Zapalenie opon mózgowych u psa (SRMA): objawy u młodych psówZapalenie opon mózgowych u psa (SRMA): objawy u młodych psów

Zapalenie opon mózgowych u psa w postaci SRMA, czyli zapalenia opon mózgowych i tętnic reagującego na sterydy, to choroba immunologiczna, która dotyka głównie młode psy średnich i dużych ras. Typowe są gorączka, sztywny i bolesny kark, niechęć do opuszczania głowy oraz nawroty. Takie objawy wymagają wizyty tego samego dnia, bo według VCA wcześnie rozpoczęte leczenie daje dobre rokowanie. Więcej o przeglądzie chorób dobermana piszemy w osobnym filarze.

W skrócie- SRMA nie jest chorobą zakaźną: to nadmierna reakcja układu odpornościowego, która zajmuje opony mózgowe i drobne naczynia.- Najbardziej charakterystyczne są gorączka, ból przy ruchu szyją i unikanie schylania się do miski.- Choroba dotyczy głównie młodych psów, a wrażliwość poszczególnych ras opisują publikacje naukowe.- Od zespołu Wobblera i dyskopatii odróżnia ją przede wszystkim gorączka i ogólne złe samopoczucie.- Leczenie trwa miesiącami i wymaga regularnych kontroli; dawek nigdy nie zmieniasz samodzielnie.

SRMA to niezakaźne, immunologiczne zapalenie opon mózgowych i drobnych tętnic, które nie przenosi się między psami. Nazwa „reagujące na sterydy” odnosi się do typowej, dobrej odpowiedzi na leczenie przeciwzapalne tego rodzaju, zgodnie z VCA.

Zapalenie opon mózgowych i tętnic u psa a zakaźne zapalenie opon

Zakaźne zapalenie opon mózgowych, wywołane przez bakterie, wirusy lub grzyby, jest rzadsze i ma inne przyczyny niż SRMA, zgodnie z Merck. Rozróżnienie między tymi postaciami ustala lekarz na podstawie badań, dlatego każdy przypadek podejrzenia zapalenia opon wymaga pełnej diagnostyki, a nie domowego domysłu.

Postać ostra

Gorączka, sztywny kark, sztywny, ostrożny chód, krzyk przy dotyku szyi, osowiałość oraz niechęć do jedzenia z miski ustawionej nisko na podłodze to typowe objawy postaci ostrej, zgodnie z VCA i Merck. Więcej o tym, jak pies okazuje ból, piszemy w osobnym artykule.

Postać przewlekła i nawroty

Część psów doświadcza nawrotów objawów, a w niektórych przypadkach pojawiają się też objawy neurologiczne, zgodnie z publikacjami PubMed opisującymi przebieg choroby w dłuższej obserwacji.

SRMA dotyka najczęściej młode psy, zgodnie z VCA i PubMed, a wiek zachorowania wiąże się z okresem intensywnego rozwoju, opisanym w artykule o etapach rozwoju młodego dobermana. Publikacje naukowe wymieniają różne rasy jako częściej opisywane w kontekście tej choroby, jednak dokładna lista wykracza poza zakres tego artykułu i warto ją sprawdzić bezpośrednio w źródłach. Ważne zastrzeżenie: SRMA może w zasadzie dotyczyć psa dowolnej rasy, dlatego objawów nie warto lekceważyć niezależnie od tego, jaki pies je zgłasza.

SRMA różni się od zespołu Wobblera u dobermana tym, że dotyczy młodszych psów, przebiega z gorączką i ogólnym złym samopoczuciem, podczas gdy Wobbler wiąże się z postępującymi zaburzeniami chodu bez gorączki. Podobnie dyskopatia u psa daje ból i objawy neurologiczne, ale zwykle bez gorączki. Dokładne odróżnienie tych schorzeń wymaga badania i diagnostyki obrazowej wykonanej przez lekarza.

Tabela porównawcza: SRMA, zespół Wobblera, dyskopatia

Leczenie SRMA opiera się na długotrwałej terapii przeciwzapalnej zaleconej i nadzorowanej przez lekarza, ze stopniowym zmniejszaniem dawek oraz regularnymi kontrolami i badaniami w trakcie leczenia. Zwiększone pragnienie i apetyt to częste, znane skutki uboczne tego rodzaju leczenia, zgodnie z VCA. Dawek nigdy nie zmienia się ani nie odstawia samodzielnie, nawet gdy pies wygląda na zdrowego, bo nagłe przerwanie terapii może prowadzić do nawrotu.

Ruch dostosowany do etapu leczenia, szelki zamiast obroży oraz miski ustawione tak, żeby pies nie musiał mocno schylać głowy w okresie bólu, ułatwiają codzienne funkcjonowanie. Spokojne zajęcia węchowe zamiast intensywnych gonitw są bezpieczniejszą formą aktywności w tym czasie. Prowadzenie prostego dziennika objawów, notującego temperaturę, apetyt, pozycję głowy i reakcję na dotyk szyi, pomaga szybciej zauważyć ewentualny nawrót.

Karta: dziennik nawrotów SRMA

Gorączka połączona z bólem szyi, krzyk przy dotyku, wyraźna niechęć do ruchu, drgawki oraz zaburzenia chodu lub świadomości wymagają natychmiastowej wizyty. Przed wyjazdem warto zmierzyć psu temperaturę, zgodnie z artykułem o tym, jak to zrobić, i przekazać lekarzowi dokładny opis objawów oraz czas ich wystąpienia.

Ciekawostka. W starszej literaturze weterynaryjnej chorobę tę opisywano czasem jako „beagle pain syndrome”, bo pierwsze szczegółowe opisy dotyczyły właśnie tej rasy.

Czy SRMA może wrócić po zakończeniu leczenia?

Tak, nawroty są opisywane w literaturze, dlatego regularne kontrole i obserwacja psa po zakończeniu terapii mają duże znaczenie.

Czy pies po SRMA może w przyszłości normalnie trenować i biegać?

W wielu przypadkach tak, po zakończeniu leczenia i zgodnie z zaleceniami lekarza, choć decyzję o powrocie do pełnej aktywności zawsze podejmuje lekarz prowadzący.

Dlaczego pies z bolesnym karkiem nie chce jeść z miski na podłodze?

Schylanie głowy nasila ból przy usztywnionej, bolesnej szyi, dlatego tymczasowo pomaga podniesienie miski na wysokość, która nie wymaga mocnego pochylenia.

Jak podawać leki psu, który ma bolesną szyję?

Warto poprosić lekarza o wskazówki dotyczące bezpiecznego podawania leków bez dodatkowego obciążania szyi, na przykład bez unoszenia głowy psa do góry.

Czy SRMA ma coś wspólnego z chorobami odkleszczowymi?

To odrębne zagadnienia: SRMA jest chorobą immunologiczną, a choroby odkleszczowe mają inne przyczyny, choć obie mogą dawać gorączkę i wymagają różnicowania przez lekarza.

Przeczytaj o innych chorobach neurologicznych u psa. Przeczytaj artykuł.

• VCA Animal Hospitals: SRMA u psów, przebieg i rokowanie
• Merck Veterinary Manual: zapalenie opon mózgowych i rdzenia, choroby odcinka szyjnego
• PubMed: przeglądy i badania kohortowe SRMA, predyspozycje ras, nawroty
• Cornell University College of Veterinary Medicine: neurologia psów