Ziarniniak z wylizywania u dobermana: dlaczego pies liże łapę do krwi, jakie są przyczyny medyczne i behawioralne i dlaczego zakrycie rany to za mało.
Ziarniniak z wylizywania u dobermana to przewlekła, twarda rana, zwykle na przedniej łapie w okolicy nadgarstka, powstająca od ciągłego lizania jednego miejsca. Przyczyną bywa ból, alergia lub zakażenie, a także nuda i stres; samo lizanie podtrzymuje błędne koło. Leczenie wymaga usunięcia przyczyny, a nie tylko zakrycia rany. Więcej o chorobach dobermana, w tym problemach skórnych, piszemy w filarze choroby dobermana, w tym problemy skórne.
W skrócie- Merck wymienia dobermana wśród ras, u których ziarniniak z wylizywania opisuje się najczęściej, obok między innymi labradorów i dogów niemieckich.- Zmiana to twarda, łysa, często sącząca się płytka na grzbietowej stronie nadgarstka lub śródręcza.- W głębi rany zwykle rozwija się głębokie zakażenie bakteryjne, które wymaga wielotygodniowego leczenia prowadzonego przez lekarza.- Kołnierz lub opatrunek przerywa lizanie, ale bez leczenia przyczyny pies wraca do lizania albo zaczyna lizać inne miejsce.
Ziarniniak z wylizywania u dobermana: jak wygląda i gdzie się pojawia
Zmiana ma zwykle owalny kształt, jest twarda w dotyku, pozbawiona sierści, a jej powierzchnia bywa błyszcząca lub sącząca się. Najczęściej pojawia się na grzbietowej stronie nadgarstka lub śródręcza przedniej łapy, rzadziej na tylnej łapie, i zwykle jest to pojedyncza zmiana. W literaturze anglojęzycznej choroba ta nosi nazwę acral lick granuloma.
Pies wylizuje łapę: błędne koło świądu i lizania
Lizanie daje chwilową ulgę od świądu lub dyskomfortu, ale jednocześnie uszkadza mieszki włosowe i skórę, co sprzyja zakażeniu, a to z kolei nasila świąd i skłania psa do dalszego lizania. Z czasem samo lizanie może stać się nawykiem trwającym niezależnie od pierwotnej przyczyny, która je wywołała.
Kroki
Błędne koło świądu i lizania
Świąd lub dyskomfort
Ból, alergia lub inne podrażnienie skłania psa do lizania danego miejsca.
Lizanie
Powtarzane lizanie daje chwilową ulgę, ale uszkadza skórę i mieszki włosowe.
Zakażenie
Uszkodzona skóra sprzyja rozwojowi głębokiego zakażenia bakteryjnego.
Nasilony świąd
Zakażenie nasila świąd, co skłania psa do dalszego, jeszcze intensywniejszego lizania.
Źródło: Merck
Koło to można przerwać w kilku miejscach: lecząc pierwotną przyczynę, podając antybiotyk dobrany na podstawie posiewu, stosując kołnierz lub opatrunek oraz zapewniając psu więcej zajęcia i ruchu.
Przyczyny medyczne: ból, alergia, zakażenie
Ból stawu lub kości pod zmianą
Choroba stawu nadgarstka, dawny uraz lub obecność ciała obcego pod skórą mogą wywoływać miejscowy dyskomfort, który skłania psa do lizania konkretnego punktu na łapie.
Alergia i świąd
Alergia jest częstą przyczyną uporczywego świądu prowadzącego do lizania; więcej o objawach i przyczynach alergii u dobermana piszemy w artykule alergia u dobermana.
Zakażenie bakteryjne i pasożyty skóry
Nużycę zwykle wyklucza się badaniem zeskrobiny skóry, natomiast wtórne, głębokie zakażenie bakteryjne wymaga pobrania posiewu z wycinka tkanki, ponieważ zwykłe badanie powierzchniowe często go nie wykrywa. Więcej o innych chorobach skóry dobermana piszemy w artykule przegląd chorób skóry dobermana.
Przyczyny behawioralne w skrócie: nuda, stres, samotność
Zbyt mało ruchu i zajęć umysłowych, zmiany w domu, długie samotne przebywanie psa oraz lizanie jako zachowanie kompulsywne mogą również prowadzić do powstania ziarniniaka. Pomoc w tym obszarze opiera się wyłącznie na metodach pozytywnych, zgodnych ze stanowiskiem AVSAB, a szerzej potrzeby i zachowanie dobermana opisujemy w filarze potrzeby i zachowanie dobermana.
Doberman liże łapę do krwi: kiedy do weterynarza
Widoczna rana lub krew, lizanie kontynuowane mimo prób odwrócenia uwagi psa, lizanie w nocy oraz zmiana, która się nie goi albo z czasem twardnieje, to sygnały wymagające wizyty u lekarza. Im wcześniej rozpocznie się leczenie, tym zwykle jest ono krótsze. Inne, niezwiązane z ziarniniakiem przyczyny lizania łap opisujemy w artykule najczęstsze przyczyny lizania łap.
Dlaczego samo zakrycie rany nie wystarcza
Opatrunek zatrzymuje wilgoć sprzyjającą zakażeniu, a pies często go zdejmuje albo, jeśli nie może lizać zakrytego miejsca, przenosi lizanie na inną część ciała. Tymczasem zakażenie w głębi rany oraz pierwotna przyczyna wciąż trwają, dlatego kołnierz i opatrunek traktuje się wyłącznie jako element szerszego planu leczenia, a nie samodzielne rozwiązanie.
Leczenie ziarniniaka krok po kroku
Jak goi się rana od lizania łapy u psa
Diagnostyka zwykle obejmuje cytologię, zeskrobinę skóry, posiew z wycinka tkanki oraz RTG łapy, a przy podejrzeniu zmiany nowotworowej także ocenę histopatologiczną wycinka. Leczenie łączy antybiotyk dobrany na podstawie posiewu, podawany przez wiele tygodni, leczenie bólu lub alergii, jeśli są przyczyną, ograniczenie lizania na czas gojenia oraz zwiększenie ilości ruchu i zajęć dla psa. Leki wpływające na zachowanie stosuje się wyłącznie na zalecenie lekarza, a zabieg chirurgiczny bywa potrzebny rzadko. Nawet po skutecznym leczeniu zmiana może nawracać, jeśli pierwotna przyczyna nie zostanie w pełni usunięta.
Dziennik lizania na 14 dni
Warto codziennie zapisywać porę dnia, sytuację, w której pies zaczął lizać (na przykład samotność, po spacerze, w nocy), przybliżony czas lizania oraz aktualny wygląd zmiany. Taki dziennik znacznie ułatwia lekarzowi ocenę przyczyny i postępów leczenia.
Ziarniniak z wylizywania to jeden z problemów skórnych opisywanych u dobermanów. Zobacz przegląd chorób rasy. Przeczytaj artykuł.
Ciekawostka. Psy z ziarniniakiem z wylizywania opisywano w literaturze jako model zaburzeń obsesyjno-kompulsyjnych u ludzi, a w jednej z prac porównywano u nich działanie leków stosowanych w leczeniu tego zaburzenia.
Najczęstsze pytania
Czym jest acral lick granuloma i czy to to samo co ziarniniak z wylizywania?
Tak, to angielska nazwa tej samej jednostki chorobowej, używana w literaturze weterynaryjnej.
Pies liże łapę do krwi tylko wieczorem: czy to też może być ziarniniak?
Tak, pora dnia sama w sobie nie wyklucza tego rozpoznania, choć bywa cenną wskazówką co do możliwej przyczyny, na przykład stresu lub nudy.
Czy ziarniniak z wylizywania może przejść w nowotwór?
Sama zmiana zwykle nie jest nowotworem, ale przy nietypowym przebiegu lekarz może zlecić dodatkowe badanie histopatologiczne, żeby to wykluczyć.
Czy but ochronny na łapę sprawdzi się zamiast kołnierza?
Może pomóc w niektórych przypadkach, ale podobnie jak opatrunek nie zastępuje leczenia przyczyny, a jedynie ogranicza dostęp do rany.
Czy ziarniniak z wylizywania wraca po wyleczeniu?
Może wrócić, zwłaszcza jeśli pierwotna przyczyna, medyczna lub behawioralna, nie została w pełni zaadresowana.
Rana sączy się i pokrywa strupami? Przeczytaj, jak leczy się ropne zapalenie skóry u psa. Przeczytaj artykuł.
Źródła
- Merck Veterinary Manual: ziarniniak z wylizywania (predyspozycje ras, głębokie zakażenie, czas leczenia), nużyca
- VCA Animal Hospitals: acral lick dermatitis
- PubMed: Rapoport i in., Archives of General Psychiatry 1992; prace o leczeniu ziarniniaka z wylizywania
- AVSAB: stanowiska o metodach pozytywnych w pracy z zachowaniem psa