Instynkt łowiecki dobermana: dlaczego goni sarny i rozrywa piszczące zabawki oraz jak dać mu bezpieczne ujście popędu w zabawie i treningu.
Instynkt łowiecki dobermana to naturalna sekwencja zachowań: wypatrywanie, podchodzenie, pogoń, chwyt i rozszarpywanie. Doberman nie jest psem myśliwskim, ale ma silny popęd pogoni, więc potrzebuje kontroli na spacerach, na przykład długiej linki i pewnego przywołania, oraz bezpiecznego ujścia w zabawie według jasnych reguł. Więcej o zachowaniu dobermana w pigułce piszemy w osobnym filarze.
W skrócie- Sekwencja łowiecka składa się z kilku ogniw, u różnych ras hodowla wzmacniała różne z nich.- Doberman należy do grupy 2 FCI, psów stróżujących i obronnych, a nie do psów myśliwskich, lecz pogoń za ruchem jest u niego silna.- Rozrywanie piszczących zabawek to bezpieczna forma końcowych ogniw sekwencji, pod warunkiem nadzoru.- Pogoń za sarnami i zającami to ryzyko ucieczki i wypadku, chroni długa linka i trening przerwania pogoni.
Instynkt łowiecki dobermana: sekwencja od wypatrzenia do chwytu
Literatura kynologiczna, w tym prace Coppingera i Coppinger, opisuje sekwencję łowiecką jako ciąg ogniw: orientację, wpatrywanie się, podchodzenie, pogoń, chwyt, uśmiercenie, rozszarpywanie i jedzenie. U psów użytkowych, w tym u dobermana, najsilniej widoczne bywają wczesne i środkowe ogniwa, czyli wypatrywanie, podchodzenie i pogoń.
Czy doberman to pies myśliwski
Doberman, według wzorca FCI numer 143 i podziału ZKwP na grupy, należy do grupy 2, obejmującej psy stróżujące, obronne i użytkowe, a nie do żadnej z grup psów myśliwskich. Popęd pogoni, który przydaje się w pracy obronnej i sporcie, w lesie bywa jednak problemem, bo nie znika tylko dlatego, że rasa nie była tworzona do polowania. Więcej o historii rasy doberman piszemy w osobnym artykule.
Pies goni sarny i zające: ryzyko na spacerze
Pogoń za dziką zwierzyną może skończyć się kilkuminutową ucieczką, wybiegnięciem na drogę albo zranieniem zwierzęcia lub samego psa. Długa linka w lesie i na polach, spacery poza porami największej aktywności zwierzyny oraz uważność opiekuna, który zauważa zwierzę pierwszy, wyraźnie ograniczają to ryzyko. Więcej o gonieniu rowerów i samochodów, innym przejawie tego samego popędu, piszemy w osobnym artykule.
Dlaczego psy lubią piszczące zabawki i je rozrywają
Pisk zabawki przypomina dźwięk zdobyczy, a rozrywanie wypełnienia odpowiada końcowym ogniwom sekwencji łowieckiej. Taka zabawa jest bezpieczna pod nadzorem, gdy zabawkę zabiera się po skończonej sesji i kontroluje, czy pies nie połyka piszczałki ani wypełnienia. Więcej o ryzyku połykania kawałków zabawek i innych rzeczy piszemy w osobnym artykule.
Schemat sekwencji łowieckiej psa od wypatrzenia do rozrywania zdobyczy
Sekwencja łowiecka: ogniwa i bezpieczna zabawa
Tabela
Sekwencja łowiecka: ogniwa i bezpieczna zabawa
| Ogniwo | Jak wygląda u dobermana | Bezpieczna zabawa |
|---|---|---|
| wypatrzenie | zastyganie, wpatrywanie się w ruch | poszukiwanie zabawki węchem |
| podchodzenie | powolne, skradające się kroki | aportowanie z umiarem |
| pogoń | szybki, długi bieg za celem | wędka z przynętą |
| chwyt | mocne zaciśnięcie szczęk | szarpak z zasadami |
| szarpanie | ciągnięcie i potrząsanie | kontrolowane przeciąganie |
| rozrywanie | rozrywanie wypełnienia zabawki | piszcząca zabawka pod nadzorem |
Źródło: Coppinger R., Coppinger L.: literatura kynologiczna o sekwencji łowieckiej
Bezpieczne ujście popędu: zabawy zamiast polowania
Wędka z przynętą, szarpaki, aportowanie z umiarem oraz poszukiwanie zabawki węchem dają psu satysfakcjonujące ujście dla tego popędu, o ile każda gra ma jasny sygnał początku i końca. Taki rytuał uczy psa, że pobudzenie da się też świadomie wyłączyć, a nie tylko włączyć. Więcej o tym, czy zabawa w przeciąganie uczy agresji, piszemy w osobnym artykule. Poznaj Niebieskiego: jego stronę i Obserwacje opiekuna. Zobacz stronę Niebieskiego.

Kontrola impulsów: przywołanie i zostaw przy zwierzętach
Nagradzanie spojrzenia na opiekuna w reakcji na widok zwierzęcia, stopniowo trenowane przywołanie awaryjne oraz wykorzystanie zasady Premacka, czyli pozwolenia na chwilę węszenia jako nagrody za powrót, dobrze budują kontrolę impulsów. Plan ćwiczeń warto prowadzić od łatwych sytuacji w domu, przez ogród, aż po spacery w lesie.
Błędy, które wzmacniają pogoń
Pozwalanie na gonienie ptaków czy wiewiórek dla zabawy, spuszczanie ze smyczy bez pewnego przywołania, sięganie po obroże awersyjne, których stosowanie krytykuje stanowisko AVSAB, oraz zbyt długie sesje rzucania piłki bez przerw utrwalają i nasilają popęd pogoni zamiast go łagodzić. Więcej o mechanizmie, w jaki obsesja na punkcie piłki może się rozwinąć, piszemy w osobnym artykule.
Zobacz wszystkie szczenięta dobermana z miotu z 23.08.2026. Zobacz szczenięta.
Ciekawostka. Doberman w klasyfikacji FCI należy do grupy 2, obejmującej pinczery, sznaucery, molosy i szwajcarskie psy do bydła, a nie do żadnej z grup psów myśliwskich.
Ciekawostka. W literaturze kynologicznej opisuje się, że na przykład u psów pasterskich hodowla wzmocniła wpatrywanie się i podchodzenie, a osłabiła chwyt i zabijanie.
Najczęstsze pytania
Czy da się całkowicie wygasić instynkt łowiecki?
Nie, to naturalna część zachowania psa, ale dobrze prowadzony trening i odpowiednie zabawy pozwalają nim bezpiecznie zarządzać.
Czy doberman może mieszkać z królikiem lub kurami?
Jest to możliwe przy starannej, stopniowej socjalizacji i stałym nadzorze, ale nigdy nie daje stuprocentowej pewności, zwłaszcza w pierwszym okresie wspólnego mieszkania.
Czy suka ma słabszy instynkt łowiecki niż pies?
Nie ma jednoznacznej reguły, siła popędu pogoni różni się bardziej między osobnikami niż między płciami.
Od jakiego wieku uczyć przerywania pogoni?
Podstawy przywołania i kontroli impulsów warto wprowadzać już u szczeniaka, zanim popęd pogoni w pełni się rozwinie.
Czy piszczące zabawki nakręcają psa do agresji?
Same w sobie nie, ale przy braku zasad i nadzoru mogą nadmiernie pobudzać psa, dlatego warto kończyć zabawę zanim dojdzie do przesadnego podekscytowania.
Źródła
- wzorzec FCI nr 143: klasyfikacja i przeznaczenie rasy
- ZKwP: podział ras na grupy FCI
- Coppinger R., Coppinger L.: literatura kynologiczna o sekwencji łowieckiej
- AVSAB: Position Statement on Humane Dog Training
