Najtrudniejszy okres u szczeniaka to dla każdego inny etap. Porównujemy wyzwania od 8 tygodni do 2 lat: gryzienie, ząbkowanie, lęk, bunt i dojrzewanie.
Najtrudniejszy okres u szczeniaka nie jest jeden dla wszystkich: dla części opiekunów to pierwsze tygodnie w domu, z gryzieniem, nauką czystości i nocnymi pobudkami, dla innych okres dorastania, gdy pies testuje granice i gorzej reaguje na przywołanie. Porównanie etapów pozwala przygotować się na każdy z nich, zanim nadejdzie. Pełny obraz kolejnych etapów rozwoju szczeniaka od narodzin do dorosłości znajdziesz w osobnym artykule.
W skrócie- Każdy etap ma inne główne wyzwanie: czystość i sen, ząbkowanie, okresy lękowe, dorastanie, dojrzałość społeczna.- Najwięcej pracy fizycznej wymaga zwykle pierwszy miesiąc w domu, najwięcej cierpliwości okres dorastania.- Regres w nauce w okresie dorastania to etap rozwoju, a nie porażka szkolenia.- U dużych ras, takich jak doberman, etapy trwają dłużej, bo dłużej trwa wzrost i dojrzewanie.
Jak porównujemy etapy
Żeby porównanie miało sens, potrzebne są jasne kryteria. Bierzemy pod uwagę cztery rzeczy: ile czasu i uwagi wymaga dany etap, jak bardzo męczy opiekuna, jakie jest ryzyko utrwalenia niechcianych nawyków, jeśli nic nie zrobisz, oraz jakie zmiany zachodzą w ciele psa. Ocena trudności, którą podajemy przy każdym etapie, to opinia redakcyjna, niska, średnia albo wysoka, a nie wynik badania. Traktuj ją jako punkt odniesienia, nie wyrocznię.
8-12 tygodni: czystość, sen i gryzienie wszystkiego
Pierwsze tygodnie w nowym domu to nocne wyjścia na dwór, nauka czystości od zera i gryzienie rąk, mebli i wszystkiego, co znajdzie się w zasięgu pyska. W tym samym czasie przypada okres lękowy między 8. a 11. tygodniem, w którym szczeniak mocniej reaguje na nowe bodźce. To osobny temat, warty przeczytania osobno, tu tylko sygnalizujemy, że nakłada się na resztę wyzwań.
3-6 miesięcy: wymiana zębów i niszczenie
Wymiana zębów mlecznych na stałe zwykle przypada na ten okres i wiąże się z większą potrzebą gryzienia. Dom trzeba zabezpieczyć na nowo, bo szczeniak sięga wyżej i ma więcej siły w szczękach. Szczegóły i orientacyjne terminy znajdziesz w tekście o tym, kiedy szczeniak przestaje gryźć.
6-12 miesięcy: okres buntu i drugi okres lękowy
To etap, w którym pies zaczyna testować przywołanie, łatwiej się rozprasza na spacerach i przechodzi zmiany hormonalne związane z dojrzewaniem. Wielu opiekunów uważa go za najtrudniejszy, bo pies, który wcześniej słuchał, nagle jakby zapomniał podstaw. To normalny etap, opisany szerzej w artykule o okresie buntu u psa.
12-24 miesiące: dojrzewanie społeczne dużej rasy
W drugim roku życia zmieniają się relacje psa z innymi psami, a zachowanie się stabilizuje. U dużych ras ten proces trwa dłużej niż u małych, bo dłużej trwa też wzrost fizyczny. Więcej o tym etapie znajdziesz w tekście o dobermanie w wieku dwóch lat, jeśli szukasz szczegółów po jego opublikowaniu.
Kiedy szczeniak jest najbardziej męczący: podsumowanie
Jeśli miałbyś wybrać jeden etap, który najbardziej obciąża czas i energię opiekuna, to zwykle pierwszy miesiąc w domu, ze względu na intensywność opieki fizycznej. Jeśli chodzi o cierpliwość psychiczną, wielu opiekunów wskazuje okres dorastania, bo pies wygląda już jak dorosły, ale zachowuje się jak nastolatek. Ryzyko utrwalenia złych nawyków jest wysokie na obu etapach, jeśli zabraknie konsekwencji.
Najgorszy okres w wychowaniu psa zależy od Twojego domu
To, który etap odczujesz najmocniej, zależy od Twojego stylu życia. Praca zdalna ułatwia pierwsze tygodnie, ale może utrudnić naukę samodzielnego zostawania w domu. Dzieci w domu dodają energii do okresu dorastania, gdy pies i tak jest bardziej pobudliwy. Drugi pies w domu bywa pomocny, ale czasem podbija poziom rozproszenia na spacerach. Mieszkanie w bloku inaczej rozkłada trudności niż dom z ogrodem, zwłaszcza przy nauce czystości. Jeśli dopiero planujesz termin przyjęcia szczeniaka, warto dopasować go do własnego kalendarza, a nie tylko do dostępności miotu: sprawdź zapisy na kolejny miot w dogodnym dla Ciebie terminie.
Jak przygotować się na każdy etap
Najlepszym przygotowaniem jest znajomość kalendarza z wyprzedzeniem. Zaplanuj urlop albo elastyczny grafik na pierwsze tygodnie, zapas gryzaków na okres wymiany zębów, zajęcia grupowe na czas dorastania i wsparcie domowników na każdym etapie. Konsekwentne, spokojne szkolenie i wychowanie dobermana metodami pozytywnymi ułatwia przejście przez wszystkie etapy, nie tylko przez ten najtrudniejszy.
Najczęstsze pytania
Czy najtrudniejszy wiek psa to zawsze okres dojrzewania?
Nie zawsze. Dla części opiekunów trudniejsze są pierwsze tygodnie, głównie ze względu na intensywność opieki fizycznej i brak snu. Dojrzewanie bywa trudniejsze psychicznie, bo pies wygląda dorośle, ale zachowuje się niekonsekwentnie.
Czy drugi pies w domu ułatwia przejście przez trudne etapy?
Może pomóc w socjalizacji i zabawie, ale nie zastępuje szkolenia i uwagi opiekuna. Czasem dwa psy razem bardziej się rozpraszają na spacerze niż jeden.
Czy szczeniaka dobermana wychowuje się trudniej niż szczeniaki innych ras?
Trudność zależy bardziej od indywidualnego psa i konsekwencji opiekuna niż od samej rasy. Duże rasy mają dłuższy okres wzrostu, więc etapy rozłożone są na dłuższy czas.
Czy trudne etapy mijają same, jeśli nic nie zmienię?
Część zmian, jak wymiana zębów, mija sama z wiekiem. Nawyki behawioralne, na przykład reakcja na przywołanie, wymagają jednak konsekwentnej pracy, inaczej mogą się utrwalić.
Kiedy najlepiej zapisać psa na zajęcia grupowe?
Dobrym momentem jest okres tuż przed i w trakcie dorastania, gdy pies korzysta z kontrolowanego kontaktu z innymi psami i ludźmi pod okiem prowadzącego.
Zobacz cztery szczenięta dobermana: statusy, ceny i Obserwacje opiekuna.
Źródła
- AKC / DPCA: etapy rozwoju szczeniąt i młodych dobermanów
- Merck Veterinary Manual: wyrzynanie zębów stałych u psów
- AVSAB: socjalizacja i szkolenie metodami pozytywnymi
- PubMed: Asher i in. 2020, badanie zachowania psów w okresie dorastania, Biology Letters
- VCA Animal Hospitals: rozwój zachowania szczeniąt