L-karnityna dla psa: jak działa w metabolizmie tłuszczów, co wiadomo o karmach odchudzających i kiedy lekarz zaleca ją w chorobach serca.
L-karnityna dla psa to związek, który przenosi kwasy tłuszczowe do mitochondriów, gdzie powstaje z nich energia; zdrowy pies wytwarza ją sam z lizyny i metioniny i dostaje ją z mięsem. Dodaje się ją do karm odchudzających, a lekarz może ją zalecić w wybranych chorobach, także serca, więc nie podawaj jej profilaktycznie bez konsultacji. Więcej o żywieniu dobermana piszemy w osobnym przewodniku.
W skrócie- Karnityna działa jak przenośnik kwasów tłuszczowych do mitochondriów, najważniejszy w mięśniach i sercu.- Pies syntetyzuje karnitynę w wątrobie i nerkach, a najwięcej jej znajdziesz w czerwonym mięsie.- W programach odchudzania karnityna pomaga głównie w zachowaniu masy mięśniowej, a nie sama "spala tłuszcz".- W kardiologii weterynaryjnej karnitynę stosuje się u wybranych pacjentów, a diagnostyka niedoboru jest trudna.
L-karnityna dla psa: czym jest i skąd ją pies bierze
Organizm psa syntetyzuje karnitynę w wątrobie i nerkach z lizyny i metioniny, przy udziale witaminy C, witaminy B6, niacyny i żelaza, zgodnie z Merck i NRC. Głównym źródłem karnityny w diecie jest czerwone mięso, w mniejszym stopniu drób, a produkty roślinne zawierają jej śladowe ilości. Pies na dobrze zbilansowanej diecie zwykle nie ma niedoboru karnityny, wyjątkiem bywa dieta wegetariańska dla psa, która wymaga szczególnej uwagi.
Karnityna a metabolizm tłuszczów
Karnityna transportuje długie kwasy tłuszczowe przez błonę mitochondrium, gdzie zachodzi ich utlenianie i powstaje energia. Ma to szczególne znaczenie dla pracy mięśni i serca, które czerpią energię głównie z tłuszczu.
L-karnityna a odchudzanie psa
Badania nad dietami redukcyjnymi z dodatkiem karnityny u psów wskazują przede wszystkim na lepsze zachowanie beztłuszczowej masy ciała podczas odchudzania, a nie na samo przyspieszenie spalania tłuszczu. Podstawą skutecznego odchudzania pozostaje deficyt kalorii i odpowiednia dawka ruchu, o czym więcej piszemy w poradniku, jak bezpiecznie odchudzić psa.
L-karnityna w karmie: gdzie jej szukać na etykiecie
Karnitynę znajdziesz zwykle w sekcji dodatków dietetycznych na etykiecie, z podaną ilością na kilogram karmy, najczęściej w karmach odchudzających i dla psów aktywnych. Porównując karmy, warto zwracać uwagę na deklarowaną ilość karnityny, niezależnie od konkretnego producenta.
Psy sportowe i pracujące
Niektóre hipotezy zakładają wpływ karnityny na wytrzymałość i regenerację psów sportowych, jednak badań na psach jest niewiele, a o wynikach decydują przede wszystkim odpowiednia energia i białko w diecie. Więcej o żywieniu psa sportowego oraz o tym, ile ruchu potrzebuje doberman, piszemy w osobnych artykułach.
Poznaj Różową, szczenię dobermana z tego miotu: zdjęcia, status i dziennik „Obserwacje opiekuna”. Zobacz stronę Różowej.
Kiedy lekarz zaleca karnitynę: ujęcie kardiologiczne
Praca Keene i współpracowników z 1991 roku opisała przypadki niedoboru karnityny w mięśniu sercowym psów, jednak zgodnie z Merck stężenie karnityny we krwi nie zawsze odzwierciedla jej poziom w samym sercu, co utrudnia diagnostykę. Karnityna bywa elementem leczenia zleconego przez kardiologa weterynaryjnego u wybranych pacjentów, a nie samodzielną terapią. Rolę tauryny w diecie psa omawiamy w osobnym artykule.
Schemat: droga karnityny od syntezy do mitochondrium
Karnityna w pięciu sytuacjach: co mówią badania i kto decyduje
Tabela
Karnityna: co mówią badania i kto decyduje o podaniu
| Sytuacja | Co mówią badania | Kto decyduje o podaniu |
|---|---|---|
| zdrowy pies na karmie pełnoporcjowej | zwykle wystarczająca własna synteza i dieta | nie wymaga decyzji |
| odchudzanie | pomaga zachować masę mięśniową | opiekun z lekarzem |
| pies sportowy | niewiele badań, wyniki niejednoznaczne | opiekun z lekarzem |
| senior | zależy od stanu zdrowia | lekarz |
| choroba serca | element leczenia u wybranych pacjentów | kardiolog weterynaryjny |
Źródło: Merck Veterinary Manual, PubMed
Bezpieczeństwo i działania niepożądane
Karnityna uchodzi za bezpieczny suplement, a przy dużych dawkach mogą wystąpić dolegliwości żołądkowo-jelitowe, zgodnie z VCA. Dawkowanie warto zawsze ustalać z lekarzem, a nie na podstawie ogólnych zaleceń z opakowania.
Ciekawostka. Nazwa karnityny pochodzi od łacińskiego słowa oznaczającego mięso, bo związek wyizolowano po raz pierwszy z wyciągu mięśniowego na początku XX wieku.
Najczęstsze pytania
Czy L-karnityna dla ludzi nadaje się dla psa?
Nie powinno się podawać psu suplementów przeznaczonych dla ludzi bez konsultacji z lekarzem weterynarii, ze względu na różnice w dawkowaniu i składzie.
Czy pies na diecie wegetariańskiej potrzebuje karnityny?
Taka dieta może wymagać szczególnej uwagi pod kątem karnityny i innych składników obecnych głównie w mięsie, dlatego warto ją układać z udziałem specjalisty żywienia.
Czy szczeniak potrzebuje suplementu karnityny?
Rosnący szczeniak na pełnoporcjowej karmie zwykle nie potrzebuje dodatkowej karnityny, a decyzję o suplementacji najlepiej skonsultować z lekarzem.
Jak długo trzeba podawać karnitynę, żeby ocenić efekt?
Czas potrzebny do oceny efektu zależy od celu suplementacji i stanu zdrowia psa, dlatego warto ustalić go razem z lekarzem prowadzącym.
Czym różni się karnityna od tauryny?
To dwa różne związki o odrębnych rolach w organizmie, choć oba bywają wymieniane w kontekście zdrowia serca u psów.
Zobacz wszystkie szczenięta dobermana czarne podpalane z tego miotu. Zobacz szczenięta.
Źródła
- Merck Veterinary Manual: karnityna, kardiomiopatie, diagnostyka niedoboru
- NRC 2006: synteza karnityny i jej źródła w diecie
- PubMed: karnityna w dietach odchudzających psów
- PubMed: Keene i wsp. 1991 (niedobór karnityny w mięśniu sercowym)
- VCA: suplementacja karnityny u psów