Test Campbella i test Volharda: na czym polegają, jak ocenia się wynik i co badania mówią o ich trafności w przewidywaniu zachowania dorosłego psa.
Test Campbella to zestaw prostych prób przeprowadzanych zwykle około 7. tygodnia życia, które pokazują, jak szczeniak reaguje w danym dniu na obcą osobę, dotyk, unieruchomienie czy hałas. Badania wskazują, że jego zdolność przewidywania zachowania dorosłego psa jest ograniczona, więc wynik to zdjęcie jednego etapu rozwoju, a nie wyrok. Szerszy kontekst tego etapu znajdziesz w tekście o etapach rozwoju szczeniaka dobermana tydzień po tygodniu.
W skrócie- Test Campbella i rozwinięty z niego test Volhardów oceniają reakcje szczeniaka w kilku krótkich próbach.- Wynik zależy od dnia, zmęczenia, pory, miejsca i osoby, która przeprowadza test.- Badania w PubMed pokazują słaby lub umiarkowany związek wyników z 7.-8. tygodnia z zachowaniem dorosłego psa.- Test może być jedną z informacji, ale nie zastępuje obserwacji w czasie i dopasowania psa do stylu życia.
Na czym polega test Campbella
Test Campbella opisuje reakcje szczeniaka w kilku prostych próbach, takich jak podchodzenie do obcej osoby, podążanie za nią, reakcja na chwilowe unieruchomienie, na uniesienie nad ziemię i na głaskanie. Każda próba jest oceniana w skali opisanej w publikacji źródłowej Williama Campbella z 1972 roku. Test przeprowadza się zwykle w nieznanym dla szczeniąt miejscu i w obecności osoby, która wcześniej nie miała z nimi bliskiego kontaktu, co ma zmniejszyć wpływ przyzwyczajenia.
Test Volharda i inne testy szczeniąt
Test Volhardów, znany jako Puppy Aptitude Test, rozwija koncepcję Campbella o dodatkowe próby, na przykład reakcję na dźwięk i na nagły ruch przedmiotu. Podobne protokoły bywają stosowane przy wstępnej ocenie psów przewidzianych do pracy, choć liczba i rodzaj prób różnią się między źródłami.
Dlaczego testy szczeniąt w 7. tygodniu stały się standardem
Autorzy testów uzasadniali wybór tego wieku dojrzałością układu nerwowego szczeniąt oraz momentem przypadającym przed pierwszym okresem lękowym, o którym więcej piszemy w tekście o pierwszym okresie lękowym. To uzasadnienie bywa krytykowane w późniejszej literaturze, między innymi ze względu na duże różnice indywidualne w tempie dojrzewania. Więcej o samym etapie rozwoju znajdziesz w tekście o tym, jak zachowuje się szczeniak dobermana w 6. tygodniu.
Co mówią badania o trafności testu Campbella
Przeglądy badań w PubMed przynoszą niejednoznaczny obraz. Beaudet i współautorzy w 1994 roku wskazywali na niską wartość prognostyczną testów przeprowadzanych w tym wieku. Wilsson i Sundgren w 1998 roku opisali słaby związek wyników testów ośmiotygodniowych szczeniąt z ich późniejszym zachowaniem. Fratkin i współautorzy w 2013 roku pokazali z kolei, że stałość cech osobowości psów rośnie wraz z wiekiem, co sugeruje, że wcześniejsze testy są mniej wiarygodne niż te przeprowadzone później.
Co wpływa na wynik w dniu testu
Na wynik testu wpływa sen, głód, temperatura otoczenia, pora dnia, ogólne samopoczucie szczeniaka, jego wcześniejsze doświadczenia oraz sposób prowadzenia prób przez osobę testującą. Powtórzenie testu za tydzień może dać inny wynik, co dodatkowo osłabia jego wartość jako jednorazowej diagnozy.
Co wynik testu charakteru szczeniaka mówi, a czego nie
Wynik testu pokazuje reakcję psa w konkretnej sytuacji, na przykład szybkość powrotu do równowagi po hałasie w danym dniu. Nie przewiduje on stosunku psa do dzieci, przydatności do konkretnej pracy ani ryzyka zachowań agresywnych w dorosłości. O tym, na ile charakter psa w ogóle zmienia się z wiekiem, piszemy w osobnym tekście o tym, czy charakter psa się zmienia.
Jak mądrze korzystać z wyników testu przy wyborze szczeniaka
Wynik testu warto traktować jako jedną z wielu informacji, a nie jako decydujący czynnik. Ważniejsze są obserwacje zachowania szczeniaka w dłuższym czasie oraz dopasowanie jego temperamentu do stylu życia rodziny. Więcej o samym temperamencie rasy przeczytasz w tekście o charakterze i temperamencie dobermana.
Najczęstsze pytania
Czy test charakteru szczeniaka można przeprowadzić samemu w domu?
Podstawową wersję testu można przeprowadzić samodzielnie, ale warunki testowe, takie jak nieznane miejsce i obca osoba, trudno w pełni odtworzyć w domowym otoczeniu.
Czy wynik zmieni się, jeśli test powtórzy się po tygodniu?
Tak, wynik może się różnić przy powtórzeniu testu, ponieważ zależy od wielu czynników chwilowych, takich jak zmęczenie czy nastrój szczeniaka danego dnia.
Czy test przewidzi, czy pies będzie dobrze pilnował domu?
Nie, test Campbella ocenia reakcje w kilku konkretnych próbach i nie jest narzędziem do przewidywania złożonych zachowań w dorosłości.
Czy testy szczeniąt stosuje się przy wyborze psów do pracy?
Podobne protokoły bywają elementem wstępnej oceny, ale zwykle uzupełnia się je dalszą obserwacją psa w kolejnych tygodniach i miesiącach.
Czy test może zestresować szczeniaka?
Dobrze przeprowadzony test, w krótkim czasie i bez wymuszania reakcji, powinien być dla szczeniaka neutralnym doświadczeniem, ale zawsze warto obserwować jego sygnały dyskomfortu.
Jeśli interesuje Cię, jak wygląda codzienność naszych szczeniąt, zajrzyj na stronę szczeniąt.
Źródła
- PubMed: Wilsson i Sundgren 1998, Beaudet i in. 1994, Fratkin i in. 2013
- Campbell W.E.: publikacja źródłowa testu (1972) oraz opis Puppy Aptitude Test Volhardów
- AVSAB: postępowanie ze szczeniętami metodami pozytywnymi
- VCA Animal Hospitals: rozwój behawioralny szczeniąt