Guz śledziony u psa długo nie daje objawów, a pęknięcie śledziony wywołuje krwotok wewnętrzny. Poznaj sygnały alarmowe i rodzaje zmian w śledzionie.
Guz śledziony u psa to zmiana, która może być łagodna, na przykład krwiak lub rozrost guzkowy, albo złośliwa, najczęściej naczyniakomięsak. Długo nie daje objawów, a pierwszym sygnałem bywa pęknięcie i krwotok wewnętrzny: nagłe osłabienie, blade dziąsła i powiększający się brzuch to stan nagły. Więcej o chorobach dobermana w pigułce piszemy w osobnym filarze.
W skrócie- Śledziona jest silnie ukrwiona, dlatego pęknięcie zmiany prowadzi do krwawienia do jamy brzusznej.- Guz wykryty przypadkiem nie zawsze jest złośliwy, ostateczną odpowiedź daje ocena tkanki pod mikroskopem po zabiegu.- Nagła słabość, bladość dziąseł, szybki oddech i rosnący brzuch wymagają natychmiastowej wizyty.- Częściej chorują psy duże i starsze.
Śledziona: po co psu ten narząd
Śledziona pełni funkcję filtra krwi, magazynu krwinek oraz bierze udział w odporności organizmu, a położona jest w jamie brzusznej. Zgodnie z materiałami VCA pies może normalnie żyć bez śledziony, jeśli zajdzie potrzeba jej usunięcia.
Łagodne i złośliwe zmiany w śledzionie
Krwiak i rozrost guzkowy
Krwiak oraz rozrost guzkowy to przykłady łagodnych zmian w śledzionie, które nie dają przerzutów, choć duży krwiak również może pęknąć i wywołać krwawienie.
Naczyniakomięsak u psa
Naczyniakomięsak to złośliwy nowotwór powstający z komórek naczyń krwionośnych, ze skłonnością do krwawień oraz przerzutów, najczęściej do wątroby, serca i płuc, zgodnie z VCA i Merck. Więcej o przeglądzie nowotworów u dobermana piszemy w osobnym artykule.
Guz śledziony u psa: objawy, zanim dojdzie do krwotoku
Okresowe osłabienie, słabszy apetyt, powiększony brzuch oraz mijające epizody bladości, wynikające z drobnych krwawień wchłanianych z powrotem do organizmu, to nieswoiste sygnały, które mogą poprzedzać poważniejszy krwotok, zgodnie z VCA.
Pęknięcie śledziony u psa: jak rozpoznać krwotok wewnętrzny
Nagła zapaść, blade lub białe dziąsła, szybkie i słabe tętno, przyspieszony oddech, zimne łapy oraz szybko powiększający się brzuch to objawy krwotoku wewnętrznego wymagające natychmiastowej pomocy. Pęknięcie śledziony może też wynikać z urazu, na przykład potrącenia przez samochód.
Co robić w drodze do lecznicy
Ograniczenie ruchu psa, przenoszenie go w pozycji płaskiej, okrycie przed wychłodzeniem oraz wcześniejszy telefon do lecznicy z informacją o możliwym krwotoku ułatwiają szybką pomoc. Nie podawaj psu jedzenia ani żadnych leków na własną rękę.
Sprawdź listę objawów, przy których jedziesz do lecznicy od razu. Przeczytaj artykuł.
Jak lekarz ocenia zmianę w śledzionie
USG jamy brzusznej, badanie krwi oraz ocena klatki piersiowej pod kątem ewentualnych przerzutów pozwalają lekarzowi ocenić zmianę, a przed zabiegiem konieczna bywa stabilizacja krążenia psa.
Schemat: krwotok wewnętrzny, sygnały w kolejności narastania, i porównanie zmian łagodnych ze złośliwymi
Krwiak i rozrost guzkowy kontra naczyniakomięsak
Tabela
Krwiak i rozrost guzkowy a naczyniakomięsak
| Cecha | Krwiak i rozrost guzkowy | Naczyniakomięsak |
|---|---|---|
| charakter | łagodny | złośliwy |
| ryzyko pęknięcia | możliwe | wysokie |
| przerzuty | nie | tak, często wątroba, serce, płuca |
| co decyduje o rozpoznaniu | ocena tkanki pod mikroskopem | ocena tkanki pod mikroskopem |
Źródło: VCA Animal Hospitals, Merck Veterinary Manual
Usunięcie śledziony i dalsze postępowanie
Splenektomia, czyli chirurgiczne usunięcie śledziony, jest typowym leczeniem krwawiącej zmiany, a usunięta tkanka trafia do oceny pod mikroskopem. Przy rozpoznaniu naczyniakomięsaka lekarz omawia z opiekunem dalsze możliwości leczenia, a po zabiegu pies wymaga spokojnej rekonwalescencji w domu.
Czym ten problem różni się od skrętu żołądka i anemii
Skręt żołądka objawia się wzdętym, twardym brzuchem i nieskutecznymi próbami wymiotów, a przewlekła anemia daje stopniową bladość i męczliwość. Część objawów, takich jak bladość i osłabienie, jest wspólna dla tych stanów, dlatego każdy z nich wymaga innej, pilnej oceny przez lekarza.
Ciekawostka. Śledziona działa też jak magazyn krwi: przy wysiłku lub stresie może się obkurczyć i wyrzucić do krążenia dodatkową porcję krwinek czerwonych.
Najczęstsze pytania
Czy pies może normalnie żyć po usunięciu śledziony?
Tak, większość psów dobrze funkcjonuje po splenektomii, choć wymaga to okresu rekonwalescencji i kontroli u lekarza.
Czy guz śledziony da się wyczuć ręką przez brzuch?
Czasem tak, zwłaszcza przy większych zmianach, ale wiele guzów wykrywa się dopiero podczas badania USG.
Czy pęknięta śledziona może przestać krwawić sama?
Krwawienie może okresowo się zmniejszać, ale to stan zagrażający życiu i zawsze wymaga pilnej pomocy weterynaryjnej.
Czy potrącenie przez samochód może uszkodzić śledzionę?
Tak, urazy tępe, w tym potrącenie, mogą prowadzić do pęknięcia śledziony niezależnie od obecności wcześniejszej zmiany.
Czy naczyniakomięsak występuje tylko w śledzionie?
Nie, może pojawiać się także w innych narządach, choć śledziona jest jedną z częstszych lokalizacji tego nowotworu.
Poznaj podstawy pierwszej pomocy dla psa. Przeczytaj artykuł.
Źródła
- VCA Animal Hospitals: guzy śledziony i naczyniakomięsak u psów
- Merck Veterinary Manual: choroby śledziony, krwotok wewnętrzny, fizjologia
- PubMed: zmiany w śledzionie u psów dużych ras
- Cornell University College of Veterinary Medicine: stany nagłe u psów