Dziecko boi się psów, a w domu lub u znajomych jest doberman? Poznaj plan małych kroków, rolę spokojnego psa i błędy, które wzmacniają strach.
Gdy dziecko boi się psów, pomagają małe kroki, o których tempie decyduje ono samo: najpierw obserwacja spokojnego psa z bezpiecznej odległości, potem wspólne przebywanie w jednym pokoju, a dotyk dopiero na końcu. Zmuszanie do głaskania i zapewnienia, że pies nic nie zrobi, zwykle strach utrwalają. Więcej o socjalizacji dobermana w domu z dziećmi piszemy w osobnym filarze.
W skrócie- Strach dziecka przed psem to częsta reakcja, szczególnie wobec dużych psów.- Dziecko ustala tempo i zawsze może się wycofać, a dorosły pilnuje dystansu i przewidywalności psa.- Spokojny, dorosły pies na macie lub za bramką jest lepszym wzorem niż podskakujący szczeniak.- Nie zmuszasz, nie zawstydzasz i nie straszysz psem; nazywasz to, co pies robi i dlaczego.- Silny lęk, który utrudnia codzienne życie, warto omówić z psychologiem dziecięcym.
Dziecko boi się psów: skąd bierze się ten strach
Dziecko boi się dużych psów: rozmiar, głos i szybki ruch
Własne wcześniejsze złe doświadczenie, zasłyszana historia od innych, brak wcześniejszego kontaktu z psami oraz przejmowanie lęku od dorosłych to częste źródła strachu przed psami u dzieci. Duży rozmiar, głęboki głos przy szczekaniu i szybkie, nieprzewidywalne ruchy sprawiają, że duże psy, takie jak dorosły doberman, bywają dla małego dziecka szczególnie onieśmielające, po prostu ze względu na wyraźną różnicę wielkości między dzieckiem a psem.
Zasada kontroli: dziecko decyduje o tempie
Dziecko powinno mieć swoje bezpieczne miejsce, na przykład kanapę, sąsiedni pokój lub kolana rodzica, z którego może obserwować sytuację, oraz możliwość powiedzenia "stop" w dowolnym momencie. Pies w tym czasie pozostaje na smyczy lub za bramką, a same sesje są krótkie i kończą się, zanim dziecko zdąży się zmęczyć czy przestraszyć. Dorosły mówi spokojnym głosem i nie komentuje na bieżąco tego, że dziecko się boi.
Jak oswoić dziecko z psem: plan małych kroków
Obserwacja z dystansu
Na początek wystarczą zdjęcia i książki o psach, a potem obserwacja prawdziwego, spokojnego psa z bezpiecznej odległości, na przykład przez okno albo w parku.
Wspólna przestrzeń bez kontaktu
Kolejnym krokiem jest przebywanie w tym samym pomieszczeniu co spokojny pies leżący na macie, bez żadnego bezpośredniego kontaktu, na przykład poprzez rzucanie smakołyku w stronę psa zamiast podawania go z ręki.
Pierwszy kontakt na warunkach dziecka
Dopiero gdy dziecko samo zacznie okazywać ciekawość, można przejść do delikatnego dotyku boku lub barku psa, i to wyłącznie wtedy, gdy pies sam spokojnie podejdzie bliżej, a nie na odwrót.
Drabina oswajania: sześć szczebli
Drabina oswajania dziecka z psem
Tabela
Drabina oswajania dziecka z psem
| Szczebel | Co robi dziecko | Sygnał, by iść wyżej |
|---|---|---|
| 1 | ogląda zdjęcia i książki o psach | spokojna reakcja na same obrazki |
| 2 | obserwuje psa z dystansu (okno, park) | brak napięcia przy obserwacji |
| 3 | jest w tym samym pokoju co leżący pies | swobodne przebywanie bez lęku |
| 4 | rzuca smakołyk w stronę leżącego psa | chęć samodzielnego działania |
| 5 | pozwala psu podejść bliżej z własnej inicjatywy | brak cofania się przy zbliżeniu psa |
| 6 | delikatnie dotyka boku lub barku psa | spokojna reakcja na dotyk |
Źródło: VCA Animal Hospitals
Spokojny pies jako wzór: czego wymaga to od psa
Pies, z którym oswaja się przestraszone dziecko, powinien być rozluźniony, nie skakać i mieć zawsze możliwość odejścia, jeśli poczuje się niekomfortowo, a opiekun powinien uważnie obserwować u niego sygnały zmęczenia czy stresu. Więcej o sygnałach uspokajających, którymi pies pokazuje stres piszemy w osobnym artykule. Pobudzony szczeniak w fazie intensywnego podgryzania i skakania nie jest dobrym pierwszym nauczycielem dla przestraszonego dziecka. Zobacz szczenięta dobermana z obecnego miotu. Zobacz szczenięta.
Strach dziecka przed psem: czego nie robić
Nie należy przyciągać dziecka do psa ani psa do dziecka na siłę, podnosić dziecka nad psem, wyśmiewać jego strachu, straszyć psem jako formą kary ani zapewniać, że "on nic nie zrobi", bo takie zapewnienie nie zmniejsza realnego poczucia zagrożenia u dziecka. Lepiej sprawdza się krótkie, konkretne nazywanie tego, co pies właśnie robi, na przykład że ziewa, bo jest zrelaksowany, albo odchodzi, bo chce odpocząć.
Gdy boi się dziecko gości, a nie Twoje
Przed wizytą warto zapytać rodziców odwiedzającego dziecka, czy boi się ono psów, a jeśli tak, zapewnić psu spokojne miejsce w innym pomieszczeniu lub za bramką, pozostawiając dziecku pełną decyzję, czy w ogóle chce go zobaczyć. Więcej o dobermanie a gościach w domu piszemy w osobnym artykule.
Kiedy szukać pomocy psychologa dziecięcego
Unikanie wyjść z domu z obawy przed spotkaniem psa, panika na sam widok psa z dużej odległości oraz brak jakiejkolwiek poprawy mimo konsekwentnej, spokojnej pracy przez dłuższy czas to sygnały, żeby rozważyć konsultację z psychologiem dziecięcym, zamiast dalej działać wyłącznie samodzielnie.
Ciekawostka. Dzieci mogą przejmować lęk przed zwierzętami, obserwując reakcje rodziców, co opisują publikacje psychologiczne dotyczące uczenia się strachu przez obserwację.
Najczęstsze pytania
Czy szczeniak pomoże dziecku przestać bać się psów?
Niekoniecznie: pobudzony, skaczący szczeniak bywa trudniejszy do oswojenia dla przestraszonego dziecka niż spokojny, dorosły pies.
Ile trwa oswajanie dziecka z psem?
Czas jest bardzo indywidualny i zależy od nasilenia strachu oraz tempa, jakie wyznacza samo dziecko, dlatego nie warto go sztucznie przyspieszać.
Co powiedzieć dziecku, które boi się dużych psów na ulicy?
Warto krótko wyjaśnić, że można zejść na bok i poczekać, aż pies przejdzie, bez konieczności bezpośredniego kontaktu z każdym napotkanym psem.
Czy dziecko, które boi się psów, może zostać z psem w jednym pokoju?
Tak, o ile pies jest spokojny, ma zapewnioną możliwość odejścia, a dziecko wie, że w każdej chwili może się wycofać.
Czy książki i bajki o psach pomagają oswoić strach?
Tak, są dobrym, bezpiecznym pierwszym krokiem, oswajającym dziecko z tematem psów, zanim dojdzie do kontaktu z prawdziwym zwierzęciem.
Chcesz najpierw przygotować dziecko, a psa przyjąć później? Zapisz się na listę osób zainteresowanych kolejnym miotem. Zapisz się.
Źródła
- PubMed: przeglądy o rozpowszechnieniu fobii specyficznych u dzieci
- PubMed: uczenie się lęku przez obserwację u dzieci
- Wzorzec FCI nr 143 (wysokość w kłębie)
- VCA Animal Hospitals: sygnały stresu u psa