Socjalizacja psa obronnego nie odbiera mu czujności. Zobacz, czym różni się pewny siebie doberman stróżujący od psa lękliwego i nieprzewidywalnego.
Socjalizacja psa obronnego nie osłabia jego czujności: dobrze zsocjalizowany doberman nadal zauważa i zgłasza nietypowe sytuacje, ale odróżnia je od codzienności, a pies bez socjalizacji reaguje lękiem na wiele zwykłych bodźców, więc jest mniej przewidywalny, a nie lepszym stróżem. Więcej o socjalizacji dobermana piszemy w osobnym filarze.
W skrócie- Czujność i przywiązanie do opiekuna to cechy rasy; socjalizacja ich nie usuwa, tylko uczy psa, na co reagować.- Lęk nie jest ochroną: pies lękliwy częściej reaguje nieadekwatnie.- Pewny siebie pies alarmuje, patrzy na opiekuna i wraca do spokoju.- Izolowanie młodego psa od gości i przechodniów nie buduje czujności, tylko niepewność.- Szkolenie obronne to osobna dziedzina i ten tekst go nie opisuje.
Socjalizacja psa obronnego: skąd mit, że niesocjalizowany pies lepiej pilnuje
Mit ten bierze się między innymi z mylenia szczekania wynikającego ze strachu z prawdziwą czujnością oraz z przekonania, że pies powinien z zasady nie lubić obcych. W praktyce pies, który boi się wielu rzeczy, nie potrafi dobrze odróżnić rzeczywiście nietypowej sytuacji od zwykłego gościa czy przechodnia, co czyni go mniej, a nie bardziej przydatnym stróżem.
Czujność a lęk: dwa różne stany
Pies czujny i pewny siebie
Taki pies obserwuje sytuację, szczeka krótko, sprawdza reakcję opiekuna i szybko wraca do spokoju po ustaniu bodźca.
Pies lękliwy i nieprzewidywalny
Pies zdominowany przez lęk częściej jeży sierść, cofa się, a potem gwałtownie naciera, długo nie wracając do stanu równowagi. Lęk jest opisywany jako czynnik zwiększający ryzyko nieadekwatnych, agresywnych reakcji, a nie jako coś wspierającego skuteczną ochronę.
Tabela: pies czujny a pies lękliwy
Pies czujny i pewny siebie a pies lękliwy: porównanie
Tabela
Socjalizacja psa obronnego: czujność a lęk
| Cecha | Pies czujny i pewny siebie | Pies lękliwy |
|---|---|---|
| reakcja na dzwonek | krótkie szczeknięcie, spokojny powrót | długie, trudne do przerwania szczekanie |
| obcy na spacerze | obojętność lub spokojne zainteresowanie | cofanie się lub gwałtowna reakcja |
| czas powrotu do spokoju | krótki | długi |
| przewidywalność | wysoka | niska |
Źródło: VCA Animal Hospitals
Czy socjalizacja osłabia czujność psa? Co mówi opis rasy
Wzorzec FCI nr 143 opisuje dobermana jako psa czujnego i silnie przywiązanego do rodziny, przy czym te cechy łączy z opanowaniem, a nie z nadmierną, niekontrolowaną reaktywnością. Socjalizacja nie usuwa tych wrodzonych predyspozycji, tylko uczy psa, w jakich sytuacjach są one rzeczywiście potrzebne. Więcej o charakterze i temperamencie dobermana piszemy w osobnym filarze.
Czy zsocjalizowany doberman będzie pilnował domu
Dobrze zsocjalizowany pies stróżujący w praktyce zauważa nietypową sytuację, zgłasza ją krótkim alarmem, a następnie patrzy na opiekuna, czekając na jego reakcję. Przyzwyczajenie do codziennych dźwięków, ludzi i sytuacji sprawia, że alarm pozostaje zarezerwowany właśnie dla sytuacji rzeczywiście odbiegających od normy. Więcej o przyzwyczajaniu psa do codziennych bodźców oraz o tym, jak doberman reaguje na obcych ludzi piszemy w osobnych artykułach.
Socjalizacja a instynkt stróżujący: jak ułożyć proporcje
Na spacerze celem jest raczej obojętność wobec przypadkowo napotkanych obcych osób, natomiast w domu pies może zgłosić na przykład dzwonek do drzwi, po czym opiekun przejmuje sytuację i nagradza spokojny powrót psa na jego miejsce. Więcej o obojętności wobec obcych na spacerze jako celu socjalizacji piszemy w osobnym artykule. Goście najlepiej wchodzą do domu w towarzystwie opiekuna, a pies powinien mieć swoje własne, stałe miejsce do obserwowania takich sytuacji. Zobacz szczenięta dobermana z obecnego miotu. Zobacz szczenięta.
Czego nie robić z młodym dobermanem, który ma pilnować
Nie warto na stałe izolować psa od gości, zachęcać go do szczekania na przechodniów, celowo drażnić go zza płotu ani trzymać wyłącznie na podwórku bez regularnego kontaktu z ludźmi, bo takie podejście prowadzi raczej do niepewności niż do prawdziwej, użytecznej czujności. Więcej o skutkach braku socjalizacji u psa piszemy w osobnym artykule.
Ciekawostka. Nazwa rasy pochodzi od nazwiska poborcy podatkowego z Turyngii, który potrzebował psa towarzyszącego mu w codziennej pracy wśród ludzi, co od początku wiązało tę rasę z bliskim kontaktem z człowiekiem, a nie odizolowaniem od niego.
Najczęstsze pytania
Czy głaskanie dobermana przez obcych oduczy go pilnowania?
Nie, spokojny, pozytywny kontakt z obcymi w kontrolowanych warunkach nie usuwa naturalnej czujności psa, a jedynie uczy go odróżniać zwykłe sytuacje od nietypowych.
Czy doberman musi być nieufny wobec obcych?
Nie, dobrze zsocjalizowany pies może być spokojny i przyjazny wobec obcych, zachowując przy tym naturalną czujność w sytuacjach rzeczywiście nietypowych.
Co zrobić, gdy młody doberman szczeka na każdy dźwięk za drzwiami?
Warto spokojnie sprawdzać razem z nim źródło dźwięku, nagradzać uspokojenie się i konsekwentnie uczyć go rozróżniania zwykłych, powtarzalnych odgłosów od rzeczywiście nowych sytuacji.
Czy kontakty z innymi psami wpływają na czujność dobermana?
Dobre doświadczenia z innymi psami wpływają głównie na ogólną pewność siebie i umiejętności społeczne, a nie bezpośrednio na czujność terytorialną wobec ludzi.
Czy szkolenie obronne może zastąpić socjalizację?
Nie, to zupełnie inna, specjalistyczna dziedzina, która nie zastępuje podstawowej, codziennej socjalizacji psa z ludźmi i otoczeniem.
Chcesz wychować dobermana na pewnego siebie psa od pierwszych tygodni w domu? Zapisz się na listę osób zainteresowanych kolejnym miotem. Zapisz się.
Źródła
- Wzorzec FCI nr 143 (charakter, grupa i sekcja FCI)
- VCA Animal Hospitals: lęk a agresja u psów
- PubMed: lęk jako czynnik ryzyka zachowań agresywnych