Kolor oczu szczeniaka zmienia się z niebieskawego na docelowy w pierwszych tygodniach. Kiedy tęczówka ciemnieje i jakie oczy dobermana opisuje wzorzec FCI.
Kolor oczu szczeniaka tuż po otwarciu powiek jest zwykle niebieskawy lub szaroniebieski, bo pigment w tęczówce dopiero się odkłada; docelowy kolor pojawia się stopniowo w kolejnych tygodniach. U dorosłego dobermana wzorzec FCI nr 143 opisuje oczy ciemne, z jaśniejszym odcieniem dopuszczalnym u psów brązowych. Więcej o kolejnych etapach rozwoju szczeniaka dobermana piszemy w osobnym filarze.
W skrócie- Niebieskawe oczy noworodka to etap rozwoju tęczówki, a nie docelowy kolor.- Pigmentacja tęczówki postępuje stopniowo w miarę wzrostu szczeniaka.- Wzorzec FCI wymaga u dobermana oczu ciemnych, a jaśniejsze dopuszcza u psów brązowych.- Zmętnienie, zaczerwienienie lub nagła zmiana wyglądu oka u starszego szczeniaka to objaw do konsultacji, nie etap rozwoju.
Kolor oczu szczeniaka tuż po otwarciu powiek
Zaraz po otwarciu powiek oczy noworodka wydają się niebieskawe, bo tęczówka zawiera jeszcze bardzo mało melaniny, a niewielka ilość pigmentu powoduje charakterystyczne rozpraszanie światła nadające jej ten odcień. Więcej o tym, kiedy szczenięta otwierają oczy piszemy w osobnym artykule.
Kiedy szczeniak zmienia kolor oczu
Pigmentacja tęczówki postępuje stopniowo w kolejnych tygodniach życia szczeniaka, a docelowy, ciemniejszy kolor ustala się z czasem, przy czym dokładne tempo tego procesu bywa nieco inne u poszczególnych szczeniąt z tego samego miotu. Warto obserwować tę zmianę zawsze w podobnym, naturalnym świetle dziennym, żeby uniknąć mylących wrażeń wynikających z różnego oświetlenia. Więcej o sześciotygodniowym szczeniaku dobermana piszemy w osobnym artykule.
Zmiana koloru oczu przebiega zwykle płynnie, bez wyraźnej, jednej granicznej daty, dlatego łatwiej zauważyć ją, porównując zdjęcia sprzed kilku tygodni niż obserwując szczeniaka codziennie. Rodzeństwo z tego samego miotu może przy tym różnić się tempem tego procesu, co samo w sobie nie jest niczym niepokojącym.
Szczeniak niebieskie oczy: kiedy to norma, a kiedy nie
Trwale jasne czy niebieskie oczy po zakończeniu okresu pigmentacji mogą wynikać z indywidualnych uwarunkowań genetycznych związanych z pigmentem albo z różnobarwności tęczówek, gdzie oba oczy lub ich fragmenty mają odmienny kolor. To zupełnie inna sprawa niż zmętnienie tęczówki, które jest sygnałem chorobowym, a nie kwestią samego koloru. Sam kolor sierści określany potocznie jako "niebieski" to osobny temat, niezwiązany bezpośrednio z kolorem oczu. Więcej o umaszczeniach dobermana i zmianach sierści piszemy w osobnym artykule.
Doberman kolor oczu według wzorca FCI
Wzorzec FCI nr 143 opisuje pożądany kolor oczu dorosłego dobermana jako ciemny, dopuszczając nieco jaśniejszy odcień u psów o brązowym umaszczeniu, co ma znaczenie przy ocenie zgodności ze wzorcem na wystawach. Więcej o pełnym opisie rasy doberman piszemy w osobnym artykule.
Czy kolor oczu mówi coś o wzroku
Sam kolor tęczówki nie świadczy bezpośrednio o jakości widzenia psa. Zmętnienie oka, nasilone łzawienie, mrużenie, zaczerwienienie czy wyraźnie różna wielkość źrenic to jednak objawy, które warto skonsultować z weterynarzem, niezależnie od tego, jaki kolor ma tęczówka. Więcej o rozwoju wzroku i pozostałych zmysłów piszemy w osobnym artykule.
Warto pamiętać, że wzrok szczeniaka dojrzewa niezależnie od tego, jak zmienia się barwa jego oczu, dlatego obserwację obu tych procesów lepiej traktować osobno, zamiast zakładać, że jaśniejszy lub ciemniejszy odcień świadczy o gorszym czy lepszym widzeniu.
Jak fotografować oczy szczeniaka, żeby porównać kolor
Zdjęcia robione w naturalnym świetle dziennym, bez użycia lampy błyskowej, o podobnej porze dnia i w tym samym miejscu, z bliska, z boku, dają najbardziej wiarygodne porównanie koloru oczu w czasie. Flesz oraz sztuczne oświetlenie mogą wyraźnie zniekształcić rzeczywisty odcień widoczny na zdjęciu.
Ciekawostka. Niebieskawy odcień oczu noworodków wynika z rozpraszania światła w tęczówce ubogiej w melaninę, podobnie jak u ludzkich niemowląt.
Najczęstsze pytania
Czy szczeniak w wieku kilku miesięcy ma już ostateczny kolor oczu?
W większości przypadków tak, choć u niektórych szczeniąt drobne zmiany odcienia mogą być widoczne jeszcze przez pewien czas.
Czy każde oko może mieć inny kolor?
Tak, zjawisko różnobarwności tęczówek sprawia, że u niektórych psów oba oczy lub ich fragmenty różnią się kolorem.
Czy doberman może mieć bursztynowe oczy?
Wzorzec rasy preferuje ciemny kolor oczu, z dopuszczalnym jaśniejszym odcieniem u psów brązowych, dlatego wyraźnie jasne oczy odbiegają od tego ideału.
Czy szczeniak zmieni kolor sierści tak jak kolor oczu?
To osobne procesy: kolor sierści zależy od innych mechanizmów genetycznych i może się nieco zmieniać w czasie niezależnie od pigmentacji oczu.
Czy jasne oczy wpływają na ocenę dobermana na wystawie?
Tak, kolor oczu jest jednym z elementów ocenianych przez sędziego na tle wymagań opisanych we wzorcu rasy.
Zobacz profile szczeniąt dobermana z tego samego miotu i sprawdź, jak zmienia się ich wygląd tydzień po tygodniu. Zobacz szczenięta.
Źródła
- VCA Animal Hospitals, rozwój szczeniąt i zmiana koloru oczu
- Cornell University College of Veterinary Medicine, rozwój wzroku u szczeniąt
- Wzorzec FCI nr 143 (Dobermann), opis oczu i umaszczeń
- Podręczniki oftalmologii weterynaryjnej, pigmentacja tęczówki i różnobarwność