Skąd nazwa doberman: od nazwiska twórcy rasy. Dawne nazwy, pinczer turyński, jedno czy dwa „n”, nazwa w AKC i FCI, odmiana i wymowa po polsku.
Skąd nazwa doberman? Od nazwiska Louisa Dobermanna z Apoldy; pierwotnie rasę nazywano między innymi Dobermannpinscher, w Europie z członu „pinczer” zrezygnowano z czasem, a AKC zachował nazwę Doberman Pinscher. Po polsku piszemy „doberman” z jednym „n”. Pełną historię rasy opisujemy w filarze o historii rasy doberman.
W skrócie- Nazwa rasy pochodzi od nazwiska jej twórcy, a nie od miejsca pochodzenia.- Dawne nazwy to między innymi pinczer turyński i Dobermannpinscher.- FCI i brytyjski Kennel Club piszą „Dobermann”, AKC, „Doberman Pinscher”, po polsku, „doberman”.- Nazwę rasy piszemy małą literą i odmieniamy jak rzeczownik męski: dobermana, dobermanowi, dobermany.
Skąd nazwa doberman: nazwisko zamiast miejsca
Wiele ras psów nosi nazwy pochodzące od regionu, w którym powstały, rottweiler od miasta Rottweil to dobry przykład. Doberman należy do nielicznej grupy ras nazwanych bezpośrednio od nazwiska konkretnej osoby, Louisa Dobermanna, który zapoczątkował ten typ psa w Apoldzie. Pełny życiorys twórcy rasy opisujemy osobno w artykule o Louisie Dobermannie.
Pinczer turyński i inne dawne nazwy rasy
W pierwszych dekadach istnienia rasa nosiła różne nazwy, między innymi „pinczer turyński” (nawiązującą do regionu Turyngii) oraz „Dobermannpinscher”, łączącą nazwisko twórcy z określeniem grupy ras, do której zaliczano wówczas dobermana. Słowo „pinczer” w XIX-wiecznych Niemczech odnosiło się do grupy psów o określonej budowie i charakterze, obejmującej różne rasy o zbliżonym typie.
Dlaczego Europa zrezygnowała z członu „pinczer”
Z czasem europejskie organizacje kynologiczne, w tym FCI, uprościły oficjalną nazwę rasy do samego „Dobermann”, rezygnując z historycznego członu „pinczer”, dokładna chronologia tej zmiany wymaga potwierdzenia w literaturze kynologicznej i materiałach FCI. Sama klasyfikacja rasy w grupie 2 FCI, obejmującej pinczery i sznaucery, pozostała jednak niezmieniona, pełny opis tej klasyfikacji znajdziesz w filarze Doberman: opis rasy.
Doberman vs Dobermann: jedno czy dwa „n”
Doberman czy Dobermann w polskim tekście
W polskich tekstach poprawna jest forma z jednym „n”, „doberman”, zgodnie ze słownikiem PWN i praktyką ZKwP.
Pisownia w FCI, AKC, Kennel Club i ZKwP
FCI oraz brytyjski The Kennel Club używają niemieckiej pisowni „Dobermann”, zgodnej z nazwiskiem twórcy rasy. AKC posługuje się nazwą „Doberman Pinscher”. ZKwP, jako polska organizacja kynologiczna, w oficjalnych dokumentach odnosi się do nazewnictwa FCI, a w tekstach popularnych funkcjonuje forma „doberman”.
Doberman po angielsku
W angielskim tekście forma zależy od kraju: w USA to „Doberman Pinscher”, w Wielkiej Brytanii, zgodnie z konwencją FCI, częściej „Dobermann”. W nieformalnych, anglojęzycznych społecznościach właścicieli psów popularne jest też zdrobnienie „Dobie”.
Jak zapisać nazwę rasy
Kontekst | Forma poprawna | Przykład w zdaniu |
|---|---|---|
FCI | Dobermann | „Wzorzec FCI nr 143 opisuje rasę Dobermann” |
AKC (USA) | Doberman Pinscher | „AKC uznał rasę Doberman Pinscher na początku XX wieku” |
The Kennel Club (UK) | Dobermann | „The Kennel Club rejestruje rasę jako Dobermann” |
ZKwP / polski tekst | doberman | „Ten doberman ma rodowód FCI” |
Nazwisko twórcy rasy | Dobermann (wielką literą) | „Rasę zapoczątkował Louis Dobermann” |
Dobermann wymowa i odmiana po polsku
Po polsku nazwę rasy wymawia się zgodnie z zapisem, bez naleciałości niemieckich czy angielskich. Rzeczownik „doberman” odmienia się regularnie: dobermana, dobermanowi, dobermanem, w liczbie mnogiej „dobermany”. Nazwę rasy zapisujemy małą literą, w odróżnieniu od nazwiska twórcy rasy, które jako nazwisko własne zapisujemy wielką literą, zgodnie z zasadami Poradni językowej PWN. Zobacz, jak wygląda dziennik rozwoju naszego szczenięcia Niebieski, to imię szczeniaka, a nie kolor jego sierści.
Nazwa rasy w innych językach
W różnych krajach europejskich funkcjonują nieco odmienne formy nazwy rasy, zgodne z lokalną wymową i pisownią, na przykład w języku niemieckim „Dobermann”, a w innych językach europejskich formy dostosowane do lokalnej ortografii. Dokładne brzmienie w poszczególnych językach warto zawsze sprawdzić w nomenklaturze FCI lub u krajowej organizacji kynologicznej.
Zobacz cztery szczenięta dobermana, które mają już swoje imiona i dzienniki rozwoju. Poznaj je.
Ciekawostka. AKC zachowuje w oficjalnej nazwie rasy człon „Pinscher”, choć klasyfikuje dobermana w grupie psów pracujących (Working Group), a nie razem z pinczerami miniaturowymi.
Najczęstsze pytania
Co oznacza doberman i czy nazwisko Dobermann coś znaczy po niemiecku?
Nazwa rasy to nazwisko jej twórcy, a nie opisowe słowo o określonym znaczeniu, pełne omówienie tego pytania znajdziesz w osobnym artykule o znaczeniu nazwy doberman.
Czy mówi się „dobermany”, czy „dobermani”?
Poprawna forma liczby mnogiej to „dobermany”, zgodnie z regularną odmianą rzeczowników rodzaju męskiego oznaczających zwierzęta.
Dlaczego w rodowodzie FCI widnieje forma „Dobermann”?
Bo to oficjalna nazwa rasy przyjęta przez FCI, zgodna z niemiecką pisownią nazwiska twórcy rasy. Jak czytać cały rodowód FCI, opisujemy w osobnym artykule o tym, jak czytać rodowód FCI.
Czy doberman pinczer to inna rasa niż doberman?
Nie, to ta sama rasa pod dwiema różnymi, oficjalnymi nazwami: europejską „Dobermann” i amerykańską „Doberman Pinscher”.
Skąd wziął się angielski skrót „Dobie”?
To nieformalne, pieszczotliwe określenie popularne w anglojęzycznych społecznościach właścicieli psów, używane w mowie potocznej, a nie w oficjalnych dokumentach kynologicznych.
Zapisz się na listę oczekujących na kolejny miot.
Źródła
- Wzorzec FCI nr 143 i nomenklatura ras FCI
- AKC, oficjalna nazwa rasy i grupa
- The Kennel Club (UK), nazwa rasy
- ZKwP, polska nazwa rasy
- Poradnia językowa PWN i słownik PWN, pisownia i odmiana
- Literatura kynologiczna, dawne nazwy rasy