Choroba Addisona u psa: niedoczynność nadnerczy i jej niejasne objawyChoroba Addisona u psa: niedoczynność nadnerczy i jej niejasne objawy

Choroba Addisona u psa to niedoczynność kory nadnerczy: organizm wytwarza za mało kortyzolu, a często także aldosteronu. Osłabienie, wymioty, biegunka, drżenia i brak apetytu pojawiają się falami i mijają, dlatego choroba bywa nazywana wielkim naśladowcą. Nagłe załamanie stanu, czyli przełom nadnerczowy, zagraża życiu. Więcej o przeglądzie chorób rasy doberman piszemy w osobnym filarze.

W skrócie- Nawracające słabsze dni z wymiotami lub biegunką, które mijają po kroplówce lub same, to wzorzec, o którym warto powiedzieć lekarzowi.- Przełom nadnerczowy przypomina wstrząs: zapaść, bardzo słaby puls, zimne łapy, często wolne tętno, wymaga natychmiastowego leczenia.- Rozpoznanie potwierdza test stymulacji ACTH, wyniki elektrolitów mogą sugerować chorobę, ale nie wystarczają, zgodnie z Merck i VCA.- Leczenie polega na uzupełnianiu brakujących hormonów do końca życia, dobrze prowadzony pies zwykle żyje normalnie.

Kortyzol odpowiada między innymi za reakcję na stres i metabolizm, a aldosteron reguluje gospodarkę sodu, potasu i wody. Według Merck najczęstszą przyczyną niedoczynności kory nadnerczy jest jej autoimmunologiczne niszczenie, a choroba może przybierać postać typową albo atypową, w której brakuje tylko kortyzolu, oraz postać wywołaną lekami. To, kto choruje częściej pod względem wieku czy płci, opisują Merck i VCA, jednak bez wskazania dobermana jako rasy predysponowanej w dostępnych materiałach. Więcej o przeglądzie chorób hormonalnych u psa piszemy w osobnym artykule.

Objawy ze strony przewodu pokarmowego

Wymioty i biegunka, czasem z domieszką krwi, oraz spadek masy ciała to częste objawy, opisane szerzej w artykule o najczęstszych przyczynach wymiotów u psa.

Osłabienie, drżenia i spadek formy

Osłabienie oraz drżenia mięśni pojawiają się często falami, a objawy zwykle nasilają się w sytuacjach stresowych, na przykład podczas podróży, pobytu w obcym miejscu czy zabiegu. Więcej o podróżach i zmianach rutyny w życiu z dobermanem piszemy w osobnym artykule.

Picie i oddawanie moczu

Zwiększone pragnienie może towarzyszyć innym objawom, a poprawa po samym leczeniu objawowym, na przykład po kroplówce, bywa złudna i usypia czujność, mimo że przyczyna choroby wciąż pozostaje nierozpoznana.

Nagła zapaść, bardzo słaby puls, blade dziąsła, wolne tętno wynikające z wysokiego poziomu potasu, obniżona temperatura oraz niski poziom cukru we krwi to objawy przełomu nadnerczowego. W takiej sytuacji liczy się natychmiastowy transport do lecznicy i wcześniejszy telefon z informacją o objawach, a lekarz podaje płyny dożylne, hormony i wyrównuje poziom potasu.

Morfologia bez typowego obrazu reakcji stresowej, biochemia i elektrolity, w tym stosunek sodu do potasu, kortyzol spoczynkowy jako wstępne sito oraz test stymulacji ACTH jako potwierdzenie diagnozy, a czasem także USG nadnerczy, składają się na pełną diagnostykę. Sterydy podane przed tą diagnostyką mogą zafałszować wynik, dlatego warto poinformować lekarza o wszystkich podanych wcześniej lekach.

Porównanie choroby Addisona i Cushinga u psa, infografika

Więcej o chorobie Cushinga u psa, która ma odwrotny mechanizm, piszemy w osobnym artykule.

Leczenie polega na uzupełnianiu brakującego mineralokortykoidu, podawanego w zastrzykach lub tabletkach, oraz glikokortykoidu, a kontrola elektrolitów odbywa się według planu ustalonego przez lekarza. Dawkę zwiększa się przed stresującymi wydarzeniami wyłącznie zgodnie z jego zaleceniami. Rokowanie przy dobrze prowadzonym leczeniu jest według Merck i VCA dobre, a pies zwykle funkcjonuje normalnie. Codzienne podawanie tabletek ułatwiają zasady opisane w artykule o tym, jak podać psu tabletkę.

Zapisywanie dat epizodów, wymiotów, biegunki, apetytu, ilości wypijanej wody, masy ciała, wydarzeń stresowych oraz reakcji na leczenie objawowe znacznie ułatwia lekarzowi postawienie diagnozy. Wzorzec poprawy po kroplówce i nawrotu objawów po pewnym czasie jest dla lekarza ważną wskazówką, którą trudno zauważyć bez takich notatek.

Zapamiętaj objawy, przy których jedziesz do lecznicy bez czekania. Przeczytaj artykuł.

Ciekawostka. Chorobę opisał u ludzi w 1855 roku angielski lekarz Thomas Addison, a u psów rozpoznaje się ją wyraźnie rzadziej niż chorobę Cushinga.

Czy choroba Addisona u psa jest wyleczalna?

Nie, ale przy odpowiednim, konsekwentnym leczeniu hormonalnym pies może normalnie funkcjonować przez wiele lat.

Czy stres może wywołać objawy choroby Addisona?

Tak, sytuacje stresowe często nasilają objawy albo ujawniają je po raz pierwszy, dlatego warto informować lekarza o takich wydarzeniach.

Czy pies z chorobą Addisona może normalnie biegać i trenować?

Przy dobrze dobranym leczeniu wielu psów wraca do normalnej aktywności, ale zakres wysiłku zawsze warto ustalić z prowadzącym lekarzem.

Czy choroba Addisona jest dziedziczna?

W niektórych przypadkach opisuje się podłoże rodzinne, ale dokładny mechanizm dziedziczenia nie jest w pełni poznany, dlatego temat ten najlepiej omówić bezpośrednio z lekarzem lub specjalistą genetyki.

Jak często pies z chorobą Addisona potrzebuje kontroli?

Częstotliwość wizyt kontrolnych i badań elektrolitów ustala prowadzący lekarz, zwykle częściej na początku leczenia, a rzadziej po ustabilizowaniu dawek.

Przeczytaj też o niedoczynności tarczycy, chorobie hormonalnej opisywanej u dobermanów. Przeczytaj artykuł.

• Merck Veterinary Manual: niedoczynność kory nadnerczy (hipoadrenokortycyzm) u psów
• VCA Animal Hospitals: choroba Addisona u psów
• Cornell University College of Veterinary Medicine: endokrynologia psów
• PubMed: prace przeglądowe o diagnostyce hipoadrenokortycyzmu, historia opisu choroby przez T. Addisona