Doberman otwiera drzwi klamką: dlaczego to robi i jak zabezpieczyć domDoberman otwiera drzwi klamką: dlaczego to robi i jak zabezpieczyć dom

Doberman otwiera drzwi, bo jest wysoki, szybko się uczy i powtarza każde zachowanie, które raz dało mu nagrodę: dostęp do Ciebie, jedzenia albo ogrodu, a klamkę naciska łapą lub pyskiem. Rozwiązaniem jest zabezpieczenie klamek, lodówki i szafek oraz nauka spokojnego czekania przy drzwiach, bez karania. Więcej o najczęstszych zachowaniach dobermana piszemy w osobnym filarze.

W skrócie- Otwieranie drzwi to wyuczony nawyk: każde udane naciśnięcie klamki go wzmacnia.- Doberman sięga do klamek dzięki swojemu wzrostowi, opisanemu we wzorcu FCI numer 143.- Najprostsze zabezpieczenia to klamka obrócona do góry, gałka, zamek oraz blokady na lodówkę i szafki.- Zamiast karać, ucz czekania na macie przy drzwiach i zapewnij zajęcie, jeśli motywacją jest nuda.- Drzwi wejściowe i tarasowe zabezpiecz w pierwszej kolejności, bo otwarte oznaczają ryzyko ucieczki.

Wzrost dobermana, opisany we wzorcu FCI numer 143, oraz siła jego łapy sprawiają, że pies bez trudu sięga do klamki. Umiejętność otwierania drzwi rozwija się metodą prób i błędów, a dodatkowo psy potrafią uczyć się przez obserwację ludzi naciskających klamkę, co opisują badania nad uczeniem społecznym u psów. Klamka dźwigniowa jest dla psa znacznie łatwiejsza do naciśnięcia niż okrągła gałka, dlatego to właśnie ten typ klamek najczęściej sprawia problem.

Pies otwiera drzwi klamką: łapą czy pyskiem

Zachowanie zwykle zaczyna się przypadkiem: pies opiera łapę o klamkę, drzwi ustępują, a on trafia do pokoju, do jedzenia albo do opiekuna. Taka nagroda, nawet jeśli nie pojawia się za każdym razem, silnie utrwala zachowanie, zgodnie z podstawami teorii uczenia się opisywanymi przez AVSAB. Reakcja opiekuna, który czasem śmieje się i chwali „sztuczkę”, dodatkowo wzmacnia nawyk.

Za Tobą: do łazienki i sypialni

Chęć bycia blisko opiekuna to częsta motywacja, choć gdy towarzyszy jej silny niepokój pod nieobecność człowieka, warto rozważyć, czy to nie lęk separacyjny.

Na zewnątrz: ogród i klatka schodowa

Chęć wyjścia na zewnątrz bywa też elementem szerszego problemu, jakim są ucieczki z posesji, opisane w osobnym artykule.

Z nudów: sama czynność jako zabawa

Dla części psów samo naciskanie klamki i obserwowanie efektu staje się formą zabawy, szczególnie gdy brakuje im innych zajęć.

Drzwi wejściowe i tarasowe: priorytet

Klamka przełożona pionowo do góry, gałka zamiast klamki dźwigniowej, zamykanie na klucz, blokada nakładana na klamkę, blokada szyny drzwi przesuwnych oraz bramka ustawiona przed drzwiami wejściowymi to najskuteczniejsze rozwiązania w tym miejscu, bo błąd tutaj oznacza ryzyko ucieczki psa.

Drzwi wewnętrzne

W mniej krytycznych miejscach wystarczą zwykle prostsze rozwiązania, na przykład wymiana klamki na gałkę lub założenie prostej blokady.

Tabela: zabezpieczenia domu przed psem, który otwiera drzwi

Pies otwiera szafki: co schować w pierwszej kolejności

Blokady typu dziecięcego i zamki magnetyczne dobrze sprawdzają się przy lodówce i szafkach kuchennych. Jedzenie i środki chemiczne warto przenieść wyżej, a kosz na śmieci wybrać z pokrywą, którą trudno otworzyć psu. Produkty niebezpieczne dla psa, takie jak czekolada, ksylitol czy winogrona, opisane zgodnie z Merck, powinny w ogóle nie leżeć w zasięgu psa. Więcej o kradzieży jedzenia ze stołu piszemy w osobnym artykule.

Nauka czekania na macie krok po kroku

Mata ustawiona przy drzwiach, na której nagradzasz spokojne leżenie, to podstawa alternatywnego zachowania. Naukę zaczynasz od nagradzania spokoju przy zamkniętych drzwiach, a następnie stopniowo wydłużasz czas czekania przy progu. Na czas nauki warto zabezpieczyć klamkę, żeby usunąć nagrodę, jaką jest samodzielne otwarcie drzwi. Krótkie, częste sesje działają lepiej niż rzadkie, długie. Więcej o podstawach szkolenia i wychowania dobermana piszemy w osobnym filarze.

Poznaj szczenięta dobermana, które w grudniu przyjadą do Polski. Zobacz szczenięta.

Gdy pod Twoją nieobecność pies drapie i wyje, próbując otworzyć drzwi, żeby Cię szukać, może to być lęk separacyjny. Gdy otwiera wszystko z nudów, zwykle brakuje mu ruchu i zajęć umysłowych, co opisujemy w artykule o objawach nudy u dobermana. Zniszczone drzwi i rany łap to sygnał, że warto skonsultować się z behawiorystą oraz lekarzem weterynarii.

Ciekawostka. Psy potrafią odtworzyć czynność zobaczoną wcześniej u człowieka: w badaniu Fugazza, Pogány i Miklósi z 2016 roku, opublikowanym w Current Biology, psy powtarzały działania opiekuna, mimo że wcześniej nie spodziewały się, że będą o to poproszone.

W jakim wieku pies zaczyna otwierać drzwi?

Zależy to od indywidualnego psa i okazji, jakie napotka, ale zwykle umiejętność ta pojawia się, gdy pies jest już wystarczająco duży i silny, żeby skutecznie nacisnąć klamkę.

Czy odstraszające zapachy na drzwiach działają?

Skuteczność takich metod jest bardzo ograniczona i niepewna, dlatego lepiej polegać na fizycznych zabezpieczeniach klamki oraz nauce alternatywnego zachowania.

Czy pies może sam zamknąć się w pokoju?

Teoretycznie tak, jeśli klamka pozwala na to od środka, dlatego warto uwzględnić to ryzyko przy wyborze zabezpieczeń w domu.

Czy wymiana klamek na gałki wystarczy?

W wielu przypadkach tak, choć przy bardzo zdeterminowanym i sprytnym psie warto dodatkowo rozważyć zamek lub blokadę.

Jak oduczyć psa drapania drzwi?

Najlepiej nagradzać alternatywne zachowanie, na przykład spokojne leżenie na macie, i konsekwentnie nie otwierać drzwi w reakcji na drapanie, żeby nie wzmacniać tego nawyku.

Zobacz stronę Złotej i jej Obserwacje opiekuna. Zobacz stronę Złotej.

• Wzorzec FCI nr 143: wysokość w kłębie
• Fugazza, Pogány i Miklósi 2016, Current Biology
• AVSAB: stanowisko o metodach pozytywnych i podstawach uczenia się
• Merck Veterinary Manual: produkty spożywcze toksyczne dla psów