Czy psy uczą się od siebie? Badania nad uczeniem społecznym pokazują, które nawyki przechodzą z psa na psa i jak wykorzystać starszego psa w wychowaniu.
Czy psy uczą się od siebie? Tak, przez obserwację: w badaniach psy szybciej rozwiązywały zadania po obejrzeniu innego psa, a najłatwiej przechodzą nawyki związane z miejscem, przedmiotem i reakcją emocjonalną, na przykład szczekanie przy płocie, trudniej złożone komendy. Drugi pies może pomóc w wychowaniu, ale nie zastąpi treningu. Więcej o tym, jak kształtuje się zachowanie dobermana, piszemy w osobnym filarze.
W skrócie- Uczenie społeczne u psów potwierdzają badania, głównie przez zwracanie uwagi na miejsce i przedmiot, rzadziej przez dokładne naśladowanie.- Najłatwiej przechodzą reakcje emocjonalne: szczekanie, pobudzenie, lęk.- Starszy, spokojny pies może pomóc szczeniakowi oswajać nowe sytuacje.- Złe nawyki też się przenoszą, dlatego psy trenuje się najpierw osobno.
Czy psy uczą się od siebie? Co pokazały eksperymenty
Zadania z obchodzeniem przeszkody z udziałem psa-demonstratora, badane między innymi przez zespół Pongrácza, oraz praca Mersmann i współpracowników z 2011 roku pokazały, że psy obserwujące innego psa radzą sobie z niektórymi zadaniami skuteczniej niż psy bez takiej obserwacji. Wyniki tych badań dotyczą konkretnych, zaprojektowanych zadań i mają swoje ograniczenia w przełożeniu na codzienne sytuacje.
Pies naśladuje drugiego psa: które mechanizmy działają
Wzmocnienie uwagi na dane miejsce lub bodziec, facylitacja społeczna, czyli zwiększenie aktywności w obecności innego psa, zarażanie emocjonalne oraz, rzadziej, bezpośrednie naśladowanie ruchu to główne mechanizmy stojące za uczeniem się psów od siebie nawzajem.
Starszy pies uczy szczeniaka: co może przekazać
Praca Slabbert i Rasy z 1997 roku opisała szczenięta obserwujące matkę podczas pracy węchowej. W warunkach domowych starszy, spokojny pies może pomóc szczeniakowi oswoić się ze spokojną jazdą samochodem, załatwianiem się na zewnątrz czy obojętnością wobec znanych dźwięków. Starszy pies nie powinien jednak pełnić roli stałej "opiekunki" i potrzebuje też odpoczynku od szczeniaka. Więcej o dobermanie i innych psach w jednym domu oraz o rozwoju szczeniaka dobermana piszemy w osobnych artykułach.
Pies przejmuje złe nawyki od innego psa: najczęstsze przykłady
Szczekanie przy płocie i na dzwonek, wybieganie przez otwarte drzwi, gonienie rowerów oraz lęk przed burzą to typowe przykłady zachowań, które łatwo przenoszą się z jednego psa na drugiego, bo emocje rozprzestrzeniają się szybciej niż złożone umiejętności. Więcej o szczekaniu przy płocie piszemy w osobnym artykule.
Tabela: co przechodzi z psa na psa
Co przechodzi z psa na psa
Tabela
Co przechodzi z psa na psa
| Zachowanie | Mechanizm uczenia | Jak wykorzystać lub jak zapobiec |
|---|---|---|
| załatwianie się na zewnątrz | wzmocnienie miejsca | prowadź szczeniaka razem ze starszym psem |
| spokój w samochodzie | zarażanie emocjonalne | jeździj razem ze spokojnym psem |
| szczekanie przy płocie | zarażanie emocjonalne | przerywaj szczekanie u pierwszego psa |
| reakcja na dzwonek | zarażanie emocjonalne, wzmocnienie bodźca | trenuj spokojną reakcję osobno |
| gonienie rowerów | facylitacja społeczna | trzymaj psy osobno przy tym bodźcu na początku |
| lęk przed burzą | zarażanie emocjonalne | pracuj z każdym psem osobno nad lękiem |
| wchodzenie po schodach | wzmocnienie miejsca, naśladowanie | pokaz starszego psa jako zachęta |
| kopanie dołów | facylitacja społeczna | ogranicz wspólny dostęp do miejsca kopania |
Źródło: PubMed: Mersmann i wsp. 2011, Ethology
Myślisz o dobermanie jako drugim psie? Zobacz szczenięta w ofercie. Zobacz szczenięta.
Jak wykorzystać uczenie społeczne w wychowaniu dobermana
Trening nowych umiejętności prowadzony najpierw osobno z każdym psem, wykorzystanie spokojnego psa jako "modelu" w nowych miejscach oraz szybkie przerywanie łańcucha szczekania u pierwszego psa pomagają wykorzystać uczenie społeczne, ograniczając jednocześnie ryzyko przenoszenia niepożądanych zachowań.
Czy pies uczy się też od ludzi przez obserwację
Metoda "Do as I do", opracowana przez Fugazzę i Miklósiego, pokazuje, że psy potrafią naśladować niektóre ludzkie działania po odpowiednim treningu. Psy rozumieją też część ludzkich gestów, choć samo wskazywanie palcem jako osobny temat opisujemy w innym artykule.
Ciekawostka. Psy naśladują wybiórczo: w badaniu Range i współpracowników z 2007 roku, opublikowanym w Current Biology, psy powtarzały nietypowy ruch psa-demonstratora, na przykład naciśnięcie drążka łapą, głównie wtedy, gdy demonstrator miał wolny pysk, a gdy trzymał w pysku piłkę, obserwatorzy częściej wybierali wygodniejszy dla siebie sposób wykonania zadania.
Najczęstsze pytania
Czy drugi pies rozwiąże problem lęku separacyjnego?
Nie zawsze, lęk separacyjny ma złożone przyczyny i obecność drugiego psa nie zastępuje pracy nad samym problemem.
Czy szczeniak powinien spać razem ze starszym psem?
Zależy od preferencji obu psów i zasad ustalonych w domu, choć wspólny odpoczynek może wspierać budowanie relacji.
Czy psy uczą się od siebie komend?
Rzadziej niż prostych, emocjonalnych reakcji, bo złożone komendy wymagają zwykle bezpośredniego treningu z opiekunem.
Jak często trenować szczeniaka osobno, gdy w domu jest drugi pies?
Regularnie, zwłaszcza na wczesnym etapie nauki nowych umiejętności, żeby uniknąć rozpraszania i mieszania wpływów obu psów.
Czy lepiej wziąć drugiego psa tej samej rasy?
Rasa sama w sobie nie decyduje o tym, czy psy będą się dobrze rozumieć, ważniejsze są indywidualne charaktery i odpowiednie wprowadzenie ich do siebie.
Zapisz się na listę oczekujących na kolejny miot planowany na wiosnę 2027. Dołącz do listy.
Źródła
- PubMed: Range i wsp. 2007, Current Biology (wybiórcze naśladowanie)
- PubMed: Mersmann i wsp. 2011, Ethology (uczenie społeczne z psem-demonstratorem)
- PubMed: prace zespołu Pongrácza (zadanie z obchodzeniem przeszkody)
- Slabbert i Rasa 1997, Applied Animal Behaviour Science (szczenięta obserwujące matkę)
- PubMed: Fugazza i Miklósi, metoda „Do as I do”
- AVSAB: trening psów w domu wielopsim