Doberman w wojsku: od psa meldunkowego do współczesnych jednostekDoberman w wojsku: od psa meldunkowego do współczesnych jednostek

Doberman w wojsku służył od I wojny światowej jako pies meldunkowy i wartowniczy, a najbardziej znany jest z oddziałów psów piechoty morskiej Stanów Zjednoczonych w czasie II wojny światowej. Dziś armie korzystają głównie z owczarków belgijskich malinois i owczarków niemieckich. Pełną historię rasy, od jej powstania po dzień dzisiejszy, opisujemy w osobnym filarze.

W skrócie- W I wojnie światowej dobermany pracowały w armii niemieckiej między innymi jako psy meldunkowe i wartownicze.- W II wojnie piechota morska Stanów Zjednoczonych uczyniła dobermana swoim głównym psem bojowym; kampanię na Guam opisujemy w osobnym artykule.- Psy pracowały jako zwiadowcy, wartownicy i posłańcy, każda z tych ról wymagała innych umiejętności.- Współczesne armie wybierają głównie owczarki belgijskie malinois i owczarki niemieckie, a do wykrywania również psy myśliwskie, ten artykuł wyjaśnia, dlaczego tak się zmieniło.

W czasie I wojny światowej dobermany, jako rasa użytkowa wywodząca się z Niemiec, znalazły zastosowanie w armii niemieckiej przede wszystkim jako psy meldunkowe, przenoszące wiadomości między jednostkami w warunkach, w których inne formy łączności były zawodne, oraz jako psy wartownicze. Dokładna liczba psów tej rasy zaangażowanych w ten sposób nie jest dobrze udokumentowana w łatwo dostępnych źródłach, literatura historyczna wspomina o wykorzystaniu ras użytkowych, w tym dobermana, bez precyzyjnych statystyk liczbowych.

To właśnie II wojna światowa przyniosła dobermanowi najbardziej rozpoznawalną kartę w historii wojskowej rasy, Korpus Piechoty Morskiej Stanów Zjednoczonych uczynił go swoim głównym psem bojowym. Klub rasy DPCA odegrał istotną rolę w pozyskiwaniu psów od cywilnych właścicieli na potrzeby armii, a wyszkolone zwierzęta trafiały następnie do jednostek walczących na wyspach Pacyfiku. Psy pełniły tam kilka różnych ról: zwiadowców wykrywających zagrożenie na trasie patrolu, wartowników pilnujących obozowisk w nocy oraz posłańców przenoszących wiadomości między pozycjami. Warto pamiętać, że za każdym z tych psów stał konkretny przewodnik, a cała służba opierała się na bliskiej współpracy między psem a człowiekiem, a nie na samej odwadze zwierzęcia.

Jednym z najbardziej znanych epizodów służby dobermanów w II wojnie światowej był udział psów piechoty morskiej w walkach o wyspę Guam w 1944 roku, gdzie psy wykonywały zadania zwiadowcze i ostrzegały żołnierzy przed zasadzkami. Pełną historię tej kampanii, w tym postać psa Kurta, opisujemy w osobnym artykule tego klastra. Dziś na cmentarzu psów wojennych na Guam stoi pomnik „Always Faithful”, przedstawiający dobermana, ufundowany dzięki staraniom środowiska związanego z Korpusem Piechoty Morskiej i Marynarką Wojenną USA.

Warto pamiętać, że doberman był wykorzystywany militarnie po obu stronach konfliktu, również przez armię niemiecką w czasie II wojny światowej. Sama wojna miała przy tym poważne konsekwencje dla populacji rasy w powojennej Europie, gdzie zniszczenia, chaos i trudności gospodarcze przerzedziły pogłowie wielu ras psów, w tym dobermana, temat ten szerzej rozwija literatura kynologiczna poświęcona historii rasy.

Pomnik psów wojennych na Guam przedstawiający dobermana

Współcześnie w większości armii na świecie dominują inne rasy służbowe, przede wszystkim owczarek belgijski malinois i owczarek niemiecki. Wynika to z kilku czynników opisywanych w publikacjach wojskowych i literaturze kynologicznej: krótka sierść dobermana bez podszerstka gorzej sprawdza się w niektórych trudnych warunkach klimatycznych niż okrywa ras z gęstszą sierścią, a współczesne programy szkoleniowe i hodowlane od dziesięcioleci koncentrują się właśnie wokół owczarków, co przełożyło się na łatwiejszą dostępność psów z linii przystosowanych do pracy służbowej. Dodatkowo do zadań związanych z wykrywaniem substancji często wykorzystuje się dziś także psy myśliwskie, o innej specjalizacji węchowej. To nie oznacza, że doberman „nie nadaje się” do pracy, po prostu układ preferencji wojskowych zmienił się na przestrzeni dekad.

Dzisiejszy doberman to najczęściej pies rodzinny. Zobacz cztery szczenięta z Export Pedigree FCI i przeczytaj ich Obserwacje opiekuna. Zobacz szczenięta.

Służba wojenna dobermanów jest dziś upamiętniona nie tylko pomnikiem na Guam, ale też w ekspozycjach muzealnych poświęconych historii Korpusu Piechoty Morskiej oraz w regularnie obchodzonych rocznicach związanych z kampanią na Pacyfiku. Ten rozdział historii rasy miał też wpływ na jej późniejszy wizerunek w kulturze popularnej, psa odważnego, lojalnego i zdolnego do pracy w ekstremalnych warunkach, o czym piszemy szerzej w osobnym artykule poświęconym wizerunkowi rasy.

Ciekawostka. Pomnik „Always Faithful” na cmentarzu psów wojennych na Guam przedstawia właśnie dobermana, to jeden z niewielu tego typu pomników na świecie poświęconych konkretnej rasie psa służbowego.

Ile dobermanów służyło w piechocie morskiej USA?

Dokładna, precyzyjna liczba różni się w zależności od źródła i sposobu liczenia (na przykład czy uwzględnia się tylko psy wysłane za ocean, czy też te w szkoleniu). Jeśli interesuje Cię dokładna statystyka, najlepiej sięgnąć bezpośrednio do archiwów USMC i NARA.

Dlaczego piechota morska wybrała właśnie dobermana?

Zdecydowały o tym połączenie cech rasy, inteligencji, odwagi i zdolności do bliskiej współpracy z przewodnikiem, z zaangażowaniem klubu rasy DPCA, który aktywnie wspierał pozyskiwanie psów tej właśnie rasy dla wojska w tamtym okresie.

Czy w Wojsku Polskim służyły dobermany?

Historia wykorzystania konkretnych ras psów służbowych w Wojsku Polskim to osobny temat, wymagający sięgnięcia do polskich źródeł historycznych i wojskowych, których nie cytujemy w tym artykule opartym głównie na materiałach amerykańskich i niemieckich.

Co działo się z psami wojskowymi po zakończeniu wojny?

Losy psów służbowych po zakończeniu II wojny światowej różniły się w zależności od kraju i okresu, część trafiała z powrotem do cywilnych domów, inne pozostawały w służbie. To złożony temat historyczny, opisywany szerzej w literaturze poświęconej psom wojskowym.

Zapisz się na listę oczekujących na kolejny miot. Zapisz się na listę.

• Archiwa USMC i NARA, dokumenty i fotografie z domeny publicznej
• DPCA, udział klubu w pozyskiwaniu psów dla armii
• Literatura historyczna o psach wojskowych
• Materiały USMC i US Navy o cmentarzu psów wojennych na Guam
• Publikacje sił zbrojnych o współczesnych psach służbowych