Czy doberman może mieć niebieskie oczy? Kolor oczu według wzorca FCI nr 143, dlaczego szczenięta mają jasne tęczówki i co znaczy niebieskie oko dorosłego.
Czy doberman może mieć niebieskie oczy? Jako szczenię tak, tęczówki kilkutygodniowych szczeniąt są niebieskoszare i stopniowo ciemnieją wraz z wiekiem. Dorosły pies zgodny ze wzorcem FCI nr 143 ma oczy ciemne, a nieco jaśniejszy odcień jest dopuszczony u psów o umaszczeniu brązowym. Niebieskie oczy u dorosłego dobermana mogą natomiast wskazywać na albinizm albo domieszkę innej rasy. Pełny opis rasy doberman znajdziesz w osobnym filarze.
W skrócie- Wzorzec FCI nr 143 przewiduje u dobermana ciemne oczy, a u psów brązowych dopuszcza nieco jaśniejszy odcień.- Szczenięta po otwarciu oczu mają niebieskoszare tęczówki, które ciemnieją w kolejnych tygodniach.- U dorosłego dobermana niebieskie oko może wynikać z opisanego w rasie albinizmu albo z genów pochodzących od innej rasy.- Określenie „doberman niebieski” dotyczy koloru sierści, a nie koloru oczu.
Jakie oczy ma doberman według wzorca FCI nr 143 i AKC
Wzorzec FCI nr 143 opisuje oczy dobermana jako średniej wielkości, o owalnym kształcie i możliwie ciemnym kolorze, przy czym u psów o umaszczeniu brązowym dopuszczalny jest nieco jaśniejszy odcień niż u psów czarnych podpalanych. Standard AKC w sekcji poświęconej oczom podobnie wiąże pożądany kolor tęczówki z umaszczeniem sierści konkretnego psa, a nie traktuje go jako cechę całkowicie niezależną. Kolor białych oznaczeń na sierści, dopuszczonych w bardzo ograniczonym zakresie we wzorcu, opisujemy osobno w artykule o białej plamie u dobermana.
Kolor oczu dobermana a umaszczenie
Psy o umaszczeniu czarnym podpalanym mają zgodnie ze wzorcem najciemniejsze tęczówki spośród wszystkich odmian barwnych rasy. Psy brązowe podpalane mają dopuszczony nieco jaśniejszy odcień oczu, harmonijnie dopasowany do jaśniejszego umaszczenia sierści. Psy o umaszczeniu niebieskim i płowym (izabelowatym) mają kolor tęczówki opisany w odpowiednich wzorcach jako jeszcze jaśniejszy, zgodny z ogólną zasadą, że jaśniejsza sierść idzie w parze z jaśniejszym okiem. Pełny przegląd umaszczeń dopuszczonych u dobermana znajdziesz w osobnym artykule.
Szczeniak dobermana z niebieskimi oczami: dlaczego kolor się zmienia
Szczenięta rodzą się z zamkniętymi oczami, a po ich otwarciu, w pierwszych tygodniach życia, tęczówki mają charakterystyczny, niebieskoszary odcień, zupełnie inny niż docelowy kolor oczu dorosłego psa. W miarę jak w tęczówce odkłada się barwnik, kolor stopniowo ciemnieje, osiągając docelowy odcień dopiero w kolejnych tygodniach rozwoju, zgodnie z opisami VCA i AKC. Dlatego nigdy nie warto oceniać ostatecznego koloru oczu kilkutygodniowego szczenięcia, to, co widać zaraz po otwarciu oczu, jest wyłącznie etapem przejściowym. Więcej o tym, na co zwrócić uwagę przy wyborze szczeniaka, piszemy w osobnym artykule.
Kilkutygodniowe szczenię z niebieskoszarymi tęczówkami
Czy doberman może mieć niebieskie oczy w dorosłości i co to oznacza
Albinizm u dobermanów. U rasy opisano formę albinizmu oczno-skórnego, którą badali między innymi Winkler i współautorzy w publikacji z 2014 roku w PLOS ONE, psy z tą cechą mają jasną, różową skórę i jasne oczy, co jest zjawiskiem odrębnym od zwykłego, dopuszczonego wzorcem umaszczenia.
Domieszka innej rasy i geny niebieskich oczu. Niebieskie oczy są dobrze znane i naturalne u niektórych innych ras, na przykład w związku z genem w okolicy ALX4 opisanym u husky przez Deane-Coe i współautorów w 2018 roku w PLOS Genetics, albo w związku z umaszczeniem typu merle, żadnego z tych mechanizmów wzorzec dobermana nie przewiduje. Dlatego niebieskie oczy u psa przedstawianego jako czystorasowy doberman mogą być sygnałem domieszki genów innej rasy. Jak rozpoznawać cechy wskazujące na mieszane pochodzenie, opisujemy w osobnym artykule.
Niebieski doberman to kolor sierści, nie oczu
Umaszczenie niebieskie u dobermana powstaje w wyniku genetycznego rozjaśnienia czarnego koloru sierści, mechanizmu opisywanego w publikacjach naukowych w związku z genem MLPH. Psy o takim umaszczeniu mają zgodnie z materiałami AKC odpowiednio jaśniejsze tęczówki niż psy czarne podpalane, ale wciąż mieszczące się w skali kolorów dopuszczonych wzorcem, a nie niebieskie w dosłownym tego słowa znaczeniu. Warto przy tym wyraźnie zaznaczyć: Niebieski w naszym serwisie to po prostu imię jednego ze szczeniąt, przypisane do koloru panelu jego strony, wszystkie cztery szczenięta z obecnego miotu są czarne podpalane. Złota, kolejne szczenię z tego miotu, ma dziennik „Obserwacje opiekuna” na swojej stronie.
Wszystkie szczenięta w serwisie są czarne podpalane. Zobacz ich strony, zdjęcia i dzienniki rozwoju. Zobacz szczenięta.
Czy kolor oczu wpływa na wzrok lub charakter
Sam kolor tęczówki nie ma żadnego związku z charakterem psa, to wyłącznie cecha wyglądu, niezwiązana z temperamentem czy zdolnościami poznawczymi. U psów z albinizmem opisywana jest zwiększona wrażliwość na jasne światło, wynikająca z braku typowej ilości barwnika w oku. Warto natomiast pamiętać, że jakakolwiek nagła zmiana wyglądu oka u dorosłego psa, zmętnienie, zaczerwienienie czy widoczny dyskomfort, to zawsze sprawa dla lekarza weterynarii, niezależnie od tego, jaki kolor tęczówki pies ma na co dzień.
Kolor oczu a umaszczenie dobermana
Umaszczenie | Kolor oczu według FCI nr 143 | Kolor oczu według AKC | Uwagi |
|---|---|---|---|
Czarne podpalane | Możliwie najciemniejszy | Ciemny, dopasowany do umaszczenia | Najciemniejsze tęczówki wśród odmian rasy |
Brązowe podpalane | Dopuszczony nieco jaśniejszy odcień | Jaśniejszy, harmonijny z umaszczeniem | Jaśniejszy niż u psów czarnych podpalanych |
Niebieskie | Odpowiednio jaśniejszy, zgodny z umaszczeniem | Jaśniejszy odcień dopuszczony wzorcem | Wynik rozjaśnienia koloru czarnego |
Płowe (izabelowate) | Najjaśniejszy dopuszczony odcień | Najjaśniejszy wśród odmian rasy | Zgodny z bardzo jasnym umaszczeniem |
Oś rozwoju koloru oczu szczeniaka: oczy zamknięte przy urodzeniu → otwarcie oczu i niebieskoszara tęczówka → stopniowe ciemnienie w kolejnych tygodniach → docelowy kolor oka zgodny z umaszczeniem dorosłego psa.
Ciekawostka. Niebieskie oczy u husky powiązano z konkretną zmianą w okolicy genu ALX4, odkrytą dzięki analizie danych z komercyjnych testów DNA tysięcy psów, co opisali Deane-Coe i współautorzy w 2018 roku w recenzowanym czasopiśmie PLOS Genetics.
Najczęstsze pytania
Czy doberman może mieć oczy w dwóch różnych kolorach?
Taka cecha, zwana heterochromią, jest znana u psów innych ras, ale u dobermana nie jest przewidziana wzorcem i nie należy do typowego obrazu rasy, jej pojawienie się warto traktować jako odstępstwo, a nie normę.
Czy doberman z bursztynowymi oczami jest zgodny ze wzorcem?
Odcień bursztynowy mieści się bliżej jaśniejszego końca skali dopuszczonej dla psów o jaśniejszym umaszczeniu, ale ostateczną ocenę zgodności ze wzorcem zawsze wykonuje sędzia kynologiczny na wystawie, a nie sam opiekun w domu.
Czy niebieskie oczy u dorosłego dobermana to wada wystawowa?
Odcień oczu wyraźnie odbiegający od tego przewidzianego wzorcem dla danego umaszczenia jest oceniany przez sędziego na wystawie jako odstępstwo od standardu, choć szczegółowa klasyfikacja takiej wady zależy od konkretnego przypadku i przepisów oceny.
Czy szczeniak o imieniu Niebieski ma niebieskie oczy?
Nie, imię Niebieski odnosi się wyłącznie do koloru panelu jego strony w naszym serwisie, a nie do koloru oczu ani sierści; wszystkie cztery szczenięta z obecnego miotu są czarne podpalane.
Czy kolor oczu dobermana może zmienić się w dorosłym życiu?
U zdrowego, dorosłego psa kolor tęczówki pozostaje zasadniczo stały, jakakolwiek zauważona zmiana koloru czy wyglądu oka u dorosłego psa powinna skłonić do wizyty u lekarza weterynarii, a nie być traktowana jako naturalna zmiana.
Chcesz dostać informację o kolejnym miocie? Zapisz się na listę. Zapisz się.
Źródła
- Wzorzec FCI nr 143 Dobermann (polskie tłumaczenie ZKwP)
- AKC / DPCA: standard rasy Doberman Pinscher i materiały o białych dobermanach
- Winkler i wsp. 2014, PLOS ONE (albinizm u dobermanów, PubMed)
- Deane-Coe i wsp. 2018, PLOS Genetics (ALX4 a niebieskie oczy, PubMed)
- Publikacje o genie MLPH i rozjaśnieniu umaszczenia (PubMed)
- VCA Animal Hospitals: rozwój szczeniąt, oczy