Dziedziczenie umaszczenia dobermana zależy od loci B i D oraz genu podpalania. Sprawdź, dlaczego dwa czarne psy mogą mieć brązowe szczenię i jak to działa.
Dziedziczenie umaszczenia dobermana opiera się na kilku genach działających razem: locus B decyduje o czerni lub brązie, locus D o rozjaśnieniu koloru, a locus A o wzorze podpalań. To dlatego dwoje czarnych rodziców może mieć w miocie brązowe lub rozjaśnione szczenię, jeśli oboje są nosicielami odpowiedniego allelu, mimo że sami go nie prezentują.
W skrócie- Locus B decyduje, czy pies jest czarny, czy brązowy, w zależności od posiadanych alleli.- Locus D odpowiada za rozjaśnienie koloru, co daje efekt znany jako blue lub isabella.- Podpalania, opisane przez locus A, występują niezależnie od koloru podstawowego.- Rodzice mogą być nosicielami koloru, który sami nie prezentują, i przekazać go szczenięciu.
Locus B: czerń czy brąz
Ten gen decyduje o podstawowym kolorze sierści. Allel recesywny odpowiada za brązowy kolor, nawet jeśli oboje rodzice są czarni, ale są nosicielami tego allelu. Pies może więc wyglądać na czarnego, a jednocześnie przekazać potomstwu wariant genu odpowiadający za brąz, co ujawni się dopiero, jeśli podobny allel wniesie też drugi rodzic.
Locus D: rozjaśnienie koloru
Allel rozjaśniający zmienia czerń w odcień zbliżony do szarości, a brąz w jaśniejszy, piaskowy ton, opisywany w publikacjach genetycznych. Ten mechanizm odpowiada za umaszczenie znane potocznie jako blue, gdy dotyczy podstawowej czerni, oraz isabella, gdy działa na wariancie brązowym. Podobnie jak w przypadku locus B, oboje rodzice mogą nosić ten wariant genu, nie prezentując go w swoim wyglądzie.
Locus A: wzór podpalań
Podpalania występują niezależnie od koloru podstawowego i są opisane osobnym genem. Oznacza to, że charakterystyczne jasne znaczenia nad oczami, na pysku, piersi i łapach dziedziczą się osobno od tego, czy pies jest czarny, brązowy, czy w wersji rozjaśnionej.
Dlaczego dwa czarne psy mogą mieć brązowe szczenię
Jeśli oboje rodzice są nosicielami allelu recesywnego odpowiadającego za brąz, część szczeniąt w miocie może urodzić się brązowa, mimo że rodzice są czarni. To zjawisko bywa zaskoczeniem dla osób, które nie znają mechanizmu dziedziczenia recesywnego, a jest całkowicie zgodne z podstawami genetyki. Wygląd rodzica nie zawsze pokazuje pełny zestaw genów, które przekazuje potomstwu.
Prosta tabela krzyżówek rodziców
Kombinacja alleli obojga rodziców pozwala przewidzieć prawdopodobne proporcje kolorów w miocie, choć nie gwarantuje dokładnego wyniku dla konkretnego miotu. Poniżej uproszczony schemat, jak działa to na poziomie ogólnym:
- czarny x czarny, oboje bez allelu brązu: cały miot czarny,
- czarny x czarny, oboje nosiciele allelu brązu: możliwe czarne i brązowe szczenięta w miocie,
- czarny nosiciel x brązowy: możliwe czarne i brązowe szczenięta w miocie,
- brązowy x brązowy: cały miot brązowy.
Podobny mechanizm nosicielstwa bez ujawnienia cechy warto mieć w pamięci przy pytaniu, czy doberman może być merle, choć to już zupełnie inny gen i inny wzorzec dziedziczenia.
Najczęstsze pytania
Dlaczego czarne psy mogą mieć brązowe szczenię?
Bo oboje rodzice mogą być nosicielami allelu recesywnego odpowiadającego za brąz, nie prezentując go we własnym wyglądzie.
Co to jest locus B i D u psów?
Locus B decyduje o podstawowym kolorze, czarnym lub brązowym, a locus D odpowiada za rozjaśnienie tego koloru.
Czy podpalania dziedziczą się niezależnie od koloru?
Tak, wzór podpalań opisuje osobny gen, dziedziczony niezależnie od tego, czy pies jest czarny, brązowy, czy rozjaśniony.
Jak przewidzieć kolor szczeniąt na podstawie rodziców?
Znajomość genotypu obojga rodziców pozwala oszacować prawdopodobne proporcje kolorów w miocie, choć nie daje pewności co do wyniku konkretnego miotu.
Poznaj cztery szczenięta dobermana w klasycznym umaszczeniu czarno-podpalanym.
Źródła
- PubMed: publikacje o genach TYRP1 i MLPH u psów
- Cornell/UC Davis Veterinary Genetics Laboratory: materiały o dziedziczeniu umaszczenia