Doberman się uśmiecha czy ostrzegawczo pokazuje zęby? Porównaj uszy, oczy, fafle i postawę w tabeli i pomóż gościom czytać te sygnały bez obaw.
Kiedy doberman się uśmiecha na powitanie, unosi fafle przy luźnym, kołyszącym się ciele, kładzie uszy do tyłu, mruży oczy i często nisko merda ogonem. Ostrzegawcze pokazanie zębów wygląda inaczej: ciało sztywnieje, wzrok staje się twardy, nos się marszczy, a pies zwykle zamiera. Więcej o tym, jak czytać zachowanie dobermana, piszemy w osobnym filarze.
W skrócie- Uśmiech uległości, zwany też powitalnym, to przyjazny sygnał, który część psów pokazuje bliskim osobom.- Groźba to zęby plus sztywne ciało, zamarcie, twardy wzrok i często warczenie.- O znaczeniu decydują uszy, oczy i postawa, a nie same zęby.- Goście i dzieci łatwo mylą te sygnały u psa o groźnej opinii, dlatego warto ich uprzedzić.
Uśmiech uległości u psa: czym jest i kto go robi
Uniesiona górna warga, odsłonięte siekacze i kły przy miękkim, rozluźnionym pysku, mrużenie oczu, kołyszące się ciało, a czasem nawet kichanie, składają się na typowy uśmiech powitalny. Pojawia się on głównie wobec bliskich osób, a nie każdy pies w ogóle go pokazuje.
Pies pokazuje zęby ostrzegawczo: jak wygląda groźba
Marszczenie grzbietu nosa, fafle podciągnięte w górę i do przodu, wyraźnie widoczne kły, zamarcie ciała, twardy wzrok utkwiony w konkretnej osobie i często towarzyszące temu warczenie to typowe elementy groźby. Taki sygnał to prośba psa o wycofanie się, a nie zaproszenie do kontaktu. Więcej o warczeniu jako ostrzeżeniu piszemy w osobnym artykule.
Doberman się uśmiecha czy grozi: porównanie w tabeli
Porównanie pyska psa: uśmiech uległości i ostrzegawcze pokazywanie zębów
Tabela
Uśmiech uległości czy groźba
| Element | Uśmiech uległości | Groźba |
|---|---|---|
| uszy | do tyłu, przy głowie | wysunięte do przodu lub napięte |
| oczy | zmrużone, miękkie | twarde, często widoczne białka |
| fafle i nos | uniesione, bez marszczenia nosa | podciągnięte, zmarszczony nos |
| zęby | siekacze i kły widoczne, pysk miękki | kły wyraźnie eksponowane |
| ciało | luźne, kołyszące się | sztywne, zamarłe |
| ogon | nisko, w ruchu | nieruchomy lub sztywno uniesiony |
| dźwięk | brak lub skomlenie z radości | często warczenie |
| co zrobić | możesz spokojnie się przywitać | zatrzymaj się, daj psu przestrzeń |
Źródło: PubMed: Waller B. M. i wsp. 2013 (DogFACS)
Uszy, oczy i ciało: trzy wskazówki ważniejsze niż zęby
Uszy przy głowie a uszy wysunięte do przodu
Naturalnie opadające uszy dobermana pracują inaczej niż uszy stojące, ale w obu przypadkach ułożenie blisko głowy zwykle towarzyszy przyjaznym sygnałom, a napięte, wysunięte do przodu uszy częściej pojawiają się przy ostrzeżeniu.
Miękkie mrużenie a białka oczu
Miękkie mrużenie oczu zwykle wskazuje na rozluźnienie, podczas gdy wyraźnie widoczne białka oczu są sygnałem napięcia i warto je traktować poważnie.
Luźne kołysanie a zamarcie
Swobodny, falujący ruch całego ciała kontrastuje z nagłym zamarciem, typowym dla psa gotowego do ostrzeżenia lub obrony.
Pies pokazuje zęby z radości: dlaczego ludzie mylą sygnały
Badania nad rozpoznawaniem emocji z pyska psa, w tym praca Bloom i Friedman z 2013 roku, pokazują, że ludzie nie zawsze trafnie odczytują miny psów wyłącznie na podstawie zdjęcia. System kodowania mimiki psów, znany jako DogFACS, opisany między innymi przez Wallera i współpracowników, pozwala precyzyjniej analizować ruchy poszczególnych mięśni pyska niż samo wrażenie obserwatora. Opinia o rasie dodatkowo wpływa na to, jak ludzie interpretują ten sam grymas, o czym więcej piszemy w artykule o charakterze i temperamencie dobermana.
Jak przygotować gości i dzieci na uśmiechniętego dobermana
Prośba, żeby gość nie pochylał się nad psem i nie wyciągał ręki nad jego głową, oraz chwila cierpliwości, aż pies się uspokoi, znacznie ułatwiają bezpieczne powitanie. Dzieci powinny zawsze przebywać przy psie pod nadzorem, a spokojne powitania sprawdzają się lepiej niż nadmierne nakręcanie radości. Więcej o dobermanie i dzieciach piszemy w osobnym artykule.
Mieszane sygnały: gdy radość miesza się z napięciem
Tłok w przedpokoju albo obca osoba pochylająca się zbyt nisko nad psem mogą sprawić, że podekscytowanie miesza się z niepewnością. Uważna obserwacja pozwala zauważyć moment, w którym uśmiech zaczyna przechodzić w napięcie, i spokojnie przerwać sytuację, zanim eskaluje.
Poznaj szczenięta dobermana i przeczytaj ich Obserwacje opiekuna. Zobacz szczenięta.
Ciekawostka. Naukowcy opracowali system kodowania mimiki psów DogFACS, który opisuje ruchy poszczególnych mięśni pyska, podobnie jak system FACS stosowany u ludzi.
Najczęstsze pytania
Czy psy uczą się uśmiechać od ludzi?
Możliwe jest, że ekspozycja na reakcje ludzi wzmacnia to zachowanie u niektórych psów, choć sam gest ma korzenie w naturalnym repertuarze komunikacyjnym psów.
Czy uśmiech uległości trzeba oduczać?
Nie, to naturalny, przyjazny sygnał i nie ma powodu, żeby go tłumić.
Czy uśmiech powitalny pojawia się też wobec obcych osób?
Rzadziej, ten sygnał częściej kierowany jest do dobrze znanych, bliskich osób.
Dlaczego pies kicha i uśmiecha się przy powitaniu?
Kichanie w takiej sytuacji zwykle towarzyszy silnemu podekscytowaniu i nie ma nic wspólnego z chorobą.
Czy pies, który na zdjęciu się uśmiecha, zawsze jest zadowolony?
Nie zawsze, dlatego przy ocenie zdjęcia warto zwrócić uwagę na uszy, oczy i całą postawę ciała, a nie tylko na sam pysk.
Sprawdź informacje o kolejnym miocie dobermanów. Dołącz do listy.
Źródła
- PubMed: Waller B. M. i wsp. 2013 (DogFACS, mimika psów)
- PubMed: Bloom T., Friedman H. 2013, Behavioural Processes
- literatura behawioralna o sygnałach ostrzegawczych psów
- AVSAB: Position Statement on Humane Dog Training