Dlaczego pies ssie koc lub bok? Wyjaśniamy, skąd bierze się odruch ssania, kiedy to niegroźny nawyk, a kiedy zachowanie kompulsywne do konsultacji.
Dlaczego pies ssie koc? Najczęściej dlatego, że odruch ssania z okresu karmienia utrwalił się jako sposób na uspokojenie się przed snem lub w stresie. Sam nawyk bywa niegroźny, ale gdy zajmuje dużo czasu, trudno go przerwać, a pies połyka materiał albo rani skórę, warto skonsultować go z lekarzem weterynarii lub behawiorystą. Więcej o pierwszych tygodniach życia znajdziesz w tekście o rozwoju szczeniaka dobermana.
W skrócie- Ssanie koca to zwykle utrwalony odruch ssania, który zamiast zaniknąć po odsadzeniu, stał się sposobem na samouspokojenie.- U dorosłego psa nawyk najczęściej pojawia się przy zasypianiu, w nudzie albo w stresie.- Granicę z zachowaniem kompulsywnym wyznaczają: czas trwania, trudność przerwania, urazy skóry i połykanie tkanin.
Skąd bierze się odruch ssania u psa
Noworodek rodzi się z gotowym odruchem ssania, dzięki któremu odnajduje sutek i się odżywia. W czasie odsadzania od matki ten odruch stopniowo wygasa, bo szczeniak zaczyna jeść samodzielnie i coraz mniej korzysta z ssania jako źródła pokarmu. Więcej o tym etapie znajdziesz w tekście o odsadzaniu szczeniąt od matki. Drugim reliktem tego samego okresu jest ugniatanie łapami: szczeniak przy ssaniu uciskał sutek łapkami, by pobudzić wypływ mleka, i ten ruch też bywa widoczny jeszcze długo po odsadzeniu, przy zasypianiu albo w czasie głaskania.
U większości psów oba odruchy zanikają albo stają się rzadkim, incydentalnym zachowaniem. U części utrwalają się jednak jako nawyk, do którego pies wraca w konkretnych sytuacjach.
Dlaczego pies ssie koc także jako dorosły?
Dorosły pies, który ssie koc, zwykle robi to w momentach związanych z odpoczynkiem: przed snem, w czasie wyciszania się wieczorem albo gdy się nudzi. Miękki materiał kojarzy mu się z bezpieczeństwem i pozwala się wyregulować emocjonalnie, podobnie jak dziecku kojarzy się kciuk albo smoczek. W literaturze pojawia się też hipoteza, że zbyt wczesne odsadzenie od matki może zwiększać skłonność do utrwalenia się takich zachowań, ale to wyłącznie hipoteza z literatury naukowej, a nie pewnik obowiązujący każdego psa.
Nuda i stres działają podobnie: gdy pies ma mało zajęć albo przeżywa napięcie, sięga po znany, uspokajający rytuał. To dlatego nawyk często nasila się w okresach zmian w domu albo przy braku wystarczającej aktywności w ciągu dnia.
Szczeniak ssie koc przed snem: co warto wiedzieć
U szczeniaka ssanie koca przed snem jest częstym, przejściowym sposobem na wyciszenie się. Najważniejsze w tym okresie jest pilnowanie, by koc, który szczeniak wybrał do ssania, nie miał frędzli ani luźnych nitek, bo szczeniak może je połknąć. O tym, ile śpi szczeniak dobermana w kolejnych tygodniach, przeczytasz w osobnym artykule. Nie rozwijamy tu tematu wyboru posłania, bo skupiamy się na samym nawyku ssania.
Doberman ssie bok: co mówią badania o tej rasie
W literaturze naukowej opisano zjawisko ssania własnego boku (flank sucking) jako formę zachowania kompulsywnego, którą obserwowano między innymi u dobermanów (badania publikowane w PubMed, m.in. praca Dodmana i współpracowników z 2010 roku). To co innego niż ssanie koca: pies ssie fragment własnej skóry, najczęściej w okolicy boku, co bywa trudniejsze do przerwania niż ssanie przedmiotu. Podkreślamy, że to wyłącznie ogólna informacja o rasie z literatury naukowej, a nie odniesienie do konkretnych psów.
CiekawostkaBadanie genetyczne dobermanów ssących bok (Dodman i in., Molecular Psychiatry, 2010) wskazało region chromosomu 7 z genem CDH2 związany z podatnością na zaburzenia kompulsywne. To ustalenie z literatury naukowej dotyczące rasy jako takiej.
Nawyk czy zachowanie kompulsywne: gdzie jest granica
Według materiałów VCA i AVSAB o zaburzeniach kompulsywnych warto zwrócić uwagę na kilka sygnałów:
- Ile czasu dziennie zajmuje zachowanie i czy ten czas rośnie.
- Czy da się psa łatwo przekierować na inną aktywność, np. zabawę albo spacer.
- Czy zachowanie pojawia się tylko przy zasypianiu, czy też w ciągu dnia i w sytuacjach stresowych.
- Czy na skórze pojawiają się mokre, podrażnione miejsca.
- Czy pies połyka fragmenty tkaniny, co niesie ryzyko niedrożności przewodu pokarmowego opisane w Merck Veterinary Manual.
Im więcej odpowiedzi wskazuje na utrudnione przerwanie zachowania i wpływ na codzienne funkcjonowanie psa, tym bardziej zasadna jest konsultacja, a nie samo obserwowanie.
Co robić, gdy pies ssie koc
Nie zabieraj koca gwałtownie i nie karz psa za ten nawyk, bo kara zwykle nasila napięcie, które stoi za zachowaniem. Zamiast tego zadbaj o więcej ruchu i pracy węchowej w ciągu dnia, ustal stały rytm posiłków i wyjść oraz wybierz bezpieczny materiał bez frędzli, który trudno rozerwać na nitki. Warto też notować, w jakich sytuacjach nawyk się pojawia, bo to ułatwia rozmowę z lekarzem weterynarii, jeśli pies zaczyna połykać fragmenty tkanin albo ma podrażnioną skórę. Wtedy dalsze kroki, w tym ewentualną konsultację behawioralną, ustala już lekarz.
Najczęstsze pytania
Czy zabrać psu koc, który ssie?
Nie musisz zabierać koca od razu. Ważniejsze jest, by materiał był bezpieczny, bez frędzli i luźnych nitek, i by obserwować, czy nawyk się nie nasila.
Czy ssanie koca to objaw tęsknoty za matką?
To raczej utrwalony odruch ssania z okresu karmienia niż bezpośrednia tęsknota. Więcej o więzi ze szczenięctwem znajdziesz w tekście o rozwoju szczeniaka dobermana.
Czy pies wyrośnie z ssania koca?
U wielu psów nawyk słabnie z wiekiem, ale nie u wszystkich. Jeśli się utrzymuje bez negatywnych skutków, samo w sobie nie musi być problemem.
Dlaczego pies ssie koc i jednocześnie ugniata go łapami?
Ugniatanie łapami to drugi relikt okresu karmienia, obok samego ssania. Oba zachowania często pojawiają się razem.
Czy doberman ssie koc częściej niż inne rasy?
Literatura opisuje u dobermanów specyficzne zjawisko ssania własnego boku jako formę zachowania kompulsywnego, ale to informacja ogólna o rasie, a nie reguła dotycząca każdego psa.
Jeśli myślisz o dobermanie w przyszłości, poznaj nasze szczenięta i przeczytaj ich Obserwacje opiekuna na stronie /szczenieta.
Źródła
- Merck Veterinary Manual, odruchy noworodków, ciała obce w przewodzie pokarmowym
- VCA Animal Hospitals, zaburzenia kompulsywne u psów
- AVSAB, postępowanie w problemach zachowania bez kar
- PubMed, Dodman i in. 2010 oraz prace o ssaniu boku u dobermanów