Otyłość u psa: jak ocenić kondycję dobermana w skali BCSOtyłość u psa: jak ocenić kondycję dobermana w skali BCS

Otyłość u psa lepiej ocenia się dłonią i wzrokiem niż samą wagą. W 9-punktowej skali BCS według WSAVA idealna kondycja to środkowy zakres punktów: żebra łatwo wyczuwalne pod cienką warstwą tłuszczu, talia widoczna z góry i podciągnięty brzuch z boku. U smukłego dobermana delikatny zarys żeber często jest normą. Więcej o chorobach dobermana a stylu życia piszemy w osobnym filarze.

W skrócie- Skala BCS według WSAVA ma 9 punktów; środkowy zakres to kondycja idealna, a każdy kolejny punkt powyżej niego oznacza narastającą nadwagę.- Oceniasz trzy miejsca: żebra (dotykiem), talię (z góry) i linię brzucha (z boku).- Doberman ma smukłą, atletyczną sylwetkę; lekko zarysowane ostatnie żebra u dobrze umięśnionego psa zwykle nie oznaczają niedowagi.- Nadwaga obciąża stawy i więzadła, zwiększa ryzyko cukrzycy i utrudnia oddychanie oraz pracę serca.- Odchudzanie planujesz z lekarzem: masa docelowa, dzienna dawka energii i tempo spadku.

Masa ciała zależy od wzrostu, budowy kośćca i ilości mięśni, dlatego dwa psy o identycznej wadze mogą mieć zupełnie różną kondycję fizyczną. WSAVA rekomenduje ocenę kondycji ciała (BCS) jako uzupełnienie samej wagi, a dodatkowo ocenę umięśnienia (MCS), która pomaga odróżnić prawidłowo umięśnionego, szczupłego psa od psa wychudzonego z powodu utraty masy mięśniowej. Ten artykuł nie powtarza ogólnych norm wagi i wzrostu rasy, opisanych w innym miejscu.

Dziewięciopunktowa skala WSAVA dzieli się na kilka grup: psy zbyt chude, psy o idealnej kondycji, psy z nadwagą oraz psy otyłe, przy czym w każdej grupie inaczej wygląda i inaczej czuje się sylwetka psa pod dłonią i przy obserwacji z góry oraz z boku. Im wyższy punkt w tej skali, tym więcej tkanki tłuszczowej pokrywa żebra i talię psa, aż do wyraźnego zaokrąglenia sylwetki i braku widocznej talii przy najwyższych wartościach.

Żebra ocenia się dotykiem, porównując wyczuwalność kości do wyczucia grzbietu własnej dłoni przy lekko zaciśniętej pięści, gdzie żebra powinny być wyczuwalne pod cienką warstwą tkanki, bez konieczności mocnego naciskania. Talię ocenia się patrząc na stojącego psa z góry, gdzie powinno być widać delikatne wcięcie za żebrami, a brzuch ocenia się z boku, sprawdzając, czy linia brzucha unosi się ku górze w stronę tylnych łap, a nie zwisa równolegle do grzbietu. Warto powtarzać tę ocenę regularnie, na przykład raz w miesiącu, zawsze w ten sam sposób, żeby móc porównywać wyniki w czasie.

Wzorzec FCI nr 143 opisuje sylwetkę dobermana jako muskularną i elegancką, o proporcjach zbliżonych do kwadratu, co oznacza, że delikatny zarys ostatnich żeber, szczególnie widoczny w ruchu czy u młodszych psów, często mieści się w granicach normy, a nie świadczy o niedowadze. Prawdziwie wychudzony pies, w odróżnieniu od smukłego, ma dodatkowo wyraźnie wystające kości miednicy i kręgosłupa oraz widoczny zanik masy mięśniowej, oceniany w skali MCS.

Opiekun wyczuwa żebra psa, oceniając jego kondycję

Nadmiar tkanki tłuszczowej dodatkowo obciąża stawy i więzadła, w tym więzadło krzyżowe, zwiększa ryzyko cukrzycy, utrudnia oddychanie i pracę serca oraz pogarsza tolerancję wysiłku i wysokich temperatur. Publikacje naukowe wskazują też na krótszą oczekiwaną długość życia u psów z przewlekłą nadwagą. Więcej o zwyrodnieniu stawów u psa, zerwaniu więzadła krzyżowego oraz cukrzycy u psa piszemy w osobnych artykułach.

Przysmaki i resztki ze stołu, porcje odmierzane „na oko” zamiast wagą, zmniejszona ilość ruchu, obniżone zapotrzebowanie energetyczne po zabiegu kastracji lub sterylizacji, a także niektóre choroby, jak niedoczynność tarczycy, czy leki, mogą przyczyniać się do stopniowego przybierania na wadze. Więcej o niedoczynności tarczycy jako możliwej przyczynie tycia piszemy w osobnym artykule.

Bezpieczne odchudzanie zaczyna się od wizyty u lekarza weterynarii, który wyklucza choroby mogące utrudniać ten proces, a następnie wspólnie ustala docelową masę ciała oraz dzienną dawkę energii i tempo jej redukcji. Regularne ważenie, odmierzanie porcji wagą kuchenną zamiast miarką objętościową oraz wliczanie przysmaków w dzienny limit kalorii, a nie traktowanie ich jako dodatek poza nim, to podstawowe zasady skutecznego, bezpiecznego procesu. Stopniowe zwiększanie ilości ruchu uzupełnia zmiany w diecie. Więcej o wyborze karmy dla dobermana piszemy w osobnym filarze.

Nadwaga zwiększa ryzyko wielu chorób opisywanych u dobermanów. Przeczytaj przegląd chorób rasy. Zobacz artykuł.

Ciekawostka. W wieloletniej obserwacji psów karmionych nieco oszczędniej niż ich rodzeństwo z tego samego miotu zwierzęta żyły średnio dłużej i później wymagały leczenia choroby zwyrodnieniowej stawów.

Czy skala BCS działa tak samo u szczeniaka jak u dorosłego psa?

Ogólna zasada oceny żeber, talii i brzucha jest podobna, choć u rosnącego szczeniaka warto dodatkowo brać pod uwagę naturalne zmiany sylwetki związane z wiekiem.

Czy pies na diecie będzie ciągle głodny?

Dobrze zaplanowana redukcja kalorii, ustalona z lekarzem, zwykle nie oznacza stałego, silnego głodu, choć warto obserwować zachowanie psa i w razie potrzeby skonsultować plan żywienia.

Czy warzywa mogą zastąpić część karmy u psa na diecie?

Niewielkie ilości niskokalorycznych warzyw bywają stosowane jako dodatek zmniejszający uczucie głodu, ale zawsze warto to ustalić z lekarzem, a nie zastępować nimi karmę na własną rękę.

Czy pływanie pomaga odchudzić psa z chorymi stawami?

Pływanie bywa polecane jako forma ruchu odciążająca stawy, choć decyzję o konkretnej aktywności najlepiej skonsultować z lekarzem weterynarii.

Czy po zakończeniu odchudzania pies może wrócić do dawnej porcji?

Zwykle nie do dokładnie tej samej, bo doprowadziła ona do nadwagi, dlatego dalsze porcje warto ustalić z lekarzem na podstawie nowej, docelowej masy ciała.

Nadwaga najbardziej obciąża stawy. Przeczytaj przegląd chorób stawów u psów dużych ras. Zobacz artykuł.

• WSAVA Global Nutrition Guidelines: 9-punktowa skala BCS
• Merck Veterinary Manual: otyłość u psów i jej skutki zdrowotne
• wzorzec FCI nr 143 (Dobermann): opis sylwetki
• PubMed: Kealy i in., JAVMA 2002
• VCA Animal Hospitals: odchudzanie psa