Grzybica u psa: objawy grzybicy skóry, diagnostyka i higiena w domuGrzybica u psa: objawy grzybicy skóry, diagnostyka i higiena w domu

Grzybica u psa, czyli dermatofitoza, to zakażenie włosów i naskórka grzybami, najczęściej z gatunku Microsporum canis. Typowe są okrągłe, łysiejące, łuszczące się ogniska, choć zmiany mogą wyglądać różnie, dlatego rozpoznaje ją weterynarz. Grzybica przechodzi na ludzi i inne zwierzęta, więc leczenie łączy się ze sprzątaniem domu. Więcej o codziennej pielęgnacji skóry dobermana piszemy w filarze codzienna pielęgnacja skóry dobermana.

W skrócie- Dermatofitoza to zoonoza: może przejść z psa na człowieka i odwrotnie.- Okrągła łysa plama to tylko jeden z możliwych obrazów; podobnie mogą wyglądać nużyca czy zapalenie mieszków włosowych.- Rozpoznanie opiera się na lampie Wooda, trichogramie i posiewie grzybiczym, czasem na badaniu PCR.- Zarodniki długo przeżywają w otoczeniu, dlatego odkurzanie i pranie są ważną częścią leczenia.

Dermatofitoza u psa: najczęstsze gatunki grzybów

Do najczęstszych gatunków grzybów wywołujących dermatofitozę u psów należą Microsporum canis, przenoszony przez kontakt z zakażonymi kotami i psami, Microsporum gypseum, obecny w glebie i przenoszony na przykład podczas kopania, oraz Trichophyton mentagrophytes, związany z kontaktem z gryzoniami. Zarodniki tych grzybów mogą długo przetrwać w otoczeniu, a drobne uszkodzenia naskórka ułatwiają im wniknięcie do skóry.

Typowym obrazem są okrągłe ogniska łysienia z towarzyszącym łuszczeniem skóry, czasem ze strupami, pojawiające się najczęściej na pysku i łapach, choć rzadziej mogą przybierać postać guzowatą lub obejmować pazury. Świąd przy grzybicy jest zwykle niewielki, co odróżnia ją od świerzbu, ale ostateczne rozpoznanie zawsze wymaga wizyty u lekarza weterynarii, a nie samodzielnej diagnozy. Podobnie wyglądać może nużyca, opisana w artykule nużyca, która może wyglądać podobnie, dlatego istotne jest odróżnienie tych schorzeń przez specjalistę. Warto też pamiętać, że sama utrata sierści nie zawsze oznacza chorobę, bo doberman przechodzi też normalną wymianę sierści, opisaną w artykule normalna wymiana sierści u dobermana.

Młode zwierzęta oraz psy z chorobami ogólnymi obniżającymi odporność chorują na grzybicę częściej, częściowo ze względu na wciąż rozwijający się lub osłabiony układ odpornościowy. Znaczenie ma też kontakt z innymi zwierzętami w pierwszych miesiącach życia, kiedy szczenię intensywnie poznaje otoczenie. Więcej o samym rozwoju szczeniaka w tym okresie piszemy w filarze rozwój szczeniaka dobermana.

Lampa Wooda pozwala wykryć świecenie części szczepów Microsporum canis, ale wynik ujemny nie wyklucza grzybicy, bo nie wszystkie gatunki dermatofitów świecą pod tym światłem. Trichogram, czyli ocena mikroskopowa włosów, oraz posiew grzybiczy dają dokładniejszy obraz, a w niektórych przypadkach stosuje się też badanie metodą PCR. Zgodnie z wytycznymi World Association for Veterinary Dermatology kontrolne posiewy wykonuje się także w trakcie leczenia, żeby ocenić jego skuteczność.

Tak, dermatofitoza jest zoonozą, a u ludzi typowe zmiany to okrągłe, zaczerwienione i łuszczące się plamy na odkrytej skórze. Dzieci oraz osoby z obniżoną odpornością są szczególnie wrażliwe na zakażenie, dlatego wszelkie niepokojące zmiany skórne u domowników w czasie leczenia psa warto skonsultować z lekarzem.

Leczenie grzybicy zwykle łączy preparaty podawane doustnie z leczeniem miejscowym, dobranymi przez lekarza weterynarii indywidualnie dla danego psa. Zgodnie z wytycznymi WAVD leczenie prowadzi się aż do uzyskania ujemnych wyników kontrolnych posiewów, a nie tylko do ustąpienia widocznych zmian skórnych. Kąpiel w preparacie leczniczym stosuje się wyłącznie z wyraźnego zalecenia lekarza, a szczegóły dotyczące samych szamponów leczniczych opisujemy w osobnym artykule na blogu.

Ponieważ zarodniki grzybów potrafią długo przetrwać w otoczeniu, skuteczne leczenie wymaga też regularnego sprzątania domu: odkurzania i mycia twardych powierzchni, prania tekstyliów, dezynfekcji środkiem o udokumentowanym działaniu przeciwgrzybiczym oraz wymiany lub dezynfekcji szczotek i obroży używanych przez psa. Dobór odpowiednich narzędzi do pielęgnacji sierści opisujemy w artykule narzędzia do szczotkowania sierści. Na czas leczenia warto też ograniczyć psa do pomieszczenia, które łatwo dokładnie posprzątać.

Tygodniowy plan sprzątania na czas leczenia grzybicy

Przeczytaj przegląd chorób dobermana, żeby wiedzieć, na co zwracać uwagę na co dzień. Zobacz przegląd chorób dobermana.

Ciekawostka. W lampie Wooda świeci na jabłkowo-zielono tylko część szczepów Microsporum canis, a inne gatunki dermatofitów nie świecą wcale, dlatego brak świecenia nie wyklucza grzybicy.

Czy grzybica u psa może zniknąć bez leczenia?

U niektórych zdrowych, dorosłych psów zakażenie może ustąpić samoistnie, ale ze względu na ryzyko zarażenia ludzi i innych zwierząt zawsze warto skonsultować się z lekarzem weterynarii.

Czy kot mieszkający z psem też wymaga leczenia?

Jeśli u kota pojawią się zmiany skórne lub potwierdzi się zakażenie, wymaga on własnej diagnostyki i leczenia u lekarza weterynarii.

Czy pies może zarazić się grzybicą z ziemi w ogrodzie?

Tak, niektóre gatunki dermatofitów, takie jak Microsporum gypseum, bytują w glebie i mogą zakazić psa podczas kopania lub innego bliskiego kontaktu z ziemią.

Jak długo pies z grzybicą może zarażać?

Czas trwania zaraźliwości zależy od przebiegu choroby i skuteczności leczenia, dlatego dokładną ocenę, kiedy pies przestaje stanowić zagrożenie, powinien wykonać lekarz weterynarii na podstawie kontrolnych badań.

Czy psa z grzybicą można głaskać?

Bezpośredni kontakt warto ograniczyć do czasu potwierdzenia wyleczenia, a po każdym kontakcie z chorym psem należy dokładnie umyć ręce.

Druga choroba skóry, która może przejść na ludzi: przeczytaj o świerzbie u psa. Przeczytaj artykuł.

• Merck Veterinary Manual: Dermatophytosis in Dogs and Cats
• VCA Animal Hospitals: Ringworm in Dogs
• Moriello i in. 2017, Veterinary Dermatology (PubMed): wytyczne WAVD rozpoznawania, leczenia i dekontaminacji otoczenia
• CDC: grzybica przenoszona ze zwierząt na ludzi