Szczenięta noworodki: jak wyglądają 1. i 2. tydzień życia dobermanaSzczenięta noworodki: jak wyglądają 1. i 2. tydzień życia dobermana

Szczenięta noworodki przez pierwsze dwa tygodnie niemal cały czas śpią i ssą, nie utrzymują jeszcze same ciepłoty ciała, mają zamknięte oczy i przewody słuchowe i są całkowicie zależne od matki. To pierwszy odcinek pełnej osi rozwoju szczeniaka dobermana, w tym artykule opisujemy go z perspektywy kogoś, kto czyta dziennik obserwacji, a nie hodowcy prowadzącego miot. Normy dotyczące temperatury i snu podajemy wyłącznie za Merck Veterinary Manual i materiałami Cornell. Powiązane tematy z tego klastra opisujemy też w artykułach: ile śpi szczeniak i kiedy szczeniak przestaje gryźć.

W skrócie- Noworodek nie utrzymuje sam ciepłoty ciała, grzeje go matka i rodzeństwo.- Sen zajmuje większość doby, a drgania łap we śnie są jego normalną częścią.- Codzienne ważenie pokazuje, czy szczenię przybiera; w dzienniku liczy się trend, nie pojedynczy wynik.- Pod koniec 2. tygodnia zaczynają się otwierać oczy, a zaraz potem przewody słuchowe.- To przede wszystkim czas matki: przyszły właściciel na razie tylko czyta obserwacje, a szczenięta odpoczywają.

W literaturze behawioralnej i weterynaryjnej okres noworodkowy u psa obejmuje czas od narodzin do otwarcia oczu, a więc mniej więcej pierwsze dwa tygodnie życia. To zupełnie inny etap niż okres przejściowy, który zaczyna się później, w trzecim tygodniu, wraz z otwarciem oczu i uszu i pierwszymi próbami stawania na łapach. Okres noworodkowy jest przede wszystkim etapem fizjologii, nie nauki, szczenię jeszcze nie eksploruje otoczenia ani nie uczy się w sensie, w jakim rozumiemy to u starszych szczeniąt, tylko rośnie, śpi i ssie. Więcej na ten temat piszemy w artykule o okres lękowy u szczeniaka. Szerzej opisujemy to w artykule o w jakim wieku szczeniak może opuścić matkę.

Nowo narodzone szczenię dobermana ma zamknięte powieki i przewody słuchowe, a jego umaszczenie, czarne podpalane u naszego miotu, widoczne jest już od pierwszego dnia. Mimo że zmysły wzroku i słuchu jeszcze nie działają, noworodek rodzi się z kilkoma gotowymi odruchami: potrafi ssać, szukać sutka po zapachu i cieple oraz pełznąć w stronę ciepła, gdy zrobi mu się zimno. Te proste, wrodzone zachowania wystarczają mu w pierwszych dniach do przeżycia przy matce.

Doba tygodniowego szczenięcia to naprzemienne, krótkie okresy karmienia i długi sen. Warto wiedzieć, że drgania łap i pyszczka, które można zaobserwować u śpiącego noworodka, są normalnym elementem tak zwanego aktywnego snu, a nie oznaką niepokoju czy problemu. Częstotliwość karmień u noworodka jest wysoka, szczenię budzi się głównie po to, żeby ssać, po czym szybko zasypia z powrotem, a cały ten rytm reguluje się w dużej mierze sam, w zależności od potrzeb konkretnego szczenięcia.

Jednym z najważniejszych faktów o noworodku jest to, że nie potrafi on jeszcze sam regulować temperatury swojego ciała, o ciepło dbają matka i bliskość rodzeństwa. Sposób, w jaki szczenięta układają się w gnieździe, bywa pośrednią wskazówką: ściśnięte razem w ciasny kłębek często szukają dodatkowego ciepła, podczas gdy rozproszone, leżące swobodnie mogą sygnalizować, że jest im zbyt ciepło. Dlatego odpowiednia temperatura otoczenia i bliskość matki mają w tym okresie kluczowe znaczenie dla dobrostanu całego miotu.

Pod koniec drugiego tygodnia życia u szczeniąt zaczynają pojawiać się pierwsze zwiastuny zbliżającego się okresu przejściowego: delikatne szpary w dotąd zamkniętych powiekach oraz nieporadne próby unoszenia się na przednich łapach. Pełznięcie staje się przy tym wyraźnie silniejsze i bardziej celowe niż w pierwszym tygodniu. Zgodnie z opisami w Merck Veterinary Manual to właśnie w tym czasie zaczynają otwierać się oczy, a wkrótce po nich przewody słuchowe, pełny obraz tego, co dzieje się w kolejnych tygodniach, znajdziesz w artykule o czwartym i piątym tygodniu życia szczeniaka.

W „Obserwacjach opiekuna” z pierwszych dwóch tygodni znajdziesz przede wszystkim krótkie, powtarzalne wpisy: notatki o masie ciała, ssaniu, śnie i ogólnym zachowaniu matki wobec miotu. Codzienne ważenie służy głównie do śledzenia trendu, pojedynczy wynik znaczy mniej niż to, czy krzywa masy w ciągu kolejnych dni systematycznie rośnie. Wpisy z tego okresu są celowo krótkie i nie oceniają charakteru noworodka, w tym wieku nie da się jeszcze nic powiedzieć o przyszłym temperamencie psa, a określenia takie jak „przyrost”, „aktywny sen” czy „okres przejściowy” opisują wyłącznie etap fizjologiczny, w którym akurat znajduje się miot.

Malinowa, jedno z naszych szczeniąt, w drugim tygodniu życia

Przez pierwsze dwa tygodnie to matka odpowiada niemal za wszystko: karmi, ogrzewa i, co dla wielu przyszłych opiekunów bywa zaskoczeniem, liżąc szczenięta, pobudza je do wydalania moczu i kału, bo noworodki nie potrafią jeszcze robić tego samodzielnie. Pilnuje też gniazda i reaguje na wszelkie zmiany w jego otoczeniu. Dlatego w tym okresie ogranicza się liczbę osób mających kontakt ze szczeniętami, spokój matki bezpośrednio przekłada się na spokój całego miotu. To, jak matka i rodzeństwo uczą szczenię w kolejnych tygodniach, opisujemy w artykule o szóstym i siódmym tygodniu życia.

Zobacz cztery szczenięta dobermana i ich „Obserwacje opiekuna” od pierwszych dni życia. Zobacz szczenięta.

Krótki słowniczek pojęć z dziennika: „aktywny sen” to sen z widocznymi drganiami łapek i pyszczka, całkowicie normalny u noworodków; „przyrost” to różnica masy ciała między kolejnymi ważeniami, którą śledzi się jako trend, a nie pojedynczy wynik; „okres przejściowy” to etap następujący zaraz po opisywanym tu okresie noworodkowym, zaczynający się wraz z otwarciem oczu.

Ciekawostka. Szczenięta rodzą się z zamkniętymi powiekami i przewodami słuchowymi, które otwierają się dopiero po kilkunastu dniach życia, to jeden z powodów, dla których w pierwszych tygodniach są tak całkowicie zależne od matki.

Czy nowo narodzone szczenięta widzą i słyszą?

Nie, w pierwszych dniach życia mają zamknięte zarówno powieki, jak i przewody słuchowe. Oczy zaczynają się otwierać dopiero pod koniec drugiego tygodnia, a słuch pojawia się nieco później.

Czy szczenięta noworodki piszczą i co to oznacza?

Tak, ciche popiskiwanie jest normalnym elementem komunikacji noworodka z matką, zwłaszcza gdy szczenię jest głodne albo mu zimno. Głośniejszy, uporczywy płacz całego miotu warto jednak skonsultować, bo może sygnalizować problem z opieką matki.

Kiedy szczenięta zaczynają chodzić?

Pewne, samodzielne chodzenie pojawia się dopiero w kolejnych tygodniach, już po okresie opisanym w tym artykule. W drugim tygodniu widać najwyżej pierwsze, niepewne próby unoszenia się na przednich łapach.

Czy w pierwszych dwóch tygodniach widać już charakter szczeniaka?

Nie w sposób, który pozwalałby cokolwiek przewidzieć o przyszłym temperamencie psa. W tym wieku szczenięta różnią się głównie tempem fizjologicznego rozwoju, a nie cechami charakteru.

Dlaczego wpisy w dzienniku z tego okresu są takie krótkie?

Bo w tym wieku dzieje się niewiele poza snem, ssaniem i wzrostem, krótkie wpisy uczciwie oddają to, co faktycznie można zaobserwować u tak małych szczeniąt, bez dopisywania niczego ponad to, co widać.

Chcesz czytać dziennik kolejnego miotu od 1. tygodnia? Zapisz się na listę oczekujących na miot planowany na wiosnę 2027.

• Merck Veterinary Manual, opieka nad noworodkami psów, termoregulacja, rozwój zmysłów
• Cornell University College of Veterinary Medicine, materiały o noworodkach psów
• VCA Animal Hospitals, rozwój szczeniąt w pierwszych tygodniach
• Scott J.P., Fuller J.L., Genetics and the Social Behavior of the Dog (1965), okres noworodkowy i przejściowy