Komendy dla psa gestem: jak nauczyć dobermana sygnałów ręcznychKomendy dla psa gestem: jak nauczyć dobermana sygnałów ręcznych

Komendy dla psa gestem uczysz tak jak słowne: najpierw pokazujesz gest razem ze znanym słowem, potem sam gest, a na końcu wydłużasz odległość. Wyraźne, zawsze identyczne sygnały ręczne dają dobermanowi drugą drogę porozumienia, przydatną w hałasie, na dystans i u psa, który z wiekiem gorzej słyszy. O szkoleniu i wychowaniu dobermana od podstaw piszemy szerzej w osobnym filarze.

W skrócie- Psy uważnie czytają ruchy opiekuna, gdy gest i słowo sobie przeczą, często wybierają gest.- Każdy sygnał ręczny ma jeden kształt, jedną rękę i stałą wysokość, zmiana któregoś z tych elementów to dla psa nowy sygnał.- Gest przejmuje znaczenie słowa metodą „nowy sygnał, pauza, stary sygnał, nagroda”.- Gesty ćwiczone od szczeniaka ułatwiają porozumienie z psem seniorem i z psem głuchym.

Psy obserwują mowę ciała opiekuna od szczeniaka, a w badaniach ze sprzecznymi poleceniami, gdzie gest sugerował co innego niż słowo, psy częściej wykonywały to, co pokazywał gest. Praktyczny wniosek jest taki, że nawet nieświadome ruchy, takie jak pochylenie się czy kiwnięcie głową, są dla psa sygnałem, dlatego warto je świadomie kontrolować.

Jedna ręka, jeden kształt, stała wysokość. Dobry gest jest duży, prosty i wykonywany powyżej linii pasa, co ma znaczenie zwłaszcza u wysokiego psa, jakim jest doberman, patrzącego z góry na dłoń opiekuna.

Gesty widoczne z daleka i o zmierzchu. Ruch powinien być wyraźny na tle nieba czy ubrania, żeby pies rozpoznał go również w słabszym świetle.

Czego unikać: podobne gesty i ruchy dłonią tuż przy pysku. Zbyt podobne do siebie sygnały łatwo pomylić, a ruchy blisko pyska psa mogą być odbierane inaczej niż zamierzony gest komendy.

Kolejność: gest, pauza, słowo, zachowanie, nagroda. Gest pokazujesz tuż przed znanym słowem, a po kilku sesjach pies zaczyna wykonywać ruch, zanim jeszcze usłyszy słowo. Sam gest i samo słowo warto też ćwiczyć osobno, żeby upewnić się, że pies reaguje na każdy z tych sygnałów niezależnie.

Od wabika do gestu: jak wygasić smakołyk w dłoni. Ruch dłoni ze smakołykiem, czyli wabik, stopniowo zmienia się w gest pustej dłoni, a nagroda przychodzi wtedy z drugiej ręki. Słowo komendy może pozostać w dowolnym języku, sam gest zostaje ten sam.

Przy każdej komendzie warto sprawdzić, czy pies reaguje na sam gest, a nie na kontekst, na przykład czy siada tylko w konkretnym pomieszczeniu, testując ten sam gest w nowym miejscu.

Stopniowanie odległości, od jednego czy dwóch kroków do kilku metrów, przy psie ustawionym przodem do opiekuna, pozwala rozwijać skuteczność gestów na dystans. Dłoń pokazana na jasnym tle nieba lub kontrastującego ubrania jest lepiej widoczna. Gest wygrywa ze słowem w sytuacjach takich jak silny wiatr, ruchliwa ulica, plaża czy pies bawiący się dalej na łące, gdzie słowo łatwo ginie w otoczeniu.

Starszy doberman z siwiejącym pyskiem patrzy na gest opiekuna

Znacznik wizualny zamiast klikera. Dla psa głuchego lub niedosłyszącego kciuk uniesiony w górę albo błysk latarki może pełnić funkcję znacznika, podobną do tej, jaką dla słyszącego psa pełni kliker.

Jak zwrócić uwagę psa, który na Ciebie nie patrzy. Delikatne wywołanie drgania podłogi, dotyk w stałe, znane miejsce na ciele psa lub włączenie światła to sposoby na przyciągnięcie uwagi psa niesłyszącego. Starzejące się psy mogą stopniowo tracić słuch, a gesty wprowadzone wcześniej znacznie ułatwiają porozumienie na tym etapie życia. Więcej o potrzebach dobermana w wieku seniora piszemy w osobnym filarze.

Gest zmieniający się z dnia na dzień, pochylanie się nad psem razem z gestem, dwa zbyt podobne ruchy dla różnych komend oraz zbyt szybkie odejście od słowa to typowe źródła pomyłek. Dobrym testem kontrolnym jest wykonanie samego gestu, w nowym miejscu, stojąc prosto, bez smakołyka w dłoni: jeśli pies wciąż reaguje poprawnie, sygnał jest już dobrze wyuczony.

Zobacz stronę szczenięcia Złota z Obserwacjami opiekuna. Zobacz stronę Złotej.

Ciekawostka. Gdy opiekun wydawał sprzeczne polecenia, w których gest pokazywał co innego niż słowo, psy częściej wykonywały to, co pokazywał gest.

Czy pies może znać jednocześnie komendę słowną i gest?

Tak, wiele psów uczy się obu sygnałów naraz i reaguje zarówno na słowo, jak i na sam gest, co daje opiekunowi większą elastyczność.

Czy szczeniak rozumie gesty, zanim nauczy się słów?

Szczenięta często dobrze reagują na mowę ciała już od pierwszych tygodni, dlatego gesty można wprowadzać równolegle ze słowami od początku nauki.

Jak zawołać głuchego psa, który stoi do Ciebie tyłem?

Delikatne wywołanie drgania podłogi lub wcześniej wyuczony sygnał świetlny, na przykład błysk latarki, pomagają zwrócić uwagę psa, który nie widzi opiekuna.

Czy gesty trzeba zawsze pokazywać tą samą ręką?

Najlepiej tak, konsekwentne używanie tej samej ręki i tego samego kształtu gestu ułatwia psu rozpoznanie sygnału.

Czy każdy domownik musi używać identycznych gestów?

Tak, spójność gestów między wszystkimi domownikami jest równie ważna jak spójność słów, żeby pies nie musiał uczyć się wielu wariantów tego samego sygnału.

Szukasz szczeniaka, z którym zaczniesz od pierwszych gestów? Zobacz cztery szczenięta dobermana i ich Obserwacje opiekuna. Zobacz szczenięta.

• publikacje recenzowane o komunikacji gestowej psa i człowieka, PubMed, Animal Cognition
• VCA Animal Hospitals i Merck Veterinary Manual: utrata słuchu u starszych psów
• AVSAB: stanowisko w sprawie metod szkolenia opartych na nagrodzie