Kliker dla psa to marker, który mówi „to było dobre”. Zobacz, jak go warunkować, ćwiczyć timing i zacząć od targetowania nosem do dłoni.
Kliker dla psa to małe urządzenie wydające krótki, zawsze taki sam dźwięk, który oznacza: dokładnie to zachowanie zostanie nagrodzone. Zaczynasz od warunkowania, czyli klik i smakołyk, ćwiczysz timing bez psa, a pierwszym zadaniem jest targetowanie, czyli dotknięcie nosem Twojej dłoni. Marker słowny działa na tej samej zasadzie. O kompendium szkolenia dobermana piszemy szerzej w osobnym filarze.
W skrócie- Kliker to marker: oznacza moment właściwego zachowania, a nagroda przychodzi chwilę później.- Warunkowanie trwa krótko: klik i smakołyk, powtarzane w kilku seriach.- Najczęstszy błąd to spóźniony klik, timing ćwiczysz najpierw bez psa.- Marker słowny sprawdza się, gdy nie masz wolnej ręki albo pracujesz na spacerze.- Targetowanie nosem do dłoni przydaje się potem w przywołaniu i chodzeniu przy nodze.
Jak działa kliker dla psa: marker i warunkowanie
Dźwięk klikera działa jako bodziec warunkowy, który zapowiada nagrodę. Badania porównujące skuteczność klikera i markera słownego dają mieszane wyniki, dlatego dokładne różnice między nimi warto traktować ostrożnie, opierając się na aktualnych publikacjach dostępnych w PubMed, a nie na jednoznacznych deklaracjach o przewadze jednej metody. Więcej o warunkowaniu klasycznym i instrumentalnym piszemy w osobnym artykule.
Warunkowanie klikera: pierwsza sesja krok po kroku
Przygotowanie drobnych smakołyków oraz seria klik i smakołyk, bez wymagania od psa żadnego konkretnego zachowania, to pierwszy krok. Test poprawnego warunkowania to sytuacja, w której pies odwraca głowę w Twoją stronę na sam dźwięk klikera. Psu wrażliwemu na dźwięk warto trzymać kliker w kieszeni, żeby stłumić dźwięk, albo wybrać cichszy model.
Jak używać klikera: timing, jedno kliknięcie, zawsze nagroda
Schemat
Zasady używania klikera
Ćwiczenie timingu bez psa
Klikanie w momencie uderzenia piłki o podłogę.
Klik w momencie zachowania
Nie po, tylko dokładnie w trakcie właściwego zachowania.
Jeden klik, jedna nagroda
Każde kliknięcie kończy się nagrodą.
Kliker tylko do oznaczania
Nie używaj go do przywoływania ani jako zachęty.
Źródło: opracowanie własne
Ćwiczenie timingu bez psa. Rzucanie piłki tenisowej i klikanie dokładnie w momencie uderzenia o podłogę to dobre ćwiczenie timingu, zanim zaczniesz pracować z psem.
Najczęstsze błędy początkujących. Klikanie w trakcie właściwego zachowania, jeden klik oznaczający jedną nagrodę oraz unikanie przywoływania psa dźwiękiem klikera i klikania na zachętę to podstawowe zasady, których łamanie najczęściej myli psa.
Targetowanie: pies dotyka nosem dłoni
Pierwsze dotknięcia. Dłoń trzymana blisko nosa psa i klik za każde dotknięcie to pierwszy etap nauki targetowania.
Dodanie sygnału słownego. Po kilku powtórzeniach zmieniasz położenie dłoni i dodajesz słowo oznaczające to zachowanie.
Do czego przyda się target. Targetowanie przydaje się później w przywołaniu, prowadzeniu przy nodze, zmianach pozycji oraz w nauce sztuczek. Więcej sztuczek do nauki z targetem opisujemy w osobnym artykule.
Pies dotyka nosem dłoni opiekunki podczas nauki targetowania
Marker słowny w szkoleniu psa: kiedy zastępuje kliker
Krótkie, rzadko używane w codziennej rozmowie słowo sprawdza się jako marker końca lub marker kontynuacji, w zależności od potrzeb treningu. Marker słowny jest szczególnie przydatny na spacerze, gdy ręce są zajęte, oraz przy psach wrażliwych na dźwięk klikera.
Szkolenie z klikerem na co dzień i odstawianie klikera
Kliker sprawdza się przy nauce nowych zachowań i w tak zwanym kształtowaniu, opisanym szerzej w osobnym artykule o shapingu. Po utrwaleniu zachowania stopniowo przechodzi się na sam sygnał słowny i nagrody wynikające z codziennego życia psa.
Kliker a doberman: tempo, pobudzenie i jakość nagród
Szybki, chętny do pracy pies dobrze reaguje na krótkie serie ćwiczeń i spokojne podawanie nagrody. Przy wysokim pobudzeniu warto sięgać po nagrody o niższej wartości oraz wprowadzać przerwy na wyciszenie. Dobór nagród do poziomu pobudzenia psa opisujemy w osobnym artykule.
Zobacz stronę Różowej i jej Obserwacje opiekuna. Zobacz stronę Różowej.
Pierwszy tydzień z klikerem
Tabela
Pierwszy tydzień z klikerem
| Dzień | Cel sesji | Kryterium sukcesu | Najczęstszy błąd |
|---|---|---|---|
| 1 | warunkowanie klikera | pies odwraca głowę na klik | klikanie bez natychmiastowej nagrody |
| 2 | powtórzenie warunkowania | stabilna reakcja na dźwięk | zbyt długa przerwa między klikiem a nagrodą |
| 3 | timing bez psa | trafne kliknięcie w ruchomy cel | spóźniony klik |
| 4 | pierwsze targetowanie | dotknięcie dłoni nosem | trzymanie dłoni zbyt daleko od nosa |
| 5 | powtórzenia targetowania | pies podąża za dłonią | zbyt szybkie zwiększanie odległości |
| 6 | dodanie sygnału słownego | reakcja na słowo przed ruchem dłoni | brak konsekwencji w słowie |
| 7 | krótka sesja podsumowująca | pewne, powtarzalne targetowanie | zbyt długa sesja i zmęczenie psa |
Źródło: opracowanie własne
Ciekawostka. Trening z markerem dźwiękowym rozwinęli w latach 40. XX wieku Marian i Keller Breland, współpracownicy B.F. Skinnera, szkoląc zwierzęta wielu gatunków, a w szkoleniu psów metodę tę spopularyzowała później Karen Pryor.
Najczęstsze pytania
Czy kliker trzeba nosić zawsze przy sobie?
Nie, kliker przydaje się głównie w krótkich sesjach nauki nowych zachowań, a na co dzień wystarcza marker słowny lub nagrody wynikające z codziennych sytuacji.
Czy jeden kliker może służyć dwóm psom w domu?
Tak, dźwięk klikera nie musi być przypisany do jednego psa, o ile każda sesja treningowa jest prowadzona osobno z jednym psem naraz.
Czy kliker nadaje się do szkolenia szczeniaka dobermana?
Tak, kliker dobrze sprawdza się już u szczeniąt, o ile sesje są krótkie i dostosowane do jego wieku, co opisujemy szerzej w artykule o pierwszych dniach szczeniaka w nowym domu.
Czy nagrodą po kliknięciu może być zabawa?
Tak, zabawa może pełnić funkcję nagrody, o ile jest podawana konsekwentnie zaraz po dźwięku klikera.
Czy pies będzie słuchał tylko wtedy, gdy masz kliker?
Nie, o ile prawidłowo przechodzisz z klikera na sygnał słowny i nagrody życiowe po utrwaleniu zachowania, pies nie powinien uzależniać posłuszeństwa od obecności narzędzia.
Sprawdź informacje o kolejnym miocie. Zapisz się. Zobacz szczenięta dobermana szukające domu. Zobacz szczenięta.
Źródła
- PubMed: badania porównujące kliker i marker słowny
- Literatura z historii analizy zachowania: Brelandowie, Skinner, Pryor
- AVSAB: szkolenie metodami pozytywnymi
- Merck Veterinary Manual: zasady modyfikacji zachowania