● Blog

DCM u dobermanów: co powinien wiedzieć właściciel o kardiomiopatii rozstrzeniowej

← Wszystkie artykuły22.09.2026 · 7 min czytania

Stetoskop na białym tle

Kardiomiopatia rozstrzeniowa (DCM) u dobermana: czym jest, jak przebiega, jakie badania serca się wykonuje i od jakiego wieku. Poradnik dla właściciela.

Kardiomiopatia u dobermana to najczęściej kardiomiopatia rozstrzeniowa (DCM), czyli choroba, w której mięsień serca słabnie, a serce się powiększa. Doberman należy do ras szczególnie na nią narażonych, a choroba przez lata może nie dawać żadnych objawów. Dlatego europejscy kardiolodzy weterynaryjni zalecają regularne badania serca u każdego dorosłego dobermana.

Poniżej wyjaśniamy, czym jest DCM, jak przebiega, jak się ją wykrywa i co może zrobić każdy właściciel dobermana.

Czym jest kardiomiopatia rozstrzeniowa (DCM)

Kardiomiopatia to choroba mięśnia sercowego. W postaci rozstrzeniowej mięsień serca stopniowo słabnie, a lewa komora się poszerza i gorzej pompuje krew. U dobermanów choroba często objawia się też zaburzeniami rytmu serca, przede wszystkim tak zwanymi przedwczesnymi pobudzeniami komorowymi, czyli dodatkowymi, nieprawidłowymi uderzeniami serca.

Według podręcznika weterynaryjnego Merck DCM ma zwykle długą fazę bez objawów i stosunkowo krótką fazę, w której objawy już są widoczne.

Dlaczego DCM dotyczy szczególnie dobermanów

Kardiomiopatia rozstrzeniowa u dobermanów jest chorobą dziedziczną, która postępuje powoli. Autorzy dużego europejskiego badania podejrzewają dziedziczenie autosomalne dominujące, czyli takie, w którym do rozwoju choroby może wystarczyć odziedziczenie zmiany genetycznej od jednego z rodziców. Nie ma jednak co do tego pewności, a nowsze badania pokazują, że podłoże genetyczne choroby jest złożone.

W tym badaniu (Wess i in., 2010) kardiolodzy z kliniki w Monachium badali 412 dobermanów z kilku krajów Europy, zawsze za pomocą Holtera i echa serca. Oszacowali, że w ciągu życia DCM rozwija się u około 58% dobermanów, przy czym większość przypadków wykryto w fazie bez objawów. To tak zwana częstość skumulowana, liczona według kryteriów z 2010 roku. Nie oznacza, że tyle dobermanów ma objawy choroby albo na nią umiera.

Ryzyko wyraźnie rośnie z wiekiem. Odsetek psów, u których w badaniu rozpoznano DCM, w poszczególnych grupach wiekowych:

Wiek psa

Psy z rozpoznaną DCM

od 1 do 2 lat

3,3%

od 2 do 4 lat

9,9%

od 4 do 6 lat

12,5%

od 6 do 8 lat

43,6%

8 lat i więcej

44,1%

Suki i samce chorują równie często. U samców zmiany w echu serca i niewydolność serca pojawiają się zwykle wcześniej, a u suk częściej występują same zaburzenia rytmu.

Jak przebiega choroba

Faza utajona (przedkliniczna)

W tej fazie w sercu zachodzą już zmiany w budowie albo w jego pracy elektrycznej, ale pies nie ma żadnych objawów. Faza utajona może trwać kilka lat. Według wytycznych europejskich kardiologów wykrywa się ją najczęściej u psów w wieku 5-7 lat, choć zdarza się już u dwulatków.

Brak objawów nie oznacza braku zagrożenia. Według tych samych wytycznych co najmniej 25-30% chorych psów umiera nagle jeszcze w fazie utajonej, zanim pojawią się jakiekolwiek objawy. Dlatego tak ważne są regularne badania.

Faza objawowa (jawna klinicznie)

W tej fazie serce nie nadąża już z pompowaniem krwi i rozwija się niewydolność serca. W badaniu Wess i in. objawy kliniczne rzadko pojawiały się u psów młodszych niż 6 lat.

W 2022 roku zaproponowano podział choroby na stadia, który ułatwia rozmowę z kardiologiem:

Stadium

Co oznacza

A

pies z rasy predysponowanej, bez zmian w badaniach

B1

zaburzenia rytmu serca, bez zmian w echu serca

B2

zmiany w echu serca, z zaburzeniami rytmu albo bez nich

C

obecna albo przebyta niewydolność serca

D

schyłkowa niewydolność serca, która nie odpowiada na leczenie

Stadia B1 i B2 to faza przedkliniczna (Wess, 2022).

Objawy, na które warto zwracać uwagę

Gdy choroba przechodzi w fazę objawową, właściciel może zauważyć:

  • przyspieszony oddech w spoczynku albo we śnie,
  • większy wysiłek przy oddychaniu,
  • niespokojny sen,
  • kaszel,
  • słabość i gorszą tolerancję wysiłku,
  • omdlenia,
  • spadek apetytu i masy ciała,
  • powiększony brzuch,
  • apatię.

Objawy pojawiają się często późno, a pierwszym może być nagła śmierć. Jeśli zauważysz któryś z nich, od razu skontaktuj się z lekarzem weterynarii. Na objawy nie warto jednak czekać, bo to regularne badania pozwalają wykryć chorobę na długo przed nimi.

Jak wykrywa się DCM: badania serca u dobermana

Według wytycznych European Society of Veterinary Cardiology (ESVC) z 2017 roku podstawą są zawsze dwa badania wykonywane razem: Holter i echo serca.

Holter (całodobowe EKG)

Holter to EKG, które pies nosi przez dobę, zwykle w specjalnej kamizelce. Rejestruje każde uderzenie serca podczas zwykłego dnia: spaceru, zabawy i snu. Dzięki temu wykrywa zaburzenia rytmu, których nie widać w krótkim badaniu w gabinecie. Wytyczne wymagają co najmniej 23 godzin czytelnego zapisu, a wynik musi ocenić kardiolog, bo automatyczne raporty programów bywają błędne.

Echokardiografia (echo serca)

Echo to badanie USG serca. Kardiolog mierzy wielkość lewej komory i to, jak dobrze się kurczy. Wytyczne zalecają pomiar objętości komory metodą Simpsona. Echo pozwala też wykluczyć inne choroby serca.

Jedno badanie nie zastąpi drugiego. U części psów echo jest prawidłowe, a chorobę rozpoznaje się wyłącznie na podstawie Holtera.

Badania pomocnicze: krew i zwykłe EKG

Badania krwi, takie jak NT-proBNP czy troponina I, są według ESVC tylko pomocnicze. Mogą się przydać, gdy Holter lub echo są niedostępne, ale ich nie zastępują i same nie wystarczą do rozpoznania choroby. Na wynik wpływają też inne choroby i rodzaj testu, dlatego interpretuje go lekarz.

Kilkuminutowe EKG w gabinecie również nie zastępuje Holtera. Niepokojące wyniki osłuchiwania, na przykład szmer, nieregularny rytm czy słabe tętno, są sygnałem do pełnej diagnostyki.

Testy genetyczne: co mówią, a czego nie

Dla dobermanów dostępne są komercyjne testy genetyczne, oznaczane często jako DCM1-DCM4. Wynik takiego testu nie zastępuje badań serca:

  • wynik ujemny nie gwarantuje, że pies nie zachoruje,
  • wynik dodatni nie przesądza, że pies zachoruje.

Wiedza na ten temat szybko się zmienia. Już wytyczne ESVC z 2017 roku zaznaczały, że wariant oznaczany jako DCM1 może nie mieć znaczenia u psów w Europie. Duże badanie z 2026 roku (Hulsman i in.) nie potwierdziło związku wariantów DCM1 i DCM2 z chorobą ani w Europie, ani w Ameryce Północnej. Autorzy piszą, że testy mogą być najwyżej uzupełnieniem regularnych badań, a nie ich zamiennikiem.

Od jakiego wieku i jak często badać serce dobermana

Wytyczne ESVC z 2017 roku zalecają:

  • start: od 3. roku życia (w treści wytycznych mowa o wieku 3-4 lat),
  • częstotliwość: co roku, przez całe życie psa,
  • zakres: zawsze Holter razem z echem serca.

Jednorazowy prawidłowy wynik nie wyklucza, że choroba rozwinie się później. Dlatego tak ważne jest powtarzanie badań co roku. Przegląd z 2022 roku (Wess) potwierdza te zalecenia, a nowszych wytycznych dotyczących badań przesiewowych w kierunku DCM u dobermanów nie opublikowano.

Leczenie i życie z psem z DCM

Kardiomiopatii rozstrzeniowej nie da się wyleczyć. Leki poprawiają pracę serca i łagodzą objawy. W badaniu PROTECT leczenie rozpoczęte u dobermanów w fazie przedklinicznej, jeszcze przed pojawieniem się objawów, opóźniało wystąpienie niewydolności serca. To jeden z najważniejszych argumentów za wczesnym wykrywaniem choroby.

O leczeniu, jego rozpoczęciu i kontrolach decyduje kardiolog weterynaryjny. Pies z rozpoznaną DCM potrzebuje regularnych wizyt, a właściciel powinien uważnie obserwować jego oddech, tolerancję wysiłku i samopoczucie.

Co może zrobić każdy właściciel dobermana

  • Badaj serce regularnie, zgodnie z wytycznymi: od 3. roku życia, co roku, Holterem i echem serca.
  • Znajdź kardiologa weterynaryjnego, który wykonuje oba badania i oceni ich wyniki.
  • Przechowuj wyniki badań, żeby można było porównywać je z roku na rok.
  • Obserwuj psa: zwróć uwagę na przyspieszony oddech w spoczynku, omdlenia i gorszą tolerancję wysiłku.
  • Przed zabiegiem w narkozie powiedz lekarzowi o ryzyku DCM i zapytaj, czy warto najpierw zbadać serce.

Regularne badania serca to część opieki nad dobermanem, którą warto uwzględnić w budżecie. Więcej o kosztach opieki weterynaryjnej piszemy w osobnym artykule. Inną chorobą, o której warto wiedzieć, jest choroba von Willebranda (vWD), a o tym, czego doberman potrzebuje na co dzień, przeczytasz w artykule o charakterze i potrzebach dobermana.

Najczęstsze pytania

Czy DCM u dobermanów jest dziedziczna?

Tak. Kardiomiopatia rozstrzeniowa u dobermanów jest chorobą dziedziczną, ale jej podłoże genetyczne jest złożone i nie do końca poznane. Dlatego podstawą wykrywania pozostają regularne badania serca, a nie same testy genetyczne.

Od jakiego wieku badać serce dobermana?

Według wytycznych ESVC z 2017 roku od 3. roku życia, a potem co roku przez całe życie psa. Za każdym razem wykonuje się Holter i echo serca.

Czy test genetyczny wystarczy zamiast Holtera i echa?

Nie. Wynik ujemny nie gwarantuje zdrowia, a dodatni nie przesądza o chorobie. Najnowsze badania podważyły związek części wariantów z DCM, więc testy mogą być najwyżej uzupełnieniem regularnych badań serca.

Czy DCM da się leczyć?

Wyleczyć się jej nie da, ale leczenie może poprawić pracę serca i złagodzić objawy. Leczenie rozpoczęte w fazie bez objawów może opóźnić wystąpienie niewydolności serca. Decyzje podejmuje kardiolog weterynaryjny.

Czy przed zabiegiem w narkozie warto zbadać serce dobermana?

Warto o tym porozmawiać z lekarzem weterynarii. Według przeglądu Davis i in. (2024) narkoza może pogorszyć stan psa z nierozpoznaną, utajoną DCM.

Źródła

Powiązane artykuły

Powiązane artykuły

Czytaj dalej

Więcej o rasie, wychowaniu i dokumentach.

Wszystkie artykuły