Pies drga przez sen: czy psy śnią i kiedy to powód do niepokojuPies drga przez sen: czy psy śnią i kiedy to powód do niepokoju

Pies drga przez sen najczęściej w fazie REM, gdy mózg pracuje intensywnie, a mięśnie są w większości rozluźnione, stąd krótkie skurcze łap, pyska i uszu, czasem ciche popiskiwanie. To normalne, a niepokój powinny budzić sztywnienie całego ciała, ślinienie, oddanie moczu i brak reakcji na głos, bo mogą oznaczać napad. Więcej o zachowaniu dobermana od A do Z piszemy w osobnym filarze.

W skrócie- Drgania i przebieranie łapami we śnie to zwykle faza REM, a nie problem.- Psy mają fazy snu podobne do ludzkich, co pokazały badania EEG.- Napad różni się od snu: pies jest sztywny, nie reaguje na imię, a po ataku bywa zdezorientowany.- Nie budź śniącego psa dotykiem; jeśli musisz, zawołaj go po imieniu z odległości.- Dzieci uczymy prostej zasady: śpiący pies to pies, którego nie dotykamy.

Sen psa, podobnie jak u ludzi, dzieli się na fazy, w tym sen wolnofalowy i fazę REM, co potwierdzają nieinwazyjne badania EEG opisane przez Kisa i współpracowników w 2014 roku, opublikowane w Physiology & Behavior. Niepełne rozluźnienie mięśni w fazie REM jest źródłem krótkich drgnięć łap, pyska czy uszu. Warto odróżnić to od spania z lekko uchylonymi powiekami, które jest zupełnie innym zjawiskiem.

Ruchy łap, pyska, uszu i wąsów, a także ciche szczeknięcia czy popiskiwanie, wiążą się z aktywnością mózgu w fazie REM. Udział tej fazy snu i jej zmiany z wiekiem, na przykład u szczeniąt i seniorów, opisują dostępne publikacje, a ogólne potrzeby snu podaje AKC. Więcej o tym, ile śpi doberman, oraz o śnie i rozwoju szczeniaka dobermana piszemy w osobnych artykułach.

Aktywność mózgu w fazie REM oraz związek wrzecion snu z procesami uczenia się, opisany przez Iotcheva i współpracowników w 2017 roku w Scientific Reports, to pośrednie dowody na to, że psy prawdopodobnie śnią. Nie wiemy jednak, jakie dokładnie treści pojawiają się w ich snach. Szerzej ten temat rozwijamy w osobnym artykule o tym, czy doberman śni.

Napięcie ciała, rodzaj ruchów, reakcja na wołanie po imieniu, obecność ślinienia i oddania moczu oraz zachowanie po przebudzeniu pomagają odróżnić zwykły sen od napadu, zgodnie z VCA i Merck.

Co zrobić, gdy podejrzewasz napad

Nie wkłada się rąk do pyska psa, odsuwa się przedmioty z jego otoczenia, mierzy czas trwania epizodu, jeśli to możliwe, nagrywa się go telefonem, a następnie dzwoni do lekarza weterynarii. Konkretne wskazania co do pilności wyjazdu zawsze warto zweryfikować z lekarzem.

Tabela: sen czy napad

Raczej nie: sen jest psu potrzebny, a nagły dotyk może wywołać odruch obronny, nawet u psa łagodnego na co dzień. Jeśli konieczne jest obudzenie psa, najbezpieczniej zawołać go po imieniu z pewnej odległości i poczekać, aż się rozbudzi.

Prosta zasada, że śpiącego psa się nie dotyka, legowisko ustawione w spokojnym miejscu poza główną trasą zabaw, ewentualna bramka oraz stały nadzór dorosłego pomagają uniknąć nieprzyjemnych niespodzianek. Dorosły doberman, opisany we wzorcu FCI numer 143 jako duży pies, nawet w reakcji zaskoczenia może niechcący przewrócić małe dziecko.

Drgania pojawiające się coraz częściej lub także na jawie, epizody z utratą kontaktu z otoczeniem, wyraźna zmiana zachowania po przebudzeniu oraz nowe objawy u starszego psa wymagają konsultacji. Na wizytę warto przygotować nagranie, godzinę wystąpienia epizodu, jego czas trwania oraz opis zachowania psa przed i po nim.

Zobacz szczenięta dobermana i ich Obserwacje opiekuna. Zobacz szczenięta.

Ciekawostka. W badaniu Louiego i Wilsona z 2001 roku, opublikowanym w Neuron, u szczurów śpiących w fazie REM odtwarzały się wzorce aktywności neuronów zarejestrowane wcześniej podczas biegu po torze, co jest jednym z argumentów, że ssaki przetwarzają we śnie wydarzenia z dnia.

Czy szczeniak drga przez sen częściej niż dorosły pies?

Tak, młode psy zwykle spędzają więcej czasu w fazie REM, dlatego drgania i inne ruchy we śnie są u nich częstsze.

Dlaczego pies szczeka lub skomli przez sen?

To kolejny przejaw aktywności mózgu w fazie REM i zwykle nie jest powodem do niepokoju, o ile nie towarzyszą temu inne, alarmujące objawy.

Czy pies może mieć koszmary?

Nie da się tego jednoznacznie potwierdzić, ale intensywne ruchy i dźwięki we śnie mogą sugerować przeżywanie emocjonujących treści, choć ich charakter pozostaje nieznany.

Co zrobić, gdy pies obudzi się przestraszony?

Najlepiej zachować spokój, mówić łagodnym głosem i dać psu chwilę na pełne wybudzenie się, zanim nawiąże się bliższy kontakt.

Czy drgania przez sen mogą oznaczać ból?

Zwykłe, delikatne drgania w fazie REM raczej nie wiążą się z bólem, ale jeśli towarzyszy im niepokój po przebudzeniu lub inne niepokojące sygnały, warto skonsultować się z lekarzem.

Czy doberman drga przez sen częściej niż inne psy?

Nie ma dowodów wskazujących, że ta rasa robi to częściej niż inne, bo mechanizm snu REM jest wspólny dla wszystkich psów.

Poznaj Malinową i przeczytaj jej Obserwacje opiekuna. Zobacz stronę Malinowej.

• Kis i wsp. 2014, Physiology & Behavior
• Iotchev i wsp. 2017, Scientific Reports
• Louie i Wilson 2001, Neuron
• VCA Animal Hospitals: napady drgawkowe u psów, postępowanie
• Merck Veterinary Manual: padaczka i zaburzenia snu
• AKC: potrzeby snu szczeniąt
• Wzorzec FCI nr 143: wymiary