Głuchota u psa: jak rozpoznać utratę słuchu i żyć z głuchym psemGłuchota u psa: jak rozpoznać utratę słuchu i żyć z głuchym psem

Głuchota u psa może być wrodzona albo nabyta, na przykład po przewlekłych zapaleniach ucha. Podejrzewasz ją, gdy pies przestaje reagować na imię, dźwięki z innego pokoju czy dzwonek, a budzi go dopiero dotyk lub drgania podłogi. Głuchy pies może żyć pełnią życia, jeśli nauczysz go sygnałów ręcznych i zadbasz o bezpieczeństwo na spacerach. Więcej o zdrowiu dobermana od szczeniaka do seniora piszemy w osobnym filarze.

W skrócie- Głuchota wrodzona ujawnia się już u szczeniąt i w literaturze wiąże się głównie z genami odpowiedzialnymi za białą pigmentację sierści.- Głuchota nabyta może wynikać z przewlekłych zapaleń ucha, urazów, działania niektórych leków lub długotrwałego hałasu.- Pies głuchy na jedno ucho często radzi sobie tak dobrze, że opiekun długo tego nie zauważa.- Sygnały ręczne, znacznik wzrokowy i nagradzanie kontaktu wzrokowego zastępują komendy głosowe.- Na spacerze bezpieczeństwo zapewnia smycz lub długa linka i dobra widoczność psa.

Głuchota wrodzona wiąże się głównie z genami odpowiedzialnymi za białą pigmentację sierści, takimi jak łaciatość czy umaszczenie merle, zgodnie z Cornell i publikacjami PubMed. Głuchota nabyta może być skutkiem przewlekłych zapaleń ucha, urazów, działania niektórych leków lub długotrwałej ekspozycji na hałas. Utrata słuchu może dotyczyć jednego lub obu uszu. Stopniowa utrata słuchu związana z wiekiem to osobny temat, opisany w artykułach o opiece nad starszym psem.

Brak reakcji na imię wypowiedziane za plecami, spokojny sen mimo dzwonka do drzwi lub szelestu opakowania, reakcja dopiero na dotyk, cień lub drgania podłogi, nietypowo głośne szczekanie oraz trudność w odwołaniu psa na spacerze to sygnały, które warto zaobserwować w domu, bez wywoływania u psa dodatkowego stresu.

Nagła utrata słuchu, ból przy dotyku ucha, wydzielina i nieprzyjemny zapach z ucha, przechylenie głowy oraz zaburzenia równowagi, opisane też w artykule o zespole przedsionkowym u psa, wymagają telefonu do lekarza tego samego dnia. Ostateczną przyczynę i dalsze postępowanie zawsze ustala lekarz weterynarii, a więcej o regularnych kontrolach piszemy w artykule o tym, jak często chodzić z psem do weterynarza. Więcej o innych schorzeniach układu nerwowego piszemy w artykule o chorobach neurologicznych u psa.

Znacznik wzrokowy zamiast klikera

Prosty znacznik, na przykład uniesiony kciuk lub błysk latarki, połączony konsekwentnie z nagrodą, pełni tę samą funkcję co kliker u słyszącego psa.

Podstawowy słownik gestów

Gesty dla podstawowych komend, takich jak siad, waruj, zostań, do mnie czy koniec, wprowadza się metodą nagradzania, krok po kroku, podobnie jak przy klasycznym szkoleniu głosowym, opisanym w artykule o szkoleniu dobermana metodami pozytywnymi.

Jak zwrócić na siebie uwagę psa

Delikatny dotyk zawsze w to samo miejsce, tupnięcie wyczuwalne jako wibracja podłogi lub obroża wibracyjna warunkowana wyłącznie nagrodą to sposoby na przyciągnięcie uwagi głuchego psa. Obroże elektryczne i inne metody awersyjne są wykluczone, zgodnie ze stanowiskiem AVSAB.

Schemat: słownik gestów dla głuchego psa

Smycz lub długa linka w terenie nieogrodzonym są tu koniecznością, podobnie jak jasna kamizelka z informacją, że pies nie słyszy. Warto nagradzać spontaniczne oglądanie się psa na opiekuna, unikać ruchliwych ulic i zachować ostrożność przy innych psach, które mogą podejść od tyłu, niezauważone przez głuchego psa.

Budzenie delikatnym dotykiem zawsze w to samo miejsce lub zapachem przysmaku podsuniętym do nosa pomaga uniknąć nagłego przestraszenia śpiącego psa. Warto uprzedzić gości, żeby nie zaskakiwali psa od tyłu, a zapalenie światła może pełnić rolę sygnału informującego o powrocie domownika. Przy drugim psie i dzieciach w domu warto ustalić proste zasady ograniczające ryzyko nagłego zaskoczenia głuchego psa.

Socjalizacja oparta na wzroku i dotyku, przyzwyczajanie do delikatnego dotyku podczas snu oraz krótkie, częste sesje wprowadzania pierwszych gestów pomagają młodemu, głuchemu psu odnaleźć się w codziennym życiu. Ważna jest też praca nad spokojną reakcją na nagłe zaskoczenie, na przykład niespodziewany dotyk.

Ciekawostka. W badaniach komunikacji między psami a ludźmi, gdy polecenie słowne i gest wskazywały co innego, psy częściej wykonywały polecenie zgodne z gestem.

Czy pies głuchy na jedno ucho potrzebuje specjalnego treningu?

Zwykle radzi sobie bardzo dobrze przy zwykłych metodach szkolenia, choć warto zwracać uwagę, z której strony podchodzi się do niego, żeby nie zaskoczyć go niepotrzebnie.

Czy głuchota u psa może się cofnąć?

Zależy od przyczyny: część przypadków głuchoty nabytej, na przykład związanej z zapaleniem ucha, może się poprawić po leczeniu, natomiast głuchota wrodzona zwykle ma charakter trwały.

Czy głuchy pies może mieszkać z drugim psem?

Tak, wiele głuchych psów dobrze funkcjonuje w towarzystwie innych zwierząt, choć warto obserwować, jak reagują na nagłe podejście od tyłu.

Czy głuchy pies czuje wibracje podłogi i trzaśnięcie drzwiami?

Tak, wiele głuchych psów wyczuwa drgania podłogi i silne wstrząsy, nawet jeśli nie słyszy samego dźwięku.

Czy obroża wibracyjna to to samo co obroża elektryczna?

Nie, obroża wibracyjna daje jedynie wyczuwalny sygnał dotykowy i, stosowana wyłącznie w połączeniu z nagrodą, nie ma nic wspólnego z bodźcem bólowym obroży elektrycznej.

Zobacz, jak rozpoznać zaćmę u psa. Przeczytaj artykuł.

• Cornell University College of Veterinary Medicine: wrodzona głuchota u psów
• PubMed: dziedziczenie głuchoty u psów; badania nad reakcją psów na gesty i polecenia słowne
• VCA Animal Hospitals: utrata słuchu u psów, życie z głuchym psem
• Merck Veterinary Manual: zapalenia ucha i ich powikłania
• AVSAB: stanowisko w sprawie metod szkolenia bez awersji