Kiedy uśpić psa: jak ocenić jakość życia starszego dobermanaKiedy uśpić psa: jak ocenić jakość życia starszego dobermana

Kiedy uśpić psa, nie wyznacza jeden objaw ani wiek. Decyzję pomagają podjąć trzy narzędzia: skala jakości życia, taka jak HHHHHMM opracowana przez doktor Alice Villalobos, codzienny dziennik dobrych i złych dni oraz rozmowa z lekarzem weterynarii o tym, czy ból i dolegliwości da się jeszcze skutecznie łagodzić. Pełny przewodnik po opiece nad starszym dobermanem znajdziesz w filarze przewodnik po opiece nad starszym dobermanem.

W skrócie- Decyzja dotyczy jakości życia psa, a nie samego jego wieku.- Skala HHHHHMM ocenia ból, jedzenie, nawodnienie, higienę, radość, ruch i przewagę dobrych dni nad złymi.- Dziennik dobrych i złych dni pokazuje trend, który trudno zauważyć z dnia na dzień.- Lekarz weterynarii pomaga ocenić możliwości leczenia, a decyzję podejmuje się wspólnie z nim.

Nie istnieje jeden, uniwersalny moment odpowiedni dla każdego psa i każdej sytuacji. Kluczowe pytanie dotyczy raczej tego, czy cierpienie psa da się jeszcze skutecznie złagodzić, a nie tego, ile pies ma lat. Warto też rozdzielić samą decyzję od przebiegu zabiegu, który opisujemy w osobnym artykule na blogu.

Skala opracowana przez doktor Alice Villalobos ocenia kilka kluczowych obszarów: ból i komfort oddychania, apetyt i nawodnienie, higienę, poziom radości, zdolność do ruchu oraz to, czy dobrych dni jest więcej niż złych.

Ból i oddech

Warto codziennie zastanowić się, czy ból psa jest pod kontrolą i czy oddycha on swobodnie, bez wyraźnego wysiłku.

Jedzenie i nawodnienie

Regularne przyjmowanie pokarmu i płynów to ważny wskaźnik ogólnego stanu psa, który warto obserwować dzień po dniu.

Higiena i ruch

Zdolność do samodzielnego utrzymania czystości oraz do poruszania się w stopniu wystarczającym na codzienne potrzeby to kolejne istotne elementy oceny.

Radość i przewaga dobrych dni

Ostatnim, bardzo ważnym elementem jest to, czy pies wciąż czerpie radość z codziennych aktywności oraz czy w ostatnim czasie przeważają dni dobre, czy złe. Ocenę warto powtarzać codziennie, najlepiej przez tę samą osobę, uczciwie i bez upiększania sytuacji. Więcej o rozpoznawaniu przewlekłego bólu u psa piszemy w artykule jak rozpoznać przewlekły ból u psa.

Prowadzenie prostego kalendarza, w którym każdy dzień oznacza się jako dobry lub zły, oraz obserwowanie, które z ulubionych aktywności psa wciąż sprawiają mu radość, pomaga zauważyć trend, który trudno dostrzec, patrząc na sytuację tylko z dnia na dzień.

W rozmowie z lekarzem weterynarii warto zapytać o rokowanie, dostępne możliwości leczenia bólu, opcje opieki paliatywnej, czego można się spodziewać w nadchodzących tygodniach oraz jakie sygnały mogłyby oznaczać nagłe pogorszenie stanu psa.

Zanim uznasz, że bólu nie da się złagodzić, sprawdź, jakie możliwości leczenia warto omówić z lekarzem weterynarii. Przeczytaj artykuł.

Ból, którego nie udaje się kontrolować mimo leczenia, odmowa jedzenia i picia, niemożność samodzielnego wstania i utrzymania czystości, duszność oraz wyraźny lęk to sygnały, które zgodnie z wytycznymi AAHA i IAAHPC mogą wskazywać, że dostępne leczenie przestaje wystarczać. Jakość życia psa z demencją, wymagająca innego spojrzenia niż ból fizyczny, opisana jest w artykule jakość życia psa z demencją.

Sytuacje nagłe, w których cierpienia nie da się już złagodzić, wymagają szybkiej decyzji, natomiast w przypadku chorób przewlekłych często jest czas na spokojne zaplanowanie pożegnania: wybór miejsca, obecności bliskich osób oraz ewentualnej wizyty lekarza w domu. Więcej o objawach ostatnich dni życia psa piszemy w artykule objawy ostatnich dni życia psa.

Gdy różni domownicy mają odmienne zdanie na temat tego, czy nadszedł już odpowiedni moment, pomaga wspólne dzielenie się obserwacjami zapisanymi w dzienniku dobrych i złych dni oraz spojrzenie lekarza weterynarii jako osoby z zewnątrz, patrzącej na sytuację bardziej obiektywnie. Więcej o wspólnym życiu z dobermanem w rodzinie piszemy w filarze wspólne życie z dobermanem w rodzinie.

Karta oceny HHHHHMM na siedem dni

Kalendarz dobrych i złych dni oraz ulubione aktywności

Ciekawostka. Skalę HHHHHMM opracowała doktor Alice Villalobos, lekarka weterynarii zajmująca się onkologią i opieką paliatywną zwierząt; nazwa to pierwsze litery angielskich kategorii oceny.

Czy weterynarz może podjąć decyzję za opiekuna?

Lekarz weterynarii doradza i dzieli się swoją oceną medyczną sytuacji, ale ostateczną decyzję zawsze podejmuje opiekun, najlepiej w porozumieniu z lekarzem.

Czy można podjąć tę decyzję zbyt wcześnie?

Warto opierać decyzję na rzetelnej ocenie jakości życia, a nie na chwilowych emocjach, dlatego narzędzia takie jak skala HHHHHMM i dziennik dobrych i złych dni pomagają spojrzeć na sytuację bardziej obiektywnie.

Czy pies z demencją, ale bez bólu, ma dobrą jakość życia?

To zależy od indywidualnej sytuacji i nasilenia objawów, dlatego warto ocenić ją całościowo, uwzględniając wszystkie kategorie skali jakości życia, a nie tylko sam ból.

Czy można zaplanować termin z wyprzedzeniem?

Tak, przy chorobach przewlekłych często jest czas na spokojne zaplanowanie pożegnania, w tym wyboru miejsca i obecności bliskich osób.

Co zrobić, gdy dobre i złe dni przeplatają się?

W takiej sytuacji szczególnie pomocne jest prowadzenie dziennika przez dłuższy czas, żeby zauważyć ogólny trend, oraz częstszy kontakt z lekarzem weterynarii.

Jeśli decyzja jest już za Tobą, poznaj cztery szczenięta dobermana i ich Obserwacje opiekuna. Zobacz szczenięta.

• Villalobos A.: skala jakości życia HHHHHMM (publikacje weterynaryjne, VCA)
• 2016 AAHA/IAAHPC End-of-Life Care Guidelines
• VCA Animal Hospitals: ocena jakości życia i eutanazja
• WSAVA Global Pain Council: ocena bólu przewlekłego