Dlaczego pies przechyla głowę, gdy słyszy znane słowa? Co pokazało badanie z 2022 roku i kiedy stałe przechylenie głowy to objaw do sprawdzenia.
Dlaczego pies przechyla głowę? Najczęściej wtedy, gdy słyszy coś, co ma dla niego znaczenie: w badaniu Sommese i współpracowników z 2022 roku, opublikowanym w Animal Cognition, psy znające nazwy wielu zabawek przechylały głowę po usłyszeniu tych nazw częściej niż inne psy. Stałe przechylenie głowy, niezwiązane z dźwiękiem, to objaw do sprawdzenia u weterynarza. Więcej o świecie zachowań dobermana piszemy w osobnym filarze.
W skrócie- Przechylanie głowy wiąże się z przetwarzaniem znaczących dźwięków, zwłaszcza znanych słów, zgodnie z badaniem Sommese i współpracowników z 2022 roku.- W tym badaniu dany pies przechylał głowę zwykle w tę samą stronę.- Popularne wyjaśnienia, takie jak lepsze słyszenie czy widzenie ust zza kufy, nie mają mocnych dowodów.- Nagradzanie przechylania głowy łatwo zmienia je w wyuczoną sztuczkę.- Głowa stale przekrzywiona, chwianie się lub drapanie ucha to sygnał do wizyty u weterynarza.
Dlaczego pies przechyla głowę? Co pokazało badanie z 2022 roku
Psy znające nazwy zabawek a przeciętny pies
Sommese, Miklósi, Pogány, Temesi, Dror i Fugazza w badaniu z 2022 roku, opublikowanym w Animal Cognition, porównali psy, które nauczyły się nazw wielu zabawek, z typowymi psami bez takiej wiedzy. Psy znające nazwy zabawek przechylały głowę po usłyszeniu ich znacznie częściej niż pozostałe psy, a dany pies zwykle przechylał głowę w tę samą stronę. Autorzy interpretują to jako związek przechylania głowy z przetwarzaniem istotnych dla psa informacji dźwiękowych. Więcej o tym, jak myśli pies, piszemy w osobnym artykule.
Pies przechyla głowę, gdy mówię: słowa, ton czy imię?
Psy przetwarzają znaczenie słowa i intonację po części osobno, co pokazało badanie Andicsa i współpracowników z 2016 roku, opublikowane w Science i opisane w ciekawostce niżej. Reakcja psa na imię, słowo „spacer” czy „smaczek”, a także na mowę kierowaną do niego wyższym tonem głosu, wiąże się właśnie z tym przetwarzaniem znaczenia i emocji zawartych w wypowiedzi.
Inne wyjaśnienia: słuch, kufa i Twoja mimika
Popularne hipotezy mówią, że przechylanie głowy pomaga psu lepiej zlokalizować źródło dźwięku albo lepiej zobaczyć dolną część twarzy człowieka, zasłoniętą normalnie przez własną kufę psa. Obie hipotezy są chętnie powtarzane w internecie, ale nie mają solidnego potwierdzenia w badaniach naukowych, dlatego warto je traktować jako ciekawe przypuszczenia, a nie potwierdzony fakt.
Doberman przechyla głowę: czy rasa ma znaczenie
Nie ma badań porównujących różne rasy pod kątem częstości tego gestu, a skład ras uczestniczących w badaniu z 2022 roku znany jest wyłącznie z samej publikacji. Różnice między poszczególnymi psami wynikają raczej z ich indywidualnego doświadczenia i poziomu uwagi skierowanej na opiekuna niż z przynależności do konkretnej rasy.
Czy nagradzać przechylanie głowy? Kiedy gest staje się sztuczką
Pies szybko uczy się, że przechylenie głowy wywołuje u człowieka uśmiech, a czasem i smakołyk, co samo w sobie wzmacnia to zachowanie. Można celowo nauczyć psa przechylania głowy na sygnał metodą pozytywną, zgodnie z zasadami opisywanymi przez AVSAB, warto jednak odróżniać wyuczoną sztuczkę od spontanicznego gestu, żeby nie przeoczyć, gdy przechylanie zacznie mieć podłoże zdrowotne. Więcej o szkoleniu i wychowaniu dobermana piszemy w osobnym filarze.
Przechylanie głowy u psa jako objaw: czym różni się od gestu
Stałe przechylenie głowy, chwianie się, chodzenie w kółko, mimowolne ruchy gałek ocznych, wymioty, drapanie ucha oraz nieprzyjemny zapach z niego mogą wskazywać na problem zdrowotny, na przykład zapalenie ucha środkowego lub wewnętrznego albo zaburzenia przedsionkowe, zgodnie z Merck i VCA. Nagły początek takich objawów jest sygnałem do pilnej wizyty u lekarza.
Tabela: gest czy objaw
Gest czy objaw: porównanie
Tabela
Przechylanie głowy: gest czy objaw
| Cecha | Przechylenie przy dźwięku (gest) | Stałe przechylenie (objaw) |
|---|---|---|
| kiedy się pojawia | po usłyszeniu znaczącego słowa lub dźwięku | niezależnie od dźwięków, utrzymuje się stale |
| jak długo trwa | krótko, mija po chwili | długotrwale, bez wyraźnej poprawy |
| strona przechylenia | zwykle ta sama u danego psa | zwykle jedna, stała strona |
| inne objawy | brak | chwianie, oczopląs, wymioty, drapanie ucha |
| reakcja na zawołanie | pies chętnie reaguje na dalsze słowa | możliwa dezorientacja lub trudność z reakcją |
| co zrobić | nic, to naturalny gest | pilna wizyta u weterynarza |
Źródło: Sommese i wsp. 2022, Merck Veterinary Manual, VCA Animal Hospitals
Ciekawostka. Andics i współpracownicy w badaniu z 2016 roku, opublikowanym w Science, wykorzystali rezonans magnetyczny i pokazali, że psy przetwarzają znaczenie słów głównie lewą półkulą mózgu, a intonację prawą.
Zobacz, jak rozwijają się szczenięta dobermana w Obserwacjach opiekuna. Zobacz szczenięta.
Najczęstsze pytania
Czy wszystkie psy przechylają głowę?
Nie wszystkie psy robią to równie często: badania sugerują, że psy lepiej rozumiejące znaczenie konkretnych słów przechylają głowę częściej niż inne.
Dlaczego pies przechyla głowę zawsze w tę samą stronę?
W badaniu z 2022 roku dany pies zwykle wybierał tę samą stronę, choć dokładny mechanizm tej preferencji nie jest w pełni wyjaśniony.
Czy przechylanie głowy znaczy, że pies mnie rozumie?
Gest ten wiąże się z przetwarzaniem znaczących dźwięków, ale nie oznacza pełnego rozumienia mowy ludzkiej w sensie językowym.
Czy szczeniaki przechylają głowę częściej niż dorosłe psy?
Nie ma jednoznacznych danych porównujących wiek psów pod tym kątem, dlatego trudno mówić o wyraźnej różnicy między szczeniakami a dorosłymi psami.
Czy pies przechyla głowę także na dźwięki z telewizora?
Tak, dźwięki z telewizora lub innych urządzeń mogą wywoływać ten sam gest, jeśli zawierają znane psu słowa lub dźwięki.
Poznaj szczeniaka Niebieskiego i przeczytaj jego Obserwacje opiekuna. Zobacz stronę Niebieskiego.
Źródła
- Sommese i wsp. 2022, Animal Cognition
- Andics i wsp. 2016, Science
- Merck Veterinary Manual, VCA Animal Hospitals: choroby przedsionkowe, zapalenie ucha środkowego i wewnętrznego
- AVSAB: uczenie przez wzmocnienie pozytywne