Choroby hormonalne u psa: tarczyca, nadnercza i cukrzyca w porównaniuChoroby hormonalne u psa: tarczyca, nadnercza i cukrzyca w porównaniu

Choroby hormonalne u psa, czyli niedoczynność tarczycy, zespół Cushinga, choroba Addisona i cukrzyca, mają kilka wspólnych objawów: zmienia się pragnienie, apetyt, masa ciała i wygląd sierści. Różnią się kierunkiem tych zmian i tempem: niedoczynność tarczycy rozwija się powoli, a choroba Addisona może nagle przejść w stan zagrożenia życia. O przeglądzie chorób dobermana piszemy szerzej w osobnym filarze.

W skrócie- Wzmożone picie i oddawanie moczu są typowe dla cukrzycy i zespołu Cushinga, a rzadkie przy niedoczynności tarczycy.- Tycie przy zwykłym apetycie i ospałość wskazują raczej na tarczycę, chudnięcie mimo dużego apetytu na cukrzycę.- Merck wymienia dobermana wśród ras częściej dotkniętych niedoczynnością tarczycy.- Objawy choroby Addisona falują i przypominają kłopoty żołądkowo-jelitowe, przełom nadnerczowy to stan nagły.- O rozpoznaniu decydują oznaczenia hormonów i glukozy we krwi i w moczu, nie same objawy.

Tarczyca wydziela tyroksynę, nadnercza kortyzol i aldosteron, a trzustka insulinę, a nadmiar lub niedobór każdego z tych hormonów daje inny obraz kliniczny. To krótkie wprowadzenie stanowi podstawę do dalszego porównania czterech chorób hormonalnych.

Zmiany w ilości wypijanej wody i oddawanego moczu, apetycie, masie ciała, sierści i skórze oraz poziomie energii to objawy wspólne dla wielu chorób hormonalnych. Narastają one zwykle powoli, dlatego łatwo przypisać je wiekowi psa albo porze roku, zamiast rozpoznać w nich sygnał choroby.

Poniższa tabela pokazuje cztery choroby hormonalne obok siebie, ze strzałkami pokazującymi kierunek zmiany danego objawu. Warto pamiętać, że pojedynczy objaw nigdy nie przesądza samodzielnie o rozpoznaniu.

Tycie mimo niezmienionego apetytu, ospałość, szukanie ciepła oraz symetryczne przerzedzenie sierści i sucha skóra to typowe objawy niedoczynności tarczycy. Merck wymienia dobermana wśród ras częściej dotkniętych tym schorzeniem, a leczenie zwykle trwa przez całe życie psa. Więcej o niedoczynności tarczycy u dobermana piszemy w osobnym artykule.

Zespół Cushinga: nadmiar kortyzolu. Wzmożone picie, duży apetyt, obwisły brzuch, cienka skóra i ziajanie to typowe objawy, a choroba może mieć postać przysadkową lub nadnerczową, zgodnie z opisem Merck. Więcej o chorobie Cushinga u psa piszemy w osobnym artykule.

Choroba Addisona: niedobór hormonów i przełom nadnerczowy. Nawracające wymioty i biegunka, osłabienie oraz drżenie to typowe, falujące objawy, a przełom nadnerczowy z zapaścią wymaga natychmiastowej wizyty u lekarza.

Wzmożone picie, duży apetyt połączony ze spadkiem masy ciała oraz zaćma cukrzycowa to typowe objawy cukrzycy u psa. Kwasica ketonowa, objawiająca się wymiotami, apatią i charakterystycznym zapachem acetonu, jest stanem nagłym. Niewydolność nerek to inna, częsta przyczyna wzmożonego picia, którą warto brać pod uwagę w diagnostyce różnicowej.

Próbki krwi psa przygotowane do oznaczenia hormonów

Wywiad i pomiar dobowej ilości wypijanej wody w domu, morfologia i biochemia krwi, analiza moczu oraz oznaczenie hormonów, w tym testy czynnościowe, takie jak stymulacja ACTH czy hamowanie deksametazonem, to typowa kolejność diagnostyki. Pojedynczy, niski wynik tarczycy bywa mylący przy innych chorobach, dlatego lekarz interpretuje wyniki w szerszym kontekście.

Leki podawane codziennie o stałej porze, stałe pory karmienia przy cukrzycy, kontrolne oznaczenia wykonywane według planu ustalonego z lekarzem oraz dieta dobrana wspólnie z lekarzem to podstawa codziennej opieki nad psem z chorobą hormonalną. Prowadzenie notatnika picia, apetytu i masy ciała ułatwia obserwację przebiegu choroby.

Zobacz, jakie choroby hormonalne i inne problemy zdrowotne opisuje się u dobermanów. Przeczytaj przegląd chorób rasy. Zobacz artykuł.

Ciekawostka. Choroba Addisona nosi nazwisko Thomasa Addisona, londyńskiego lekarza, który opisał niewydolność nadnerczy u ludzi w 1855 roku.

Ile wody dziennie powinien wypijać zdrowy pies?

Zapotrzebowanie na wodę różni się w zależności od wielkości psa, aktywności i temperatury otoczenia, dlatego lepiej obserwować nagłe zmiany niż porównywać się do jednej uniwersalnej liczby.

Czy choroby hormonalne u psa da się wyleczyć całkowicie?

Część z nich, jak niedoczynność tarczycy, wymaga leczenia przez całe życie, a inne mogą być skuteczniej opanowane, w zależności od przyczyny i wczesności rozpoznania.

Czy stres przed wizytą może zmienić wynik oznaczenia hormonów?

Tak, dlatego lekarz weterynarii uwzględnia okoliczności pobrania krwi przy interpretacji wyników, a czasem zaleca powtórzenie badania.

Czy pies z cukrzycą może dostawać przysmaki?

Może, ale w ilości i formie dostosowanej do planu żywieniowego ustalonego z lekarzem, żeby nie zaburzać kontroli poziomu cukru.

Czy długie podawanie sterydów może wywołać objawy zespołu Cushinga?

Tak, długotrwałe stosowanie niektórych leków sterydowych może prowadzić do objawów przypominających zespół Cushinga, co lekarz bierze pod uwagę w diagnostyce.

Objawy narastają powoli i trudno je zauważyć? Przeczytaj, po czym poznać, że pies jest chory. Zobacz artykuł.

• Merck Veterinary Manual (endokrynologia): niedoczynność tarczycy, zespół Cushinga, choroba Addisona, cukrzyca, kwasica ketonowa
• Cornell University College of Veterinary Medicine: choroby endokrynologiczne psów
• VCA Animal Hospitals: objawy i diagnostyka chorób hormonalnych
• historia medycyny: Thomas Addison (1855)