Doberman skacze na ludzi przy powitaniu? Dowiedz się, dlaczego nieświadomie to nagradzasz i jak krok po kroku uczyć witania z czterema łapami na ziemi.
Doberman skacze na ludzi, bo chce dosięgnąć twarzy i bo skakanie zwykle się opłaca: ktoś go dotyka, mówi do niego, odpycha, to też uwaga. Nauczysz go spokojnego powitania, jeśli uwaga i nagroda pojawią się tylko wtedy, gdy wszystkie cztery łapy są na ziemi. Pełny przewodnik po problemach wychowawczych znajdziesz w filarze o zachowaniu dobermana.
W skrócie- Skakanie to powitanie skierowane do twarzy człowieka, wzmacniane uwagą, także tą negatywną.- U psa o wzroście i sile dobermana to realne ryzyko przewrócenia dziecka lub starszej osoby.- Zasada: cztery łapy na ziemi oznaczają kontakt, skok oznacza brak kontaktu.- Daj psu zachowanie zastępcze: siad, przyniesienie zabawki, dotknięcie dłoni nosem.- Na czas nauki plan dla gości wymaga zarządzania: smyczy, bramki, maty.
Dlaczego pies skacze na ludzi przy powitaniu
Pies skacze przy powitaniu, bo chce dosięgnąć twarzy
Skakanie wyrasta z naturalnego zachowania powitalnego psowatych, skierowanego w stronę pyska drugiego osobnika, i pojawia się u psa jako próba dosięgnięcia twarzy człowieka.
Urocze u szczeniaka, trudne u dorosłego psa
To, co u małego szczeniaka wydaje się urocze i często zbiera dużo uwagi i śmiechu, staje się realnym problemem u dorosłego, silnego psa, a historia nagród sięga zwykle właśnie tych pierwszych, wesołych reakcji z okresu szczenięctwa.
Jak nieświadomie nagradzasz skakanie
Odpychanie psa, krzyk, łapanie go za przednie łapy czy niekonsekwencja między domownikami (raz można skoczyć, raz nie), wszystko to, paradoksalnie, bywa dla psa formą nagrody w postaci uwagi. Nagroda podawana nieregularnie, „raz tak, raz nie”, utrwala zachowanie najsilniej ze wszystkich schematów nagradzania.
Cztery łapy na ziemi: nauka spokojnego powitania
Krok 1: nagroda rzucana na podłogę
Zacznij od rzucania nagrody nisko, na podłogę, w chwili, gdy pies ma wszystkie cztery łapy na ziemi, to naturalnie kieruje jego uwagę w dół, a nie w górę.
Krok 2: nudne powitania domowników
Domownicy wchodzący do domu powinni na początku ignorować psa, dopóki się nie uspokoi, a dopiero potem spokojnie go przywitać, bez ekscytacji, która mogłaby ponownie nakręcić pobudzenie.
Krok 3: zachowanie zastępcze, siad, dotknij, przynieś zabawkę
Nauczenie konkretnego zachowania zastępczego, na przykład siadu, dotknięcia dłoni nosem czy przyniesienia zabawki, daje psu jasną alternatywę dla skakania.
Krok 4: stopniowanie emocji przy powitaniach
Stopniowo zwiększaj poziom emocji przy powitaniach, od cichego wejścia domownika po bardziej entuzjastyczne powitanie gościa, utrzymując przy tym te same zasady nagradzania spokoju.
Pies skacze na gości: plan na wizyty
Przed wizytą warto przygotować smycz, bramkę lub matę jako narzędzia zarządzania sytuacją, a gościom krótko wytłumaczyć zasady. Powitanie najlepiej przeprowadzić w spokojnym miejscu, nagradzając spokój, a nie podekscytowanie. Ogólne zasady przyjmowania gości w kontekście socjalizacji psa opisujemy w filarze o socjalizacji dobermana.
Karta dla gości: 5 zasad przy drzwiach
- Nie patrz na psa, dopóki nie ma czterech łap na ziemi.
- Nie mów do psa, dopóki się nie uspokoi.
- Nie dotykaj psa, dopóki nie usiądzie lub nie ustoi spokojnie.
- Przywitaj się dopiero, gdy pies jest spokojny.
- Jeśli pies zacznie skakać, po prostu odejdź na chwilę.
Skakanie na obcych na spacerze i na dzieci
Na spacerze, przy spotkaniu z obcą osobą, pomaga zwiększenie dystansu, trzymanie psa na smyczy i uzależnienie powitania od wykonania siadu. Przy dzieciach zawsze obowiązuje zarządzanie sytuacją i stały nadzór dorosłego, żadne powitanie dziecka z psem nie powinno odbywać się bez kontroli. Więcej zasad bezpiecznego kontaktu dobermana z dziećmi opisujemy w artykule o dobermanie a dzieciach.
Doberman skacze na ludzi z emocji, kiedy to więcej niż nawyk
Skakanie połączone z lizaniem i nisko trzymanym ogonem może być też próbą rozładowania napięcia, wynikającą z niepewności, a nie tylko wyuczonym nawykiem powitalnym. Warto obserwować całą mowę ciała psa, opisaną szerzej w artykule o mowie ciała dobermana, żeby odróżnić entuzjazm od niepokoju i dopasować odpowiedni plan pracy.
Kolano, krzyk, ściskanie łap: metody, które szkodzą
Wystawianie kolana w klatkę piersiową psa, nadepnięcie na jego łapy czy ściskanie ich to metody awersyjne, które zgodnie ze stanowiskiem AVSAB niosą ryzyko pogorszenia relacji z psem, a przy dużym, silnym psie także ryzyko urazu, zarówno dla psa, jak i dla człowieka. Gwałtowne odwracanie się plecami przy dużym psie może z kolei sprowokować dalsze, bardziej intensywne skakanie.
Tabela postępów: 3 tygodnie
Sytuacja | Liczba powitań bez skoku | Uwagi |
|---|---|---|
Domownik |
|
|
Znajomy w domu |
|
|
Obcy na spacerze |
|
|
Spokojne powitania najłatwiej budować od pierwszego dnia. Zobacz szczenięta dobermana i ich Obserwacje opiekuna, w tym stronę szczenięcia Malinowa.
Ciekawostka. Szczenięta psowatych witają dorosłe osobniki, liżąc je w kąciki pyska; skakanie na człowieka to próba dosięgnięcia twarzy, która wyrasta z tego zachowania. Samiec dobermana mierzy w kłębie 68-72 cm, a suka 63-68 cm (wzorzec FCI 143), stojąc na tylnych łapach, dorosły pies łatwo sięga twarzy dorosłego człowieka.
Najczęstsze pytania
Czy odwrócenie się plecami do skaczącego psa działa?
Czasem tak, ale u dużego, silnego psa gwałtowny ruch może niechcący dodatkowo go nakręcić, spokojne zignorowanie i czekanie na cztery łapy na ziemi bywa skuteczniejsze.
W jakim wieku zacząć uczyć szczeniaka, żeby nie skakał?
Im wcześniej, tym łatwiej, konsekwentne nagradzanie czterech łap na ziemi od pierwszych tygodni w domu zapobiega utrwaleniu się nawyku, zanim stanie się on trudniejszy do zmiany u dorosłego psa.
Co zrobić, gdy goście nie stosują się do zasad?
Warto przypomnieć zasady jeszcze przed wejściem, a w razie potrzeby samodzielnie kontrolować sytuację, na przykład trzymając psa na smyczy podczas pierwszych minut wizyty.
Czy można pozwolić psu skakać na sygnał?
Tak, niektórzy opiekunowie uczą psa skakania jako osobnej sztuczki na komendę, kluczowe jest jednak, by to zachowanie pojawiało się wyłącznie na wyraźny sygnał, a nie samoistnie przy każdym powitaniu.
Czy skakanie na ludzi to oznaka braku szacunku?
Nie, to wyuczone, nagradzane wcześniej zachowanie komunikacyjne, a nie kwestia „szacunku” czy „dominacji”, koncepcji, których współczesna wiedza o zachowaniu psów już nie potwierdza.
Planujesz szczeniaka na później? Sprawdź informacje o kolejnym miocie.
Źródła
- Wzorzec FCI nr 143, wzrost w kłębie
- AVSAB Position Statement on Humane Dog Training (2021)
- VCA Animal Hospitals, skakanie na ludzi
- Literatura etologiczna, zachowania powitalne psowatych
- AKC, porady treningowe