Mastocytoma u psa to guz z komórek tucznych, który bywa podobny do niewinnej grudki. Sprawdź, co oznaczają stopnie złośliwości i od czego zależą rokowania.
Mastocytoma u psa to nowotwór z komórek tucznych, który rozwija się głównie w skórze i tkance podskórnej. Może wyglądać jak niewinna grudka, zmieniać wielkość z dnia na dzień i swędzieć. Rozpoznanie wymaga pobrania komórek przez lekarza, a leczenie i rokowanie zależą od stopnia złośliwości i rozległości zmiany. Więcej o przeglądzie zdrowia dobermana piszemy w osobnym filarze.
W skrócie- Mastocytoma należy do częstszych nowotworów skóry u psów, zgodnie z materiałami VCA i Merck.- Guz może się powiększać i zmniejszać, bo komórki tuczne uwalniają histaminę.- O leczeniu decyduje stopień złośliwości oraz to, czy nowotwór się rozprzestrzenił.- Nową grudkę na skórze lepiej pokazać lekarzowi niż obserwować ją miesiącami.
Czym jest mastocytoma u psa
Komórki tuczne biorą udział w reakcjach alergicznych i zawierają substancje takie jak histamina i heparyna. Mastocytoma to nowotwór powstający z tych komórek, najczęściej w skórze, choć zdarza się także w innych lokalizacjach. Więcej o nowotworach u dobermana piszemy w osobnym artykule.
Jak wygląda guz z komórek tucznych u psa
Grudka, zaczerwieniony guzek, owrzodzenie skóry albo miękki guzek podskórny to możliwe postaci mastocytoma, którym może towarzyszyć swędzenie i zaczerwienienie po dotknięciu. Zmiana bywa łatwo mylona z tłuszczakiem, brodawką albo śladem po ukąszeniu owada, dlatego onkolodzy weterynaryjni nazywają ją czasem "wielkim naśladowcą". Więcej o przeglądzie skóry podczas pielęgnacji dobermana piszemy w osobnym artykule.
Dlaczego guz zmienia wielkość
Uwalnianie histaminy z komórek tucznych powoduje miejscowy obrzęk i zaczerwienienie, dlatego guza nie należy uciskać ani drapać. Histamina uwolniona w większej ilości może działać też na cały organizm i wywoływać wymioty, brak apetytu lub ciemny stolec z domieszką krwi. Więcej o ciemnym stolcu z krwią piszemy w osobnym artykule.
Co oznaczają stopnie złośliwości
W patologii weterynaryjnej stosuje się dwa systemy oceny mastocytoma: trzystopniowy system Patnaika oraz nowszy, dwustopniowy system Kiupela, opisane w publikacjach z PubMed. Stopień określa, jak agresywnie zachowuje się dany guz i wpływa na dalsze decyzje dotyczące leczenia.
Tabela: stopień złośliwości a typowe dalsze postępowanie
Stopień złośliwości a postępowanie
Tabela
Mastocytoma: stopień złośliwości a postępowanie
| System oceny | Stopień | Typowe dalsze kroki |
|---|---|---|
| trzystopniowy (Patnaik) | niski | zwykle chirurgiczne usunięcie z marginesem |
| trzystopniowy (Patnaik) | pośredni | usunięcie i dalsza ocena, czasem leczenie uzupełniające |
| trzystopniowy (Patnaik) | wysoki | leczenie uzupełniające, ścisła kontrola |
| dwustopniowy (Kiupel) | niski | zwykle chirurgiczne usunięcie z marginesem |
| dwustopniowy (Kiupel) | wysoki | leczenie uzupełniające, ścisła kontrola |
Źródło: VCA Animal Hospitals, Merck Veterinary Manual
Jak lekarz potwierdza, że to guz z komórek tucznych
Biopsja cienkoigłowa z oceną komórek pod mikroskopem to zwykle pierwszy krok, a po chirurgicznym usunięciu guza tkanka jest dodatkowo oceniana w laboratorium. Lekarz sprawdza także najbliższe węzły chłonne, by ocenić, czy doszło do rozprzestrzenienia. Inny nowotwór związany z węzłami chłonnymi, chłoniak u psa, opisujemy w osobnym artykule.
Sprawdź, jak często pokazywać psa lekarzowi na kontrolę. Przeczytaj artykuł.
Jak leczy się mastocytoma u psa
Chirurgiczne usunięcie guza z marginesem zdrowej tkanki jest podstawą leczenia, czasem poprzedzone lekami osłonowymi ograniczającymi wpływ uwalnianej histaminy. W wybranych przypadkach lekarz może zalecić chemioterapię, leki celowane lub radioterapię, zależnie od stopnia złośliwości i rozległości zmiany.
Mastocytoma u psa: rokowania i od czego zależą
Stopień złośliwości, umiejscowienie i rozmiar guza, obecność przerzutów w węzłach chłonnych oraz ryzyko nawrotu wpływają na rokowanie, które lekarz ustala indywidualnie dla każdego psa. Po zabiegu miejsce usunięcia guza wymaga regularnej kontroli.
Checklista
Nowa grudka na skórze: co zapisać przed wizytą
Źródło: VCA Animal Hospitals
Ciekawostka. Pocieranie guza z komórek tucznych może w ciągu minut wywołać jego zaczerwienienie i obrzęk, co nazywa się objawem Dariera, znanym także z dermatologii człowieka.
Najczęstsze pytania
Czy mastocytoma u psa może zniknąć samo?
Nie, mastocytoma nie ustępuje samoistnie i wymaga oceny oraz leczenia zaleconego przez lekarza weterynarii.
Czy guz z komórek tucznych może wrócić po usunięciu?
Tak, ryzyko nawrotu zależy między innymi od stopnia złośliwości i tego, czy margines usuniętej tkanki był wolny od komórek nowotworowych.
Czy lek przeciwhistaminowy leczy mastocytoma?
Nie, lek przeciwhistaminowy może łagodzić część objawów związanych z uwalnianiem histaminy, ale nie zastępuje leczenia samego nowotworu.
Czy mastocytoma boli?
Sama zmiana nie zawsze jest bolesna, ale drażnienie guza może nasilać miejscowy obrzęk i dyskomfort, dlatego lepiej go nie dotykać bez potrzeby.
Czy można wycisnąć guzek, który wygląda jak ropień?
Nie, nieznanej zmiany na skórze nie należy samodzielnie wyciskać ani nakłuwać, dopóki nie oceni jej lekarz weterynarii.
Przeczytaj, po czym poznać, że pies jest chory. Przeczytaj artykuł.
Źródła
- VCA Animal Hospitals: guzy z komórek tucznych u psów (objawy, leczenie, rokowanie)
- Merck Veterinary Manual: nowotwory skóry u psów
- PubMed: systemy oceny złośliwości Patnaika i Kiupela
- Cornell University College of Veterinary Medicine: onkologia weterynaryjna