Tętno u psa i liczba oddechów: normy i jak je zmierzyć w domuTętno u psa i liczba oddechów: normy i jak je zmierzyć w domu

Tętno u psa najłatwiej zmierzyć na tętnicy udowej, po wewnętrznej stronie uda: liczysz uderzenia przez 15 sekund i mnożysz wynik przez 4. Oddechy liczysz, gdy pies spokojnie śpi, obserwując unoszenie się klatki piersiowej. Prawidłowe wartości zależą od wielkości i wieku psa, a szczegółowe zakresy warto sprawdzić w materiałach takich jak Merck Veterinary Manual. Więcej o chorobach dobermana, od serca po stawy, piszemy w osobnym filarze.

W skrócie- Puls wyczuwasz dwoma palcami w pachwinie, na tętnicy udowej, kciuka nie używasz, bo wyczuwasz w nim własne tętno.- Najbardziej miarodajna jest liczba oddechów w czasie spokojnego snu, liczona o podobnej porze.- Pojedynczy pomiar mówi mniej niż seria, zapisujesz wyniki, żeby lekarz widział trend.- Wynik powyżej progu ustalonego przez lekarza albo wyraźny wzrost w kolejnych dniach to powód do telefonu do lecznicy, zwłaszcza u psa z chorobą serca.

Zakresy prawidłowego tętna różnią się między szczeniętami, psami małych i dużych ras, zgodnie z Merck i Cornell. Wysiłek, emocje, ból, gorączka i upał podnoszą tętno, a sen i dobra kondycja fizyczna zwykle je obniżają. Tętno, oddech i temperatura to trzy podstawowe parametry życiowe, a o pomiarze temperatury u psa piszemy w osobnym artykule. Więcej o wysiłku i kondycji dobermana piszemy w kolejnym.

Tętnica udowa: gdzie jej szukać

Pies leży na boku lub stoi spokojnie, a palce układasz w pachwinie, po wewnętrznej stronie uda, tam gdzie tętnica udowa przebiega najbliżej powierzchni skóry.

Liczenie i zapis wyniku

Liczysz uderzenia przez 15 lub 30 sekund, a wynik przeliczasz na pełną minutę, mnożąc odpowiednio przez 4 lub 2, i zapisujesz go wraz z datą i godziną pomiaru.

Bicie serca wyczuwane na klatce piersiowej

Alternatywnie dłoń przyłożona do lewej strony klatki piersiowej, tuż za łokciem, pozwala wyczuć bicie serca. Jeśli liczba uderzeń serca i fal tętna wyraźnie się różni, warto powiedzieć o tym lekarzowi.

Zakres liczby oddechów w spoczynku opisuje Merck, a spoczynek na jawie różni się nieco od spoczynku podczas snu. Dyszenia nie liczy się jako oddechu spoczynkowego, bo jest to zupełnie inny wzorzec oddychania.

Lekarze zalecają liczenie oddechów w czasie snu szczególnie u psów z chorobami serca, bo jest to wczesny sygnał gromadzenia się płynu w płucach, zgodnie z materiałami Cornell i publikacjami w PubMed. Jedno uniesienie i opadnięcie klatki piersiowej liczy się jako jeden oddech, a pomiar prowadzi się przez pełną minutę albo przez 30 sekund z przemnożeniem wyniku przez 2. Próg, który powinien niepokoić, ustala prowadzący lekarz, dostosowując go do konkretnego psa.

Gdzie wyczuć puls psa: tętnica udowa na schemacie

Dokładne liczby dla każdej grupy warto sprawdzić bezpośrednio w Merck Veterinary Manual lub skonsultować z lekarzem prowadzącym.

Data, godzina, stan psa, czyli sen albo spoczynek, wynik tętna, liczba oddechów oraz uwagi, na przykład upał, podane leki czy kaszel, to podstawowe kolumny dziennika pomiarów. Regularne pomiary o stałej porze, wykonywane tą samą metodą, ułatwiają lekarzowi ocenę trendu, a prosty wykres znacznie przyspiesza tę analizę.

Tętno bardzo szybkie lub bardzo wolne w spoczynku w porównaniu z zakresem opisanym przez Merck, tętno nieregularne lub słabo wyczuwalne, oddechy szybsze niż próg zalecony przez lekarza, oddychanie z widocznym wysiłkiem brzucha oraz epizody omdleń to sygnały wymagające kontaktu z lecznicą. Więcej o tym, gdy pies ciężko oddycha, i o omdleniu u psa piszemy w osobnych artykułach. U dobermanów opiekę kardiologiczną opisujemy szerzej w artykule o kardiomiopatii.

Pomiar tuż po zabawie, liczenie kciukiem zamiast innymi palcami, zestresowany pies, liczenie dyszenia jako oddechów, zbyt krótki czas pomiaru mnożący błąd oraz pomiar w fazie snu z ruchami łap to najczęstsze pomyłki. Warto też, żeby różne osoby w domu mierzyły tętno i oddechy tą samą metodą, dla spójności wyników.

Zobacz, jak często planować kontrole u weterynarza, także u psa z chorobą serca. Przeczytaj artykuł.

Ciekawostka. U zdrowego psa tętno często przyspiesza przy wdechu i zwalnia przy wydechu, a ta niemiarowość oddechowa jest u psów zjawiskiem fizjologicznym, a nie objawem choroby serca.

Czy szczeniak ma szybsze tętno niż dorosły pies?

Tak, tętno szczeniąt jest zwykle wyższe niż u dorosłych psów, co jest zjawiskiem naturalnym związanym z wiekiem.

Czy pies może mieć za wolne tętno?

Tak, wyraźnie zbyt wolne tętno w spoczynku, niewynikające z bardzo dobrej kondycji fizycznej, warto skonsultować z lekarzem.

Czy tętno psa zmierzy obroża z czujnikiem?

Niektóre urządzenia noszone przez psa mogą szacować tętno, ale ich dokładność warto traktować z pewną ostrożnością i w razie wątpliwości potwierdzić wynik ręcznym pomiarem.

Czy pies oddycha szybciej, gdy śni?

Tak, u śpiącego psa mogą pojawiać się epizody szybszego oddechu związane z fazą snu z marzeniami sennymi, dlatego pomiar najlepiej robić w spokojnym, głębokim śnie.

Jak często liczyć oddechy u psa z chorobą serca?

Częstotliwość pomiarów ustala prowadzący lekarz, często zalecając regularne, na przykład codzienne, liczenie oddechów w czasie snu jako część domowego monitoringu.

Kaszel to kolejny objaw wart obserwacji: poznaj jego możliwe przyczyny. Przeczytaj artykuł.

• Merck Veterinary Manual: prawidłowe parametry życiowe psów
• Cornell University College of Veterinary Medicine: kardiologia, domowe liczenie oddechów
• PubMed: prace o liczbie oddechów w czasie snu u psów z chorobami serca
• VCA Animal Hospitals: pomiar tętna i oddechów u psa