Guzy listwy mlecznej u suki: objawy, diagnostyka i leczenieGuzy listwy mlecznej u suki: objawy, diagnostyka i leczenie

Guzy listwy mlecznej u suki to jeden z częstszych problemów starszych, niesterylizowanych suk, a po samym dotyku nie da się odróżnić zmiany łagodnej od złośliwej, więc każdy wyczuwalny guzek wymaga oceny weterynarza. Poniżej: jak regularnie obejrzeć listwę w domu, jak lekarz diagnozuje zmianę i na czym polega leczenie. Więcej o opiece nad dobermanem seniorem piszemy w filarze opieka nad dobermanem seniorem.

W skrócie- Guzek przy sutku nie jest diagnozą: o charakterze zmiany rozstrzyga dopiero badanie histopatologiczne.- Listwę mleczną starszej suki warto obmacywać regularnie, na przykład raz w miesiącu, i zapisywać położenie oraz wielkość zmian.- Przed operacją lekarz zwykle wykonuje RTG klatki piersiowej, bo płuca są częstym miejscem przerzutów.- Podstawą leczenia jest chirurgiczne usunięcie guza, a zakres zabiegu zależy od liczby i położenia zmian.- Termin sterylizacji ma znaczenie dla ryzyka tej choroby; opisujemy go osobno w artykule o kastracji dobermana.

Listwa mleczna suki składa się z kilku par gruczołów rozmieszczonych od klatki piersiowej po pachwinę. Guzy powstające w tych gruczołach mogą być łagodne albo złośliwe, a na ich rozwój wpływają między innymi hormony jajnikowe. Dokładny odsetek zmian złośliwych różni się między publikacjami, dlatego zamiast podawać jedną liczbę, warto po prostu przyjąć zasadę: każdy guzek ocenia lekarz. Termin sterylizacji ma udokumentowany wpływ na ryzyko tej choroby, co opisujemy osobno w artykule o kastracji dobermana. Więcej o innych chorobach wieku podeszłego piszemy w artykule przegląd chorób wieku podeszłego, a o ogólnych objawach starzenia się w artykule objawy starzenia się dobermana.

Badanie palcami krok po kroku

Suka leży spokojnie na boku, a opiekun delikatnie obmacuje po kolei każdą parę gruczołów po obu stronach ciała, porównując, czy struktura po lewej i prawej stronie wygląda podobnie. Regularna pielęgnacja i oglądanie skóry dobermana to dobra okazja, żeby przy okazji sprawdzić też listwę mleczną, o czym piszemy w artykule regularna pielęgnacja i oglądanie skóry dobermana.

Co zapisać po każdym badaniu

Warto zanotować, przy której parze gruczołów wyczuto zmianę, jej przybliżoną wielkość, na przykład porównując do ziarna grochu lub orzecha, datę badania oraz, jeśli to możliwe, zrobić zdjęcie z miarką w kadrze, żeby łatwiej ocenić zmianę wielkości przy kolejnym badaniu.

Taką kartę warto po prostu wydrukować lub skopiować i wypełniać ręcznie po każdym comiesięcznym badaniu, wpisując bieżącą datę oraz obserwacje przy każdej parze gruczołów.

Nie każdy guzek to nowotwór. Zapalenie gruczołu, obrzęk towarzyszący ciąży urojonej, torbiel czy zwykła zmiana skórna również mogą dawać wyczuwalne zgrubienie w okolicy listwy mlecznej. Niezależnie od przypuszczeń, każdą taką zmianę warto pokazać lekarzowi bez czekania, czy urośnie. Więcej o guzkach na skórze starszego psa, niezwiązanych z listwą mleczną, piszemy w artykule guzki na skórze starszego psa.

Szybki wzrost zmiany, owrzodzenie, krwawienie, zrośnięcie z leżącą pod spodem tkanką, powiększone okoliczne węzły chłonne, obrzęk kończyny, uporczywy kaszel oraz spadek apetytu to objawy, przy których wizyta u lekarza nie powinna czekać. Osobną, rzadszą postacią jest tak zwany rak zapalny, dający rozlany, bolesny obrzęk i zaczerwienienie całej okolicy, łatwy do pomylenia ze zwykłym stanem zapalnym.

Cytologia cienkoigłowa i jej ograniczenia

Cytologia cienkoigłowa pomaga wykluczyć niektóre inne zmiany, ale sama w sobie zwykle nie wystarcza do jednoznacznego rozstrzygnięcia, czy guz jest złośliwy.

Badanie histopatologiczne

Dopiero badanie histopatologiczne usuniętej tkanki pozwala określić dokładny typ zmiany oraz jej stopień złośliwości, co ma bezpośredni wpływ na dalsze postępowanie.

RTG klatki piersiowej i węzły chłonne

Przed planowaną operacją lekarz zwykle zleca RTG klatki piersiowej, ponieważ płuca są częstym miejscem przerzutów tego typu nowotworu, a także ocenia okoliczne węzły chłonne oraz wykonuje podstawowe badania krwi przed znieczuleniem.

Leczenie opiera się na chirurgicznym usunięciu zmiany, a zakres zabiegu, od wycięcia samego guzka po mastektomię obejmującą większy fragment listwy, zależy od liczby, wielkości i położenia guzów. O ewentualnym leczeniu uzupełniającym decyduje lekarz prowadzący lub onkolog weterynaryjny na podstawie wyniku histopatologii. Po zabiegu suka zwykle nosi ubranko pooperacyjne lub kołnierz ochronny, a rana wymaga regularnej kontroli aż do zdjęcia szwów. Ocena bólu pooperacyjnego bywa trudna u psów, które go maskują, dlatego warto wiedzieć, jak rozpoznać, że pies odczuwa ból, co opisujemy w artykule jak rozpoznać, że pies odczuwa ból.

Rokowanie zależy między innymi od wielkości guza w momencie usunięcia, jego typu histologicznego oraz obecności przerzutów do węzłów chłonnych, a szczegółowy harmonogram kontroli po operacji ustala lekarz prowadzący indywidualnie. Niezależnie od wyniku leczenia, warto wrócić do comiesięcznego oglądania całej listwy mlecznej, żeby szybko zauważyć ewentualną kolejną zmianę.

Guzy listwy mlecznej to jeden z tematów opisywanych w kontekście zdrowia starszych suk. Sprawdź, na co jeszcze warto zwracać uwagę u dobermana w każdym wieku. Przeczytaj artykuł.

Ciekawostka. Samce psów również mają listwę mleczną z sutkami, ale nowotwory gruczołu mlekowego zdarzają się u nich znacznie rzadziej niż u suk.

Czy guz listwy mlecznej u suki może zniknąć sam?

Nie, wyczuwalna zmiana w gruczole mlekowym sama nie zniknie i wymaga oceny weterynarza, niezależnie od jej pozornej wielkości.

Czy guzek na sutku po cieczce to zawsze nowotwór?

Nie, obrzęk gruczołów po cieczce może wynikać także z ciąży urojonej lub zwykłego stanu zapalnego, ale odróżnienie tego od nowotworu wymaga badania lekarza.

Czy nowotwór listwy mlecznej u suki boli?

Sama zmiana we wczesnym stadium często nie boli, ale zaawansowane guzy, zwłaszcza owrzodziałe lub zrośnięte z tkanką, mogą powodować dyskomfort.

Czy rak sutka u psa daje przerzuty?

Tak, dlatego przed operacją lekarz zwykle wykonuje RTG klatki piersiowej i ocenia okoliczne węzły chłonne.

Jak dbać o ranę po usunięciu guza listwy mlecznej?

Warto pilnować czystości rany, zapobiegać lizaniu za pomocą kołnierza lub ubranka ochronnego oraz stawiać się na kontrole zgodnie z zaleceniami lekarza.

Zobacz, jakie codzienne nawyki pomagają psu dłużej zachować dobrą formę. Przeczytaj artykuł.

• Merck Veterinary Manual: Mammary Tumors in Dogs
• VCA Animal Hospitals: Mammary Tumors in Dogs
• PubMed: przeglądy o guzach gruczołu mlekowego u suk i czynnikach ryzyka