Łupież u psa: przyczyny suchej, łuszczącej się skóryŁupież u psa: przyczyny suchej, łuszczącej się skóry

Łupież u psa to nadmierne złuszczanie naskórka, które jest objawem, a nie osobną chorobą. Najczęstsze przyczyny to łojotok, pasożyty Cheyletiella, zwane wędrującym łupieżem, alergie, zaburzenia hormonalne, na przykład niedoczynność tarczycy, oraz dieta i suche powietrze. Na krótkiej, ciemnej sierści łuski widać szybko, co ułatwia wczesną reakcję. Więcej o najczęstszych chorobach dobermana i psów piszemy w osobnym filarze.

W skrócie- Łuski suche, tłuste i ruchome wskazują na różne przyczyny, warto je opisać lekarzowi.- Wędrujący łupież wywołują roztocza, które mogą przejść na inne zwierzęta i przejściowo na ludzi.- Łupież z łysieniem i apatią może wynikać z niedoczynności tarczycy lub choroby Cushinga.- Niedobory w diecie są rzadkie przy pełnoporcjowym żywieniu, ale możliwe.- Technika kąpieli i szczotkowania to temat pielęgnacji, tutaj skupiamy się na przyczynach chorobowych.

Naturalna odnowa naskórka różni się od nadmiernego złuszczania, które opiekun zaczyna zauważać jako widoczne łuski w sierści. Przy opisywaniu łupieżu lekarzowi warto zwrócić uwagę, czy łuski są suche czy tłuste, gdzie występują, czy towarzyszy im świąd, zapach oraz zmiany sierści. Na krótkiej, ciemnej sierści łuski są szczególnie dobrze widoczne, co ułatwia wczesną obserwację.

Łojotok pierwotny występuje rzadko i dotyczy predysponowanych ras, zgodnie z opisem Merck Veterinary Manual, natomiast łojotok wtórny, występujący znacznie częściej, jest skutkiem innej choroby leżącej u podstaw problemu. Namnażanie drożdżaków Malassezia oraz nieprzyjemny zapach skóry często towarzyszą tej postaci łupieżu. Leczenie polega na terapii przyczyny oraz, w razie potrzeby, na szamponach leczniczych zaleconych przez lekarza weterynarii.

Łuski wzdłuż grzbietu, które wyraźnie się poruszają, to charakterystyczny objaw zarażenia roztoczami Cheyletiella. Świąd bywa różnego stopnia, a zarażenie jest częstsze u szczeniąt i psów pochodzących z miejsc z wieloma zwierzętami. Rozpoznanie stawia się na podstawie taśmy, zeskrobiny lub obserwacji pod lupą, a leczeniem obejmuje się wszystkie zwierzęta w domu wraz z dokładnym sprzątaniem otoczenia. Roztocza te mogą wywołać przejściowe zmiany skórne również u ludzi, o czym piszemy w osobnym artykule o chorobach przenoszonych przez psy na ludzi.

Niedoczynność tarczycy daje suchą skórę, łuski i łysienie, często razem z ogólną apatią psa, co opisujemy szerzej w osobnym artykule. Choroba Cushinga wiąże się natomiast z cienką skórą i łysieniem. Łupież bez świądu u psa w średnim wieku warto skonsultować pod kątem możliwych przyczyn hormonalnych.

Dieta może być przyczyną łupieżu w przypadku niezbilansowanych diet domowych lub długotrwałego niedożywienia. Dermatoza reagująca na cynk występuje głównie u ras północnych, zgodnie z opisem Merck. Efekt zmiany diety na stan skóry widać dopiero po pewnym czasie, odpowiadającym cyklowi odnowy naskórka.

Atopowe zapalenie skóry i alergia pokarmowa, opisane szerzej w artykule o objawach alergii u dobermana, ropne zapalenie skóry, grzybica, nużyca oraz łysienie z rozrzedzenia barwy u psów o rozjaśnionym umaszczeniu to kolejne możliwe przyczyny łuszczenia się skóry, każda z charakterystycznym objawem wyróżniającym.

Sezon grzewczy, niska wilgotność powietrza, detergenty oraz zbyt częste mycie to środowiskowe przyczyny łupieżu. Łupież środowiskowy zwykle nie wiąże się ze świądem ani łysieniem i poprawia się po zmianie warunków. Technikę kąpieli i pielęgnacji krótkiej sierści opisujemy w osobnym filarze o pielęgnacji.

Pobieranie próbki z sierści psa taśmą do oceny pod mikroskopem

Wywiad, zeskrobiny i taśma, cytologia skóry, trichogram, posiew w kierunku grzybicy oraz oznaczenie hormonów tarczycy, a przy podejrzeniu alergii również próba eliminacyjna, to typowa kolejność diagnostyki. Świąd, łysienie, zmiany skórne u domowników oraz łupież u szczeniaka to sygnały, przy których warto od razu skontaktować się z lekarzem weterynarii.

Drożdżaki i alergie powodują też lizanie łap. Sprawdź, jakie są przyczyny i kiedy iść do lekarza. Zobacz artykuł.

Ciekawostka. Roztocza Cheyletiella są na tyle duże, że pod lupą widać, jak łuski na grzbiecie psa się przesuwają, stąd potoczna nazwa „wędrujący łupież”, zgodnie z opisem Merck Veterinary Manual.

Czy łupież u psa jest zaraźliwy?

Zależy od przyczyny: wędrujący łupież wywołany roztoczami jest zaraźliwy dla innych zwierząt, natomiast łupież środowiskowy czy hormonalny nie przenosi się między psami.

Czy łupież u szczeniaka to coś normalnego?

Pojedyncze, niewielkie łuski zdarzają się u zdrowych szczeniąt, ale wyraźny, utrzymujący się łupież warto skonsultować z lekarzem weterynarii, zwłaszcza jeśli towarzyszy mu świąd.

Po jakim czasie od zmiany diety znika łupież?

Poprawa wymaga czasu odpowiadającego cyklowi odnowy naskórka, więc efektu nie należy oczekiwać z dnia na dzień.

Czy łupież może być objawem stresu?

Stres sam w sobie rzadko jest bezpośrednią przyczyną łupieżu, choć może nasilać inne problemy skórne, dlatego warto rozważyć go jako jeden z czynników w szerszym obrazie.

Czy można natłuszczać skórę psa olejem z kuchni?

Lepiej najpierw skonsultować to z lekarzem weterynarii, bo domowe metody nie zastępują leczenia przyczynowego i mogą maskować objawy ważne dla diagnozy.

Regularna obserwacja skóry i sierści pomaga wcześnie zauważyć niepokojące zmiany. Zobacz przegląd chorób dobermana.

• Merck Veterinary Manual: seborrhea, cheyletiellosis, zinc-responsive dermatosis in dogs
• VCA Animal Hospitals: seborrhea in dogs, Cheyletiella mites
• ESCCAP: pasożyty zewnętrzne psów
• Cornell University College of Veterinary Medicine: dermatologia
• PubMed: publikacje o łojotoku i chorobach endokrynnych skóry psów