Robaki u psa to glisty, tasiemce, tęgoryjce i włosogłówki. Porównaj ich objawy, drogi zakażenia i to, co naprawdę można zobaczyć w kale psa.
Robaki u psa to głównie cztery grupy pasożytów jelitowych: glisty, tasiemce, tęgoryjce i włosogłówki. Różnią się drogą zakażenia i objawami: od wzdętego brzucha u szczeniąt, przez członki tasiemca przy odbycie, po niedokrwistość i przewlekłą biegunkę. Wiele zarażonych psów nie ma żadnych widocznych objawów, dlatego rozpoznanie opiera się na badaniu kału. Pełny przegląd chorób dobermana i psów znajdziesz w filarze choroby dobermana i psów: pełny przegląd.
W skrócie- Glisty są najczęstsze u szczeniąt i mogą przejść na nie od matki jeszcze przed urodzeniem lub z mlekiem.- Członki tasiemca przypominają ziarenka ryżu; najczęstszego tasiemca psów przenoszą pchły.- Tęgoryjce wysysają krew i mogą wywołać anemię, szczególnie u szczeniąt.- Gołym okiem w kale widać zwykle tylko glisty i członki tasiemca; brak robaków w kale nie oznacza braku zakażenia.- Giardia to pierwotniak, a nie robak, i ma osobny artykuł.
Robaki u psa: cztery grupy w jednym porównaniu
Wśród robaków pasożytujących w jelitach psa wyróżnia się nicienie, do których należą glisty, tęgoryjce i włosogłówki, oraz tasiemce, mające zupełnie inną budowę i cykl rozwojowy. Osobną grupą pasożytów jest giardia, będąca pierwotniakiem, a nie robakiem, opisana szerzej w artykule giardioza, czyli pierwotniak, a nie robak. Ten tekst skupia się na rozpoznaniu poszczególnych pasożytów, a schemat podawania leków przeciwpasożytniczych opisujemy szczegółowo w osobnym artykule o odrobaczaniu szczeniaka.
Schemat
Cztery grupy robaków u psa
Glisty
Nicień, najczęstszy pasożyt szczeniąt.
Tęgoryjce
Nicień wysysający krew.
Włosogłówki
Nicień, przewlekła biegunka ze śluzem i krwią.
Tasiemce
Zupełnie inna budowa i cykl rozwojowy, przenoszone m.in. przez pchły.
Źródło: ESCCAP
Glisty u psa: najczęstsze pasożyty szczeniąt
Do najczęstszych gatunków glist u psów należą Toxocara canis i Toxascaris leonina. Zakażenie może nastąpić przez łożysko jeszcze przed urodzeniem, z mlekiem matki, przez połknięcie jaj z zanieczyszczonej ziemi lub zjedzenie zarażonego gryzonia. Typowe objawy to wzdęty brzuch, matowa sierść, słaby przyrost masy ciała oraz wymioty, w których czasem widoczne są same robaki, a przy masywnym zarażeniu może dojść nawet do niedrożności jelit. Glisty mają też znaczenie dla zdrowia ludzi, co opisujemy w artykule pasożyty psa groźne dla ludzi.
Tasiemiec u psa: członki przy odbycie i rola pcheł
Tasiemiec psi przenoszony przez pchły
Dipylidium caninum, najczęstszy tasiemiec psów, przenoszony jest przez pchły, które pies połyka podczas iskania się.
Kroki
Cykl tasiemca psiego
Pchła połknięta
Pies połyka zarażoną pchłę podczas iskania się.
Dorosły tasiemiec
Rozwija się w jelicie psa.
Członki w kale
Widoczne jako białawe segmenty, po wyschnięciu przypominające ziarna ryżu.
Źródło: opracowanie własne
Tasiemce z surowego mięsa i gryzoni
Tasiemce z rodzaju Taenia mogą zarażać psy przez surowe mięso lub upolowane gryzonie, co warto brać pod uwagę przy karmieniu dietą surową lub przy dużej swobodzie polowania psa na spacerach.
Echinococcus: mały tasiemiec, duże ryzyko dla ludzi
Tasiemiec z rodzaju Echinococcus jest szczególnie istotny, bo mimo że u psa zwykle nie daje wyraźnych objawów, stanowi poważne zagrożenie dla zdrowia człowieka. Widoczne członki tasiemców przypominają najpierw ruchome, białawe segmenty, a po wyschnięciu upodabniają się do małych ziarenek ryżu, a ich obecności może towarzyszyć charakterystyczne saneczkowanie, czyli pocieranie okolicy odbytu o podłoże, oraz świąd w tej okolicy.
Tęgoryjce: pasożyty, które wysysają krew
Tęgoryjce z rodzajów Ancylostoma i Uncinaria żywią się krwią żywiciela, do zakażenia dochodzi przez połknięcie larw, przez skórę łap lub, u szczeniąt, z mlekiem matki. Typowymi objawami są blade dziąsła i niedokrwistość, opisana szerzej w artykule niedokrwistość u psa i jej objawy, ciemny, smolisty kał, ogólne osłabienie oraz zmiany skórne między palcami łap.
Włosogłówki: przewlekła biegunka ze śluzem i krwią
Włosogłówka Trichuris vulpis bytuje w jelicie grubym i typowo powoduje nawracającą biegunkę ze śluzem i świeżą krwią oraz stopniowe chudnięcie psa. Ponieważ włosogłówki wydalają jaja okresowo, a nie stale, pojedyncze badanie kału może dać wynik fałszywie ujemny mimo faktycznego zakażenia. Inne, częstsze przyczyny biegunki u psa i szczeniaka opisujemy w artykule przyczyny biegunki u psa i szczeniaka.
Robaki w kale psa: co naprawdę widać gołym okiem
Gołym okiem w kale można zwykle dostrzec jedynie glisty, wyglądające jak białawy, zwinięty makaron, oraz ruchome, białe członki tasiemca. Pozostałych pasożytów, takich jak tęgoryjce czy włosogłówki, praktycznie nie da się zauważyć bez badania mikroskopowego. Często mylone z pasożytami są larwy much pojawiające się w starym kale, niestrawione włókna pokarmowe czy fragmenty trawy. Przy podejrzeniu zakażenia warto przynieść lekarzowi świeżą próbkę kału, a zdjęcie zauważonych struktur może dodatkowo ułatwić wstępną ocenę.
Objawy robaków u psa, które łatwo przeoczyć
Do mniej oczywistych objawów należą kaszel u szczeniąt, związany z wędrówką larw glist przez płuca, zmiana apetytu, zjadanie niejadalnych rzeczy, wymioty, matowa sierść oraz ogólnie słabsza kondycja. Warto pamiętać, że dorosłe psy często nie mają żadnych widocznych objawów mimo zakażenia, dlatego w takich przypadkach kluczową rolę odgrywa regularna profilaktyka dopasowana do indywidualnego ryzyka danego psa.
Rozpoznanie i leczenie: rola lekarza
Podstawową metodą diagnostyczną jest flotacja kału oraz inne badania laboratoryjne wykonywane przez lekarza weterynarii. Leki działające na nicienie i leki działające na tasiemce różnią się mechanizmem działania, dlatego dobór odpowiedniego preparatu zawsze należy do lekarza. Przy zakażeniu tasiemcem psim niezbędna jest równoczesna walka z pchłami oraz dokładne sprzątanie otoczenia psa. Więcej o tym, jak rozwija się szczeniak dobermana i na co zwracać uwagę zdrowotnie w tym okresie, piszemy w filarze jak rozwija się szczeniak dobermana.
Porównanie czterech grup robaków u psa
Pasożyt | Droga zakażenia | Najbardziej narażona grupa | Główne objawy | Co widać w kale | Groźny dla człowieka |
|---|---|---|---|---|---|
Glisty | Łożysko, mleko, zanieczyszczona ziemia | Szczenięta | Wzdęty brzuch, wymioty, słaby przyrost | Tak, całe robaki | Tak |
Tasiemce | Pchły, surowe mięso, gryzonie | Psy z dostępem do pcheł lub polowań | Świąd okolicy odbytu, saneczkowanie | Tak, członki | Tak, zwłaszcza Echinococcus |
Tęgoryjce | Larwy, skóra łap, mleko | Szczenięta | Blada śluzówka, niedokrwistość | Zwykle nie | Rzadko |
Włosogłówki | Zanieczyszczona ziemia | Psy o różnym wieku | Przewlekła biegunka ze śluzem i krwią | Zwykle nie | Rzadko |
Robaki to tylko jedna z przyczyn wymiotów. Sprawdź pozostałe i to, kiedy wizyta jest pilna. Przeczytaj artykuł.
Ciekawostka. Jaja włosogłówek są wyjątkowo odporne i potrafią przetrwać w glebie przez lata, dlatego pozbycie się ich z ogrodu lub wybiegu bywa trudniejsze niż wyleczenie samego psa.
Najczęstsze pytania
Czy pies może mieć robaki, mimo że był odrobaczony?
Tak, żadna profilaktyka nie daje stuprocentowej gwarancji, a ponowne zakażenie jest możliwe przy kontakcie z zanieczyszczonym środowiskiem lub innymi zwierzętami.
Czy robaki od psa mogą przejść na kota?
Niektóre pasożyty, jak część tasiemców, mogą zarażać różne gatunki zwierząt, dlatego przy wielu zwierzętach domowych warto zadbać o profilaktykę u wszystkich.
Czy człowiek może zarazić się tasiemcem od psa?
Tak, szczególnie tasiemiec z rodzaju Echinococcus stanowi poważne zagrożenie dla zdrowia człowieka, dlatego higiena i regularna profilaktyka u psa mają duże znaczenie.
Czy saneczkowanie zawsze oznacza robaki?
Nie, saneczkowanie może mieć też inne przyczyny, na przykład problemy z gruczołami okołoodbytowymi, dlatego przy takim objawie warto skonsultować się z lekarzem weterynarii.
Jak długo po podaniu leku widać robaki w kale?
Czas ten zależy od rodzaju pasożyta i zastosowanego leku, dlatego szczegółowe informacje najlepiej uzyskać bezpośrednio od lekarza weterynarii przepisującego preparat.
Poznaj choroby, które najczęściej dotykają szczenięta w pierwszych miesiącach życia. Przeczytaj artykuł.
Źródła
- ESCCAP: wytyczne dotyczące robaków jelitowych psów i kotów
- Merck Veterinary Manual: Gastrointestinal parasites of dogs
- CDC: Toxocariasis, Echinococcosis
- VCA Animal Hospitals: Roundworms, tapeworms, hookworms, whipworms in dogs
- Cornell University College of Veterinary Medicine: parazytologia
