Hipotermia u psa: objawy wychłodzenia i jak bezpiecznie ogrzać psaHipotermia u psa: objawy wychłodzenia i jak bezpiecznie ogrzać psa

Hipotermia u psa to spadek temperatury ciała poniżej normy, najczęściej po długim przebywaniu w zimnie, wietrze lub wodzie. Na początku pies drży i szuka ciepła, później staje się ospały, sztywny i oddycha wolniej. Ogrzewasz go stopniowo: sucho, pod kocem, w ciepłym pomieszczeniu, a do lekarza jedziesz, gdy drżenie ustaje, a pies nie reaguje normalnie. Więcej o chorobach dobermana i ich zapobieganiu piszemy w osobnym filarze.

W skrócie- Doberman ma krótką sierść bez podszerstka, co według wzorca FCI numer 143 jest cechą rasy, taki pies szybciej traci ciepło niż psy z gęstym podszerstkiem.- Wychłodzeniu sprzyjają mokra sierść, wiatr, bezruch, młody lub podeszły wiek, niska masa ciała i choroby przewlekłe.- Ustanie drżenia przy wciąż zimnym ciele to zły znak, nie poprawa.- Ogrzewasz stopniowo i od tułowia, bez gorącej wody, suszarki z bliska i termoforu bezpośrednio na skórze.- Odmrożone uszy, ogon lub opuszki pokazujesz lekarzowi, nawet gdy wydają się goić.

Wzorzec FCI numer 143 opisuje sierść dobermana jako krótką, twardą, gęstą i przylegającą, bez podszerstka, co oznacza brak warstwy izolującego powietrza przy skórze. Niewielka warstwa tłuszczu, typowa dla szczupłych, wysportowanych psów, dodatkowo ogranicza naturalną izolację, a wiatr, wilgoć i bezruch, na przykład podczas czekania na przystanku czy postoju w samochodzie, przyspieszają utratę ciepła. Więcej o zimowych spacerach i ubrankach w życiu z dobermanem piszemy w osobnym artykule.

Łagodna: drżenie i szukanie ciepła

Na tym etapie pies drży, szuka ciepła i ciasno się zwija, a jego zachowanie i temperatura ciała mieszczą się w zakresach opisanych przez Merck jako łagodne wychłodzenie.

Umiarkowana: sztywność, ospałość, niezgrabność

Sztywność ruchów, wyraźna ospałość oraz niezgrabność w poruszaniu się towarzyszą głębszemu wychłodzeniu.

Ciężka: brak drżenia, wolny oddech i tętno

Ustanie drżenia mimo dalszego wychłodzenia, wyraźnie spowolniony oddech i tętno to sygnały ciężkiej hipotermii, wymagającej natychmiastowej pomocy. Pomiar temperatury jest w takiej sytuacji znacznie pewniejszy niż ocena dotykiem, więcej o pomiarze temperatury ciała psa piszemy w osobnym artykule.

Podkulony ogon, garbienie się, unoszenie łap na zmianę, niechęć do dalszego marszu, zimne uszy i końcówki łap oraz wolniejsze reakcje na otoczenie to sygnały, które łatwo przeoczyć na spacerze. U szczeniąt i psów starszych objawy pojawiają się zwykle wcześniej niż u zdrowych, dorosłych psów.

Kolejność działań

Zejście z zimna i wiatru, dokładne osuszenie ręcznikiem, owinięcie suchymi kocami, ciepłe, ale nie gorące okłady owinięte w ręcznik przyłożone przy pachwinach, pod pachami i na klatce piersiowej, letnia woda do picia, jeśli pies jest w pełni przytomny, oraz kontrolne pomiary temperatury składają się na bezpieczne ogrzewanie.

Błędy, które szkodzą

Gorąca kąpiel, suszarka trzymana blisko skóry, termofor przyłożony bezpośrednio do skóry oraz rozcieranie odmrożonych miejsc mogą pogorszyć stan psa i nie powinny być stosowane.

Brzegi uszu, koniec ogona, opuszki i moszna to miejsca najbardziej narażone na odmrożenia. Bladość lub szary kolor skóry, a po ogrzaniu zaczerwienienie, obrzęk i ból, a z czasem ciemnienie i złuszczanie skóry, to typowy przebieg odmrożenia opisywany przez Merck. Ogrzewanie letnią wodą, bez pocierania uszkodzonego miejsca, jest bezpieczniejsze niż inne metody, a pełny obraz uszkodzeń widać dopiero po kilku dniach, dlatego ocena lekarza jest zawsze wskazana.

Sierść bez podszerstka a podwójna okrywa: dlaczego krótkowłose psy marzną szybciej

Pies, który wpadł do zimnej wody lub pod lód, traci ciepło bardzo szybko, a opiekun nigdy nie powinien sam wchodzić na lód, żeby go ratować. Po wyciągnięciu psa postępujesz tak jak przy zwykłym wychłodzeniu i jedziesz do lekarza, bo pies mógł też zachłysnąć się wodą.

Temperatura poniżej progu opisanego przez Merck, brak drżenia, apatia, sztywność, wolny oddech, widoczne odmrożenia oraz sytuacja szczenięcia, seniora lub psa z chorobą serca czy niedoczynnością tarczycy, opisaną w osobnym artykule o niedoczynności tarczycy, wymagają natychmiastowej wizyty. Lekarz stosuje wtedy czynne ogrzewanie, podaje ciepłe płyny i monitoruje pracę serca.

Jeśli pies po powrocie długo pozostaje ospały, sprawdź, kiedy apatia jest objawem choroby. Przeczytaj artykuł.

Ciekawostka. Psy ras północnych mają podwójną okrywę, w której gęsty podszerstek zatrzymuje przy skórze warstwę ciepłego powietrza, a doberman według wzorca FCI ma wyłącznie krótką sierść okrywową bez podszerstka.

Przy jakiej pogodzie doberman może zacząć marznąć?

Zależy od indywidualnej tolerancji zimna, wiatru i wilgotności, dlatego lepiej obserwować konkretne sygnały psa niż kierować się jedną uniwersalną temperaturą.

Czy pies może się wychłodzić w domu?

Rzadziej, ale jest to możliwe, na przykład po długim leżeniu na zimnej podłodze bez ruchu, zwłaszcza u szczeniąt i psów starszych.

Czy drżenie zawsze oznacza, że pies zmarzł?

Nie, drżenie może mieć też inne przyczyny, na przykład ból lub stres, dlatego warto ocenić je razem z resztą kontekstu i zachowania psa.

Czy odmrożenia u psa goją się bez śladu?

Zależy od głębokości uszkodzenia, część odmrożeń goi się dobrze, a inne mogą pozostawić trwałe zmiany, dlatego zawsze warto skonsultować się z lekarzem.

Czy szczenię szybciej traci ciepło niż dorosły pies?

Tak, mniejsza masa ciała i słabiej rozwinięte mechanizmy termoregulacji sprawiają, że szczenięta są bardziej narażone na wychłodzenie.

Latem zagrożenie jest odwrotne: sprawdź, jak rozpoznać udar cieplny u psa. Przeczytaj artykuł.

• wzorzec FCI nr 143 (Dobermann): opis sierści
• Merck Veterinary Manual: hipotermia i odmrożenia u psów
• VCA Animal Hospitals: hipotermia u psów
• Cornell University College of Veterinary Medicine: stany nagłe związane z zimnem