Zaćma u psa: jak wygląda zmętnienie soczewki, czym różni się od stwardnienia jądra soczewki, jakie są przyczyny i na czym polega leczenie.
Zaćma u psa to zmętnienie soczewki oka, które może pojawić się w jednym lub obu oczach i w różnym wieku, w tym u młodych psów, jeśli ma podłoże dziedziczne. Objawia się widocznym zbieleniem lub zmętnieniem źrenicy oraz, w zaawansowanych przypadkach, pogorszeniem widzenia. Diagnozę i leczenie ustala lekarz weterynarii, najlepiej okulista weterynaryjny. Więcej o innych chorobach, na które warto zwracać uwagę u psów rasowych, piszemy w osobnym filarze.
W skrócie- Zaćma to zmętnienie soczewki oka, różne od naturalnego, związanego z wiekiem stwardnienia jądra soczewki.- Może być dziedziczna, cukrzycowa, pourazowa lub związana z wiekiem.- Główny objaw to widoczne zbielenie lub zmętnienie źrenicy.- Diagnozę stawia lekarz weterynarii, najlepiej po konsultacji okulistycznej.- Leczeniem z wyboru w zaawansowanych przypadkach bywa zabieg chirurgiczny.
Czym jest zaćma u psa
Zaćma to utrata przezroczystości soczewki oka, która w zależności od stopnia zaawansowania może obejmować niewielki fragment soczewki lub całą jej powierzchnię, wpływając na jakość widzenia psa, zgodnie z opisem Merck Veterinary Manual.
Zaćma a stwardnienie jądra soczewki: jak odróżnić
Stwardnienie jądra soczewki to naturalna, związana z wiekiem zmiana, która daje lekką, niebieskawą mgiełkę w oku starszego psa i zwykle nie wpływa znacząco na widzenie, w odróżnieniu od zaćmy, która może prowadzić do wyraźnego pogorszenia wzroku aż po jego utratę. Odróżnienie tych dwóch stanów wymaga badania przez lekarza weterynarii, ponieważ na pierwszy rzut oka mogą wyglądać podobnie.
Porównanie
Stwardnienie jądra soczewki a zaćma
Stwardnienie jądra soczewki
- Naturalna zmiana związana z wiekiem.
- Lekka, niebieskawa mgiełka, zwykle bez wpływu na widzenie.
Zaćma
- Może prowadzić do wyraźnego pogorszenia wzroku.
- Aż po całkowitą utratę wzroku.
Źródło: opracowanie własne
Objawy zaćmy u psa
Widoczne zbielenie lub zmętnienie źrenicy, potykanie się o przedmioty, zwłaszcza w słabo oświetlonych pomieszczeniach, oraz większa ostrożność podczas poruszania się w nieznanym otoczeniu to typowe sygnały, na które warto zwrócić uwagę. Ogólne sygnały, które powinny skłonić do wizyty u lekarza, opisujemy w osobnym artykule.
Przyczyny zaćmy: dziedziczność, cukrzyca, wiek, uraz
Zaćma dziedziczna. U wielu ras psów opisano predyspozycję dziedziczną do zaćmy, która może pojawić się już u młodych psów, zgodnie z przeglądami publikowanymi w PubMed.
Zaćma cukrzycowa. Podwyższony poziom cukru we krwi u psów z cukrzycą może prowadzić do szybko postępującej zaćmy, czasem w ciągu kilku tygodni od rozpoznania choroby podstawowej.
Zaćma związana z wiekiem i pourazowa. Zaćma może też rozwinąć się z wiekiem lub w następstwie urazu oka, zapalenia wnętrza gałki ocznej czy innych chorób oczu.
Diagnostyka zaćmy u psa
Badanie okulistyczne, w tym ocena dna oka i, w razie potrzeby, badanie elektroretinograficzne przed planowanym zabiegiem, pozwala lekarzowi weterynarii ocenić stopień zaawansowania zaćmy oraz stan siatkówki. Konsultacja z okulistą weterynaryjnym, zrzeszonym na przykład w ACVO, bywa zalecana przy planowaniu leczenia chirurgicznego.
Badanie oka psa lampą szczelinową w gabinecie weterynaryjnym
Leczenie zaćmy u psa
Zabieg chirurgiczny, polegający na usunięciu zmętniałej soczewki metodą fakoemulsyfikacji, to leczenie z wyboru w zaawansowanych przypadkach, o ile stan siatkówki i ogólny stan zdrowia psa na to pozwalają. We wczesnych stadiach lub gdy zabieg nie jest wskazany, lekarz weterynarii może zalecić obserwację i leczenie zachowawcze stanów towarzyszących, takich jak zapalenie wywołane przez samą zaćmę.
Życie psa z zaćmą lub po utracie wzroku
Pies niewidomy lub słabowidzący dobrze radzi sobie w znanym, niezmienianym środowisku domowym, dzięki węchowi i słuchowi oraz stałemu rozkładowi mebli. Więcej ogólnych sygnałów choroby u szczeniąt i młodych psów opisujemy w osobnym artykule.
Rodzaje zaćmy u psa
Tabela
Rodzaje zaćmy u psa
| Rodzaj zaćmy | Typowy wiek wystąpienia | Główna przyczyna | Tempo rozwoju |
|---|---|---|---|
| Dziedziczna | młody wiek, czasem szczenię | predyspozycja genetyczna danej rasy | zmienne, czasem szybkie |
| Cukrzycowa | dowolny, po rozpoznaniu cukrzycy | podwyższony poziom cukru we krwi | zwykle szybkie |
| Związana z wiekiem | starszy wiek | naturalne zmiany w soczewce | zwykle powolne |
| Pourazowa | dowolny | uraz oka | zmienne |
| Wtórna do innych chorób oczu | dowolny | zapalenie, inne schorzenia oka | zmienne |
Źródło: opracowanie własne
Ciekawostka. Soczewka oka nie ma własnych naczyń krwionośnych i odżywia się wyłącznie przez dyfuzję z płynów wewnątrzgałkowych, co po części tłumaczy, dlaczego zaburzenia metaboliczne, takie jak cukrzyca, tak silnie wpływają na jej przezroczystość.
Najczęstsze pytania
Czy zaćma u psa zawsze prowadzi do ślepoty?
Nie zawsze, zależy to od stopnia zaawansowania, tempa rozwoju i tego, czy dojdzie do leczenia chirurgicznego, dlatego każdy przypadek ocenia lekarz weterynarii indywidualnie.
Czy zaćmę u psa można leczyć kroplami?
Obecnie nie ma kropli, które cofają już powstałą zaćmę, a leczeniem z wyboru w zaawansowanych przypadkach jest zabieg chirurgiczny, ustalany indywidualnie z lekarzem.
Czy zaćma u psa boli?
Sama zaćma zwykle nie jest bolesna, ale towarzyszące jej stany zapalne wewnątrz oka mogą powodować dyskomfort, dlatego niepokojące objawy zawsze warto skonsultować z lekarzem.
Czy szczenię może mieć zaćmę wrodzoną?
Tak, u niektórych ras opisano zaćmę wrodzoną lub o wczesnym początku, dlatego niepokojące zmętnienie oka u młodego psa warto skonsultować z lekarzem weterynarii.
Czy operacja zaćmy u psa jest bezpieczna?
Jak każdy zabieg chirurgiczny niesie ze sobą ryzyko, ale wykonywana przez doświadczonego okulistę weterynaryjnego, po odpowiedniej kwalifikacji, jest uznawaną metodą leczenia zaawansowanej zaćmy.
Regularne kontrole u lekarza weterynarii pomagają wcześnie wychwycić zmiany w oczach psa. Zobacz przegląd chorób dobermana.
Źródła
- Merck Veterinary Manual: choroby soczewki u psów, zaćma
- VCA Animal Hospitals: zaćma u psów
- American College of Veterinary Ophthalmologists (ACVO)
- PubMed: przeglądy o dziedzicznej zaćmie u psów