Czy zabawa w przeciąganie uczy agresji? Sprawdzamy, co mówią publikacje naukowe, i podajemy zasady bezpiecznego przeciągania liny z dobermanem.
Czy zabawa w przeciąganie uczy agresji? Według dostępnych publikacji naukowych nie: w pracach z udziałem psów przeciąganie nie wiązało się z agresją wobec opiekuna, a dobrze prowadzone może wzmacniać współpracę. Warunek to jasne zasady: zabawę zaczynasz i kończysz sygnałem, pies puszcza zabawkę na prośbę, a zęby na ręce oznaczają przerwę. O zachowaniu dobermana piszemy szerzej w osobnym filarze.
W skrócie- Prace Goodloe i Borchelta oraz Rooney i Bradshawa nie potwierdziły, że przeciąganie wywołuje agresję.- To, czy pies „wygrywa” zabawę, nie zmienia jego relacji z opiekunem, mit wywodzi się z dawnych teorii hierarchii.- Bezpieczne przeciąganie ma sygnał startu i końca, komendę „puść” i natychmiastową przerwę po kontakcie zębów ze skórą.- Szarpak powinien być długi i miękki, a ruch prowadzony na boki, nie w górę i w dół, szczególnie u szczeniaka w czasie wymiany zębów.- Jeśli pies broni zabawek, najpierw ćwiczysz wymianę, a dopiero potem wracasz do przeciągania.
Czy zabawa w przeciąganie uczy agresji: co pokazują publikacje
Ankieta Goodloe i Borchelta z 1998 roku dotycząca temperamentu psów towarzyszących oraz eksperyment Rooney i Bradshawa z 2002 roku, sprawdzający wpływ zabawy na relację psa z człowiekiem, nie wykazały, że przeciąganie liny prowadzi do wzrostu agresji wobec opiekuna. Obie prace mają swoje ograniczenia metodologiczne, typowe dla badań behawioralnych na niewielkich grupach psów, dlatego wnioski warto traktować jako wskazówkę, a nie absolutną pewność.
Skąd się wziął mit o „wygrywaniu” z psem
Przekonanie, że pies wygrywający przeciąganie zaczyna dominować nad opiekunem, wywodzi się z dawnych modeli hierarchii, opartych na obserwacjach wilków żyjących w niewoli, sztucznie zgrupowanych osobników. Modele te były później błędnie przenoszone na relację psa z człowiekiem. AVSAB w swoim stanowisku wskazuje, że tego typu teorie hierarchii nie znajdują potwierdzenia jako podstawa metod szkolenia psów.
Przeciąganie liny z dobermanem: co daje psu
Zabawa w przeciąganie pomaga rozładować nagromadzoną energię, buduje wspólną aktywność z opiekunem, może służyć jako nagroda w szkoleniu i ćwiczy kontrolę impulsów, gdy pies uczy się puszczać zabawkę na sygnał. Ze względu na siłę szczęki dobermana, opisaną w osobnym artykule, warto od początku wprowadzić jasne zasady gry.
Zabawa w przeciąganie: zasady bezpiecznej gry
Jak nauczyć komendy „puść”. Trzy kroki: najpierw wymieniasz zabawkę na smakołyk, gdy pies ją puści, potem dodajesz słowo „puść” w momencie wymiany, a na końcu prosisz o puszczenie zabawki, zanim podasz nagrodę.
Przeciąganie ze szczeniakiem w czasie wymiany zębów. W okresie wymiany uzębienia warto zachować szczególną ostrożność: delikatniejszy ruch, krótsze serie i uważną obserwację reakcji szczeniaka.
Podstawowe zasady to: wyraźny sygnał startu i sygnał końca zabawy, natychmiastowa przerwa po kontakcie zębów ze skórą, trzymanie zabawki na wysokości pyska psa, ruch prowadzony na boki, a nie w górę i w dół, oraz krótkie serie zamiast długiego, nieprzerwanego ciągnięcia. W zabawę z dużym, silnym psem najlepiej angażować dorosłych domowników, a nie małe dzieci. Podstawy szkolenia dobermana metodami pozytywnymi opisujemy w osobnym filarze.
Czy można bawić się z dobermanem w przeciąganie, gdy broni zabawek
Warczenie i sztywnienie ciała przy zabawce to sygnał obrony zasobów, a nie sygnał do kontynuowania zabawy w dotychczasowej formie. W takiej sytuacji najpierw warto popracować nad prostą wymianą zabawki na nagrodę, ewentualnie z pomocą specjalisty od zachowania psów, a dopiero potem wracać do przeciągania prowadzonego według jasnych zasad. Więcej o obronie zasobów u dobermana piszemy w osobnym artykule.
Pomruki w zabawie a sygnały ostrzegawcze przy szarpaku
Zabawowe pomrukiwanie zwykle towarzyszy luźnemu ciału, ukłonom zabawowym i naprzemiennej zamianie ról między psem a opiekunem. Sygnał ostrzegawczy wygląda inaczej: to zamarcie w bezruchu, twarde spojrzenie i wyraźnie napięty pysk. W takiej sytuacji warto spokojnie przerwać zabawę, bez podnoszenia głosu ani gwałtownych ruchów. Pełny przegląd rodzajów agresji u psa znajdziesz w osobnym artykule.
Pies puszcza szarpak na komendę w zamian za smakołyk
Przeciąganie bez ryzyka
Zasady dla opiekuna | Sygnały psa, przy których przerywasz zabawę |
|---|---|
Wyraźny sygnał startu zabawy | sztywnienie ciała |
Wyraźny sygnał końca zabawy | zamarcie w bezruchu |
Przerwa po kontakcie zębów z ręką | twarde, uporczywe spojrzenie |
Ruch prowadzony na boki | nieoddawanie zabawki mimo wymiany |
Krótkie serie zamiast długiego ciągnięcia |
|
Nauka komendy „puść” w 3 krokach: krok 1, wymiana zabawki na smakołyk; krok 2, dodanie słowa „puść” w momencie wymiany; krok 3, oczekiwanie na puszczenie zabawki przed podaniem nagrody.
Ciekawostka. W eksperymencie Rooney i Bradshawa z 2002 roku psy wielokrotnie „wygrywające” przeciąganie nie stawały się bardziej konfrontacyjne wobec człowieka. Bauer i Smuts w 2007 roku opisali też zjawisko celowego „przegrywania” zabawy przez psy jako część zamiany ról z partnerem.
Najczęstsze pytania
Od jakiego wieku szczeniak może bawić się w przeciąganie?
Łagodną wersję zabawy z miękkim, długim szarpakiem można wprowadzić już u szczeniaka, zachowując szczególną ostrożność w okresie wymiany zębów.
Czy pies powinien czasem wygrywać zabawę?
Tak, to naturalna, nieszkodliwa część zabawy, a nie sygnał utraty kontroli nad relacją z opiekunem.
Czy dzieci mogą bawić się z dobermanem w przeciąganie?
Ze względu na siłę i wielkość dorosłego dobermana taka zabawa jest bezpieczniejsza pod nadzorem lub z udziałem dorosłego domownika, a nie samodzielnie prowadzona przez małe dziecko.
Jaki szarpak wybrać dla dużego psa?
Długi, miękki szarpak, dający dystans między dłonią opiekuna a pyskiem psa, sprawdza się lepiej niż krótka zabawka, przy której łatwiej o przypadkowy kontakt zębów ze skórą.
Czy przeciąganie może uszkodzić zęby psa?
Gwałtowne szarpanie w górę i w dół zwiększa ryzyko urazu, dlatego zalecany jest ruch na boki, a u szczeniąt w okresie wymiany zębów szczególna delikatność.
Poznaj cztery szczenięta dobermana z obecnego miotu i przeczytaj, co opiekun zapisuje w ich dziennikach. Zobacz szczenięta. Planujesz dobermana na później? Sprawdź, co wiadomo o kolejnym miocie. Zapisz się.
Źródła
- Goodloe LP, Borchelt PL (1998), Companion dog temperament traits, Journal of Applied Animal Welfare Science (PubMed)
- Rooney NJ, Bradshaw JWS (2002), An experimental study of the effects of play upon the dog-human relationship, Applied Animal Behaviour Science
- Bauer EB, Smuts BB (2007), Cooperation and competition during dyadic play in domestic dogs, Animal Behaviour
- AVSAB: stanowiska dotyczące teorii hierarchii i metod szkolenia
- VCA Animal Hospitals: zabawa i zęby psa