny | może być nienaturalne | zwykle prawidłowe |
| obrzęk | szybko narastający | umiarkowany |
| trzeszczenie | możliwe | zwykle brak |
| pilność | wysoka | umiarkowana do wysokiej |
Źródło: Merck Veterinary Manual, VCA Animal Hospitals
Żadna pojedyncza cecha nie przesądza jednoznacznie o rozpoznaniu, dlatego przy wątpliwościach zawsze lepiej potraktować uraz jak złamanie.
Pies złamał łapę: pierwsze minuty
Bezpieczeństwo opiekuna ma pierwszeństwo, bo pies odczuwający silny ból może ugryźć, dlatego tymczasowe, delikatne zabezpieczenie pyska bandażem, jeśli pies oddycha swobodnie, bywa konieczne. Przy złamaniu otwartym zatrzymuje się krwawienie i jałowo przykrywa ranę, nie próbując samodzielnie nastawiać kości ani podawać ludzkich leków przeciwbólowych.
Unieruchomienie łapy przed wizytą: kiedy tak, a kiedy nie
Prowizoryczna szyna z tektury lub zwiniętego ręcznika ma sens tylko przy urazach poniżej łokcia lub kolana, obejmując stawy powyżej i poniżej miejsca urazu, a bandaż nie powinien być zbyt ciasny. Przy urazach wyżej na kończynie albo gdy pies wyraźnie się broni, wystarczy samo ograniczenie jego ruchu, zgodnie z zaleceniami Merck i Cornell.
Transport dużego psa z urazem łapy
Koc użyty jako prowizoryczne nosze, przenoszony przez dwie osoby, z chorą łapą ułożoną do góry, oraz płaska pozycja w samochodzie z kimś siedzącym obok psa ułatwiają bezpieczny transport. Wcześniejszy telefon do lecznicy pozwala zespołowi przygotować się na przyjęcie pacjenta. Więcej o nauce spokojnego dotykania łap w wychowaniu dobermana piszemy w osobnym artykule, co ułatwia późniejsze badanie i opatrywanie.
Poznaj zasady pierwszej pomocy dla psa krok po kroku. Przeczytaj artykuł.
Co dzieje się w lecznicy i jak wygląda powrót do sprawności
Zdjęcie RTG oraz ogólna ocena stanu psa pozwalają lekarzowi wybrać leczenie zachowawcze albo chirurgiczne, z użyciem płytek, śrub lub stabilizatorów zewnętrznych. Kolejne tygodnie ograniczonego ruchu, regularne kontrole oraz rehabilitacja są częścią powrotu do pełnej sprawności. Więcej o rehabilitacji po zabiegu ortopedycznym piszemy w osobnym artykule.
Ciekawostka. U rosnących psów złamanie często przebiega przez chrząstkę wzrostową, która jest słabsza od dojrzałej kości, a lekarze opisują takie złamania według klasyfikacji Saltera-Harrisa.
Najczęstsze pytania
Czy pies może chodzić na złamanej łapie?
Niektóre psy próbują częściowo obciążać nawet złamaną kończynę, ale nie oznacza to braku poważnego urazu i nie zwalnia z konieczności wizyty u lekarza.
Czy skręcona łapa u psa zagoi się sama?
Łagodne skręcenia mogą ustępować z czasem przy odpoczynku, ale ocena lekarza jest ważna, żeby wykluczyć poważniejszy uraz więzadeł lub stawu.
Czy na świeży uraz łapy można przyłożyć zimny okład?
Krótki, delikatny zimny okład bywa pomocny bezpośrednio po urazie, ale nie zastępuje oceny lekarza i nie powinien być stosowany zbyt długo jednorazowo.
Jak długo zrasta się kość u dorosłego psa?
Czas zrostu zależy od rodzaju i lokalizacji złamania oraz zastosowanego leczenia, dlatego dokładny harmonogram ustala lekarz prowadzący.
Czy u szczeniaka złamanie goi się szybciej niż u dorosłego psa?
Tak, kości młodych, rosnących psów zwykle zrastają się szybciej niż u dorosłych zwierząt, choć złamania przez chrząstkę wzrostową wymagają szczególnej uwagi.
Zobacz, które urazy i objawy wymagają natychmiastowej wizyty. Przeczytaj artykuł.
Źródła
- Merck Veterinary Manual: złamania, skręcenia, klasyfikacja Saltera-Harrisa, pierwsza pomoc
- VCA Animal Hospitals: pierwsza pomoc przy złamaniach, skręcenia u psów
- Cornell University College of Veterinary Medicine: pierwsza pomoc i transport rannego psa
- PubMed: gojenie kości u psów w zależności od wieku