Węglowodany w diecie psa to głównie skrobia. Wyjaśniamy, jak pies ją trawi, czy jest mu niezbędna i kiedy jest dobrym źródłem energii.
Węglowodany w diecie psa nie są składnikiem niezbędnym w ścisłym sensie, bo organizm psa potrafi wytworzyć glukozę z białka i tłuszczu. Psy dobrze trawią jednak skrobię poddaną obróbce cieplnej, a w toku udomowienia wiele z nich zyskało dodatkowe kopie genu amylazy. Skrobia w karmie jest więc źródłem energii, a nie z definicji wypełniaczem. Więcej o przewodniku po żywieniu dobermana piszemy w osobnym filarze.
W skrócie- NRC nie wyznacza minimalnego zapotrzebowania dorosłego psa na węglowodany, jeśli dieta dostarcza wystarczająco dużo białka i tłuszczu.- Psy mają zwykle więcej kopii genu amylazy trzustkowej niż wilki, co wiąże się z lepszym trawieniem skrobi.- Surowa skrobia jest trawiona słabo, skleikowana w czasie obróbki cieplnej znacznie lepiej.- Ciąża, laktacja i intensywna praca to sytuacje, w których literatura opisuje korzyści z węglowodanów w diecie.
Czy pies potrzebuje węglowodanów, czy tylko je toleruje
Dzięki procesowi zwanemu glukoneogenezą organizm psa potrafi wytworzyć glukozę z białka i tłuszczu, nawet bez obecności skrobi w diecie, dlatego NRC nie wyznacza dla dorosłego psa minimalnego zapotrzebowania na węglowodany, o ile dieta dostarcza wystarczająco dużo białka i tłuszczu. W szczególnych sytuacjach, takich jak ciąża, laktacja czy bardzo intensywna praca, literatura, w tym NRC i Merck, opisuje jednak realne korzyści płynące z obecności węglowodanów w diecie.
Jak pies trawi skrobię: od pyska do jelita
Ślina psa zawiera jedynie śladowe ilości amylazy, głównym miejscem trawienia skrobi jest trzustka, wydzielająca amylazę trzustkową, a końcowy etap trawienia zachodzi dzięki enzymom rąbka szczoteczkowego jelita cienkiego. Gen AMY2B, odpowiadający za amylazę trzustkową, występuje u psów w większej liczbie kopii niż u wilków, co wiąże się z lepszą zdolnością trawienia skrobi, a liczba tych kopii różni się dodatkowo między rasami, zgodnie z publikacjami genetycznymi poświęconymi udomowieniu psa.
Kroki
Jak pies trawi skrobię
Pysk
Ślina zawiera jedynie śladowe ilości amylazy, więc trawienie skrobi praktycznie się tu nie zaczyna.
Żołądek
Skrobia miesza się z treścią pokarmową, a jej rozkład wciąż jest minimalny.
Trzustka
Wydzielana amylaza trzustkowa rozkłada skrobię na mniejsze cząsteczki cukrów.
Jelito cienkie
Enzymy rąbka szczoteczkowego kończą rozkład do prostych cukrów gotowych do wchłonięcia.
Wchłanianie
Proste cukry przenikają przez ścianę jelita do krwiobiegu jako źródło energii.
Źródło: publikacje o strawności skrobi po obróbce cieplnej u psów (PubMed)

Skrobia w karmie dla psa: po co jest w granulce
Skrobia pełni w suchej karmie zarówno rolę technologiczną, spajając granulkę podczas ekstruzji, jak i żywieniową, dostarczając energii. Skleikowanie skrobi pod wpływem wysokiej temperatury znacząco zwiększa jej strawność w porównaniu z surowcem surowym, o czym więcej piszemy w artykule o karmie tłoczonej na zimno. Skrobia w karmach pochodzi z różnych źródeł, takich jak zboża, ziemniaki, groch czy tapioka, a bezpieczeństwo samych ziemniaków w diecie psa opisujemy w osobnym artykule.
Węglowodany w karmie dla psa: jak oszacować ich ilość
Etykiety karm zwykle nie podają wprost zawartości węglowodanów, ale można ją oszacować metodą tak zwanego ekstraktu bezazotowego, odejmując od stu procent sumę zawartości białka, tłuszczu, włókna, popiołu i wilgotności podanych w analizie gwarantowanej. Metoda ta ma swoje ograniczenia i daje jedynie przybliżony wynik, przydatny raczej do porównania produktów niż do precyzyjnych obliczeń.
Węglowodany w diecie psa a energia na spacer i trening
Podczas krótkiego, intensywnego wysiłku organizm psa korzysta głównie z glikogenu zgromadzonego w mięśniach, a przy dłuższym, wytrzymałościowym wysiłku głównym paliwem pozostaje tłuszcz. Publikacje poświęcone żywieniu psów sportowych opisują rolę skrobi w posiłkach okołowysiłkowych, choć nie zastępuje ona znaczenia dobrze zbilansowanej całej diety. Więcej o szkoleniu i codziennej aktywności dobermana piszemy w filarze o szkoleniu i wychowaniu dobermana.
Mity o skrobi w karmie
Twierdzenie, że skrobia to wyłącznie bezwartościowy wypełniacz, że same węglowodany automatycznie tuczą psa, że psy w ogóle nie trawią zbóż, albo że skrobia bezpośrednio karmi drożdżaki na skórze, nie znajduje pełnego potwierdzenia w publikacjach naukowych i materiałach Merck. Osobny temat stanowi wybór karmy bezzbożowej jako konkretnego typu produktu, opisany w innym artykule.
Źródła skrobi w karmach dla psów
Tabela
Źródła skrobi w karmach dla psów
| Źródło skrobi | Grupa |
|---|---|
| ryż | zboże |
| owies | zboże |
| kukurydza | zboże |
| pszenica | zboże |
| ziemniak | bulwa |
| batat | bulwa |
| groch | roślina strączkowa |
| soczewica | roślina strączkowa |
| tapioka | bulwa |
Źródło: publikacje o strawności skrobi po obróbce cieplnej u psów (PubMed)
Planujesz dietę dla dobermana, który przyjedzie w grudniu 2026? Zobacz cztery czarne podpalane szczenięta i ich Obserwacje opiekuna. Zobacz szczenięta.
Ciekawostka. Liczba kopii genu AMY2B, związanego z amylazą trzustkową, różni się między rasami i bywa wyższa u psów wywodzących się z regionów o długiej tradycji rolnictwa.
Najczęstsze pytania
Czy istnieje karma zupełnie bez węglowodanów?
W praktyce trudno o karmę całkowicie pozbawioną węglowodanów, choć niektóre produkty mają ich bardzo niewielką ilość.
Czy ryż jest dobry dla psa na co dzień?
Może być dobrze tolerowanym źródłem skrobi, o ile jest dobrze ugotowany i stanowi część zbilansowanej diety.
Czy pies z cukrzycą może jeść skrobię?
Dobór diety przy cukrzycy zawsze powinien ustalać lekarz weterynarii, bo rodzaj i ilość węglowodanów mają tu istotne znaczenie kliniczne.
Czy groch w karmie to węglowodany czy białko?
Groch dostarcza zarówno węglowodanów w postaci skrobi, jak i pewnej ilości białka roślinnego, dlatego trudno przypisać go tylko do jednej kategorii.
Czy chleb to dobre źródło węglowodanów dla psa?
Nie jest to konieczne ani szczególnie polecane źródło skrobi w diecie psa, lepiej sprawdzają się dobrze ugotowane zboża czy bulwy w kontrolowanej ilości.
Zajrzyj na stronę szczeniaka Malinowa i zobacz, jak rośnie przed przyjazdem do Polski. Zobacz stronę Malinowej.
Źródła
- NRC 2006: Nutrient Requirements of Dogs and Cats
- Merck Veterinary Manual: żywienie psów
- publikacje o genie AMY2B i udomowieniu psa (PubMed)
- publikacje o strawności skrobi po obróbce cieplnej u psów (PubMed)
