Dyskopatia u psa: objawy, stopnie i kiedy potrzebna jest pilna pomocDyskopatia u psa: objawy, stopnie i kiedy potrzebna jest pilna pomoc

Dyskopatia u psa to choroba krążków międzykręgowych, która może dotyczyć każdego odcinka kręgosłupa. Objawia się bólem, garbieniem, chwiejnym chodem, a w cięższych przypadkach niedowładem lub porażeniem łap. Nagła utrata zdolności chodzenia albo kontroli nad pęcherzem wymaga pilnej pomocy, bo o rokowaniu decyduje czas. Szerszy przegląd znajdziesz w artykule o chorobach dobermana i psów.

W skrócie- Przepuklina typu I pojawia się nagle, zwykle u ras chondrodystroficznych, a typ II rozwija się powoli, częściej u dużych psów w średnim i starszym wieku.- Objawy zależą od odcinka kręgosłupa: szyjny daje ból i sztywność karku, piersiowo-lędźwiowy problemy z tylnymi łapami.- Skala stopni od 1 do 5 opisuje ciężkość objawów neurologicznych i pomaga ocenić pilność.- Utrata czucia głębokiego w łapach to stan wymagający natychmiastowej konsultacji.- Rokowania i skuteczność leczenia zawsze warto sprawdzać u lekarza, bo zależą od konkretnego przypadku.

Krążek międzykręgowy składa się z jądra miażdżystego w środku i otaczającego go pierścienia włóknistego, a jego rolą jest amortyzowanie ruchów kręgosłupa. Zgodnie z Merck Veterinary Manual wyróżnia się dwa rodzaje zwyrodnienia krążka: chondroidalne i włókniste, leżące u podstaw dwóch typów przepukliny opisanych dalej.

Typ I: nagłe wypadnięcie jądra miażdżystego. Ten typ pojawia się nagle i dotyczy zwykle ras chondrodystroficznych, choć nie tylko.

Typ II: powolne uwypuklenie pierścienia u dużych psów. Ten typ rozwija się stopniowo, częściej u psów dużych ras w średnim i starszym wieku.

Merck opisuje też inne, rzadsze postaci, na przykład nagłe wypchnięcie niezwyrodniałego jądra podczas intensywnego wysiłku.

W odcinku szyjnym typowy jest ból, sztywność karku, niechęć do schylania głowy do miski oraz kulawizna przedniej łapy. W odcinku piersiowo-lędźwiowym dominują garbienie sylwetki i niedowład tylnych łap. W odcinku lędźwiowo-krzyżowym częsty jest ból przy wstawaniu oraz problemy dotyczące ogona i pęcherza.

Ból kręgosłupa u psa: garbienie, drżenie, niechęć do ruchu. W domu można zauważyć drżenie, napięty brzuch, piszczenie przy podnoszeniu psa oraz niechęć do skoków i schodów.

Objawy neurologiczne: chwiejność, szuranie, niedowład. Do tej grupy należą szuranie łapami, krzyżowanie łap podczas chodzenia, chwiejność oraz niedowład jednej lub kilku kończyn.

Stopień 1 oznacza sam ból bez zaburzeń chodu, stopień 2 to chód wciąż zachowany, ale chwiejny, stopień 3 to niedowład bez zdolności samodzielnego chodzenia, stopień 4 to porażenie z zachowanym czuciem głębokim, a stopień 5 to porażenie bez czucia głębokiego. Każdy kolejny stopień wiąże się z rosnącą pilnością interwencji, a szczegółowe rokowanie dla danego stopnia najlepiej omówić z lekarzem, opierając się na źródłach takich jak Merck, VCA czy Cornell.

Nagła utrata zdolności chodzenia, brak kontroli nad oddawaniem moczu, silny ból oraz szybkie pogarszanie się stanu psa w ciągu kilku godzin to sygnały wymagające natychmiastowej pomocy. Do transportu najlepiej użyć płaskiej deski lub sztywnego koca jako noszy, ograniczając ruch kręgosłupa psa. Nie podaje się przy tym żadnych ludzkich leków przeciwbólowych.

Bezpieczny transport psa z podejrzeniem urazu kręgosłupa na płaskiej desce

Leczenie zachowawcze opiera się na ścisłym odpoczynku w ograniczonej przestrzeni, przez czas wyznaczony przez lekarza, oraz na lekach przeciwbólowych i przeciwzapalnych. W cięższych przypadkach lekarz może skierować psa na rezonans magnetyczny i operację odbarczającą rdzeń kręgowy. Po leczeniu istotną rolę odgrywa rehabilitacja i ćwiczenia po leczeniu kręgosłupa, opisane w osobnym artykule.

Zespół Wobblera dotyczy wyłącznie odcinka szyjnego i wiąże się z niestabilnością lub zwężeniem kanału kręgowego. Niedowład tylnych łap jako objaw o wielu możliwych przyczynach to temat osobnego artykułu. Ortopedyczne przyczyny kulawizny oraz zwyrodnienie stawów to częste stany, z którymi dyskopatię można pomylić bez odpowiedniej diagnostyki. O zdrowiu i sprawności starszego psa piszemy szerzej w osobnym filarze.

Ciekawostka. Podział przepuklin krążka na typ I i typ II zawdzięczamy duńskiemu lekarzowi weterynarii Hansowi-Jørgenowi Hansenowi, który opisał go na początku lat 50. XX wieku. Nazywa się go do dziś klasyfikacją Hansena.

Czy pies z dyskopatią może chodzić po schodach?

W trakcie leczenia i rekonwalescencji schody zwykle są ograniczane lub całkowicie wyłączone, a decyzję o ich stopniowym przywróceniu podejmuje lekarz prowadzący.

Czy dyskopatia u psa może wrócić po leczeniu?

Tak, zdarzają się kolejne epizody, zarówno w tym samym, jak i w innym odcinku kręgosłupa, dlatego po leczeniu zaleca się dalszą ostrożność i regularne kontrole.

Czy sparaliżowany pies ma szansę znowu chodzić?

Rokowanie zależy od stopnia neurologicznego, czasu do podjęcia leczenia i obecności lub braku czucia głębokiego, dlatego każdy przypadek ocenia się indywidualnie z lekarzem.

Jak bezpiecznie podnieść psa z bólem kręgosłupa?

Najlepiej użyć płaskiej powierzchni, takiej jak deska czy sztywny koc, podtrzymując całe ciało psa i ograniczając ruch kręgosłupa podczas przenoszenia.

Czy nadwaga zwiększa ryzyko dyskopatii?

Nadmierna masa ciała dodatkowo obciąża kręgosłup, dlatego utrzymanie prawidłowej kondycji jest jednym z elementów ogólnej profilaktyki.

Nagła kulawizna tylnej łapy bywa też skutkiem zerwania więzadła krzyżowego. Sprawdź, jak je rozpoznać. Zobacz artykuł o więzadle krzyżowym. Poznaj inne schorzenia narządu ruchu u dużych psów: dysplazja u dobermana.

• Merck Veterinary Manual: Intervertebral disc disease in dogs
• VCA Animal Hospitals: Intervertebral disc disease in dogs
• Cornell University College of Veterinary Medicine: neurologia, choroba krążków międzykręgowych
• ACVIM Consensus Statements on IVDD in dogs (PubMed)
• PubMed: artykuły przeglądowe o klasyfikacji Hansena