Czy pies tęskni za właścicielem i jak długo go pamiętaCzy pies tęskni za właścicielem i jak długo go pamięta

Czy pies tęskni za właścicielem? Tak, w tym sensie, że jest do opiekuna przywiązany, reaguje na jego nieobecność i po dłuższej rozłące wita go intensywniej, zgodnie z badaniem Rehn i Keeling z 2011 roku, a rozpoznaje go po zapachu, głosie i wyglądzie także po długiej przerwie. Zwykła tęsknota mija po powrocie; niepokój przy każdym codziennym wyjściu to już lęk separacyjny. Więcej o przywiązaniu i zachowaniu dobermana piszemy w osobnym filarze.

W skrócie- Przywiązanie psa do opiekuna opisano w badaniach wzorowanych na teście „obcej sytuacji”.- Po dłuższej nieobecności powitanie jest intensywniejsze.- Psy rozpoznają opiekuna między innymi po zapachu; badań nad pamięcią długotrwałą jest mało, więc nie podajemy „liczby lat”.- Tęsknota podczas wyjazdu to co innego niż lęk separacyjny przy codziennych wyjściach.- Rozłąkę ułatwiają stały rytm dnia, znany opiekun zastępczy i rzeczy z Twoim zapachem.

Topál i współpracownicy w badaniu z 1998 roku, opublikowanym w Journal of Comparative Psychology, zastosowali test „obcej sytuacji” i wykazali, że opiekun pełni dla psa rolę bezpiecznej bazy. Horn, Huber i Range w pracy z 2013 roku, opublikowanej w PLoS ONE, pokazali, że psy chętniej podejmują próby rozwiązania zadania, gdy opiekun jest obecny. Rehn i Keeling w badaniu z 2011 roku, w Applied Animal Behaviour Science, wykazali, że powitanie po dłuższej nieobecności jest wyraźnie intensywniejsze niż po krótszej.

Psy rozpoznają opiekuna między innymi po zapachu, co potwierdza badanie Bernsa i współpracowników z 2015 roku, opisane w ciekawostce niżej, a także po głosie i wyglądzie. Rozpoznanie to opiera się na pamięci skojarzeń. Nie podajemy konkretnej liczby lat, przez którą pies pamięta opiekuna, bo brak badań, które mierzyłyby to bezpośrednio. Przywiązanie do nowego opiekuna to osobny temat, opisany w artykule o tym, czy doberman przywiąże się do nowego właściciela.

Czekanie przy drzwiach, szukanie po domu, spanie na ubraniach opiekuna, słabszy apetyt w pierwszych dniach rozłąki, wokalizacja oraz mniejsza chęć do zabawy to typowe objawy tęsknoty. Niepokojące są dopiero brak jedzenia utrzymujący się dłużej oraz wyraźna apatia, wymagające konsultacji z lekarzem.

Doberman tęskni: czy rasa ma znaczenie

Nie ma badań porównawczych sprawdzających, czy poszczególne rasy tęsknią inaczej, a temperament dobermana opisuje jedynie wzorzec FCI numer 143. To inna sytuacja niż żałoba po stracie towarzysza, opisana w osobnym artykule.

Stały rytm dnia, konkretna pora, dźwięk samochodu, windy czy kroków, a także zachowanie innych domowników i zapach mogą pomagać psu przewidzieć powrót opiekuna. Popularne teorie o „przeczuwaniu” powrotu bez żadnego z powyższych sygnałów nie znajdują potwierdzenia w badaniach recenzowanych i warto traktować je jako niepotwierdzone.

O tym, kiedy tęsknota jest normalna, a kiedy mówimy już o lęku separacyjnym, decydują między innymi to, czy problem pojawia się tylko przy dłuższej rozłące, czy przy każdym wyjściu, a także zachowanie psa przy wychodzeniu opiekuna, niszczenie i wokalizacja pod jego nieobecność oraz reakcja na opiekuna zastępczego.

Tabela: tęsknota a lęk separacyjny

Więcej o lęku separacyjnym u dobermana piszemy w osobnym artykule, a w razie potwierdzenia tego problemu warto skonsultować się z lekarzem lub behawiorystą, zgodnie ze stanowiskiem AVSAB.

Znany opiekun zastępczy, próbny, krótszy pobyt przed dłuższym wyjazdem, spisany plan dnia, rzeczy z zapachem opiekuna oraz wcześniejsze, krótkie rozłąki pomagają przygotować psa do dłuższej nieobecności. Przy hotelu dla psów warto wcześniej odwiedzić miejsce i zostawić stałą karmę psa. Krótkie, spokojne pożegnanie działa lepiej niż długie, emocjonalne rozstanie.

Checklista: przed wyjazdem

Więcej o życiu z dobermanem, także w podróży, piszemy w osobnym filarze.

Intensywne powitanie po dłuższej nieobecności jest normalne, a wyciszyć je można spokojnym głosem i powitaniem na wysokości psa, bez odtrącania go. Przez kilka dni po powrocie pies może chodzić za opiekunem krok w krok, co zwykle mija samoistnie. Nowe problemy pojawiające się po powrocie, na przykład silny niepokój przy kolejnych wyjściach, warto obserwować i w razie potrzeby skonsultować.

Poznaj Obserwacje opiekuna szczeniaka Niebieskiego. Zobacz stronę Niebieskiego.

Ciekawostka. Berns i współpracownicy w badaniu z 2015 roku, opublikowanym w Behavioural Processes, wykorzystali rezonans magnetyczny i pokazali, że zapach znanego człowieka silniej pobudza u psa jądro ogoniaste, część układu nagrody, niż zapach obcej osoby czy znanego psa.

Czy pies zapomni właściciela po kilku miesiącach?

Nie ma badań potwierdzających konkretny czas, po którym pies zapomina opiekuna, a rozpoznawanie po zapachu i głosie sugeruje trwałą pamięć skojarzeń.

Czy rozmowy wideo pomagają psu, gdy wyjeżdżam?

Nie ma jednoznacznych dowodów na skuteczność takiej metody, choć niektóre psy mogą reagować na znany głos dobiegający z urządzenia.

Czy pies tęskni bardziej za jedną osobą w domu?

Tak, przywiązanie może być silniejsze do osoby, z którą pies spędza najwięcej czasu i ma najwięcej pozytywnych interakcji.

Czy pies może przestać jeść z tęsknoty?

Tak, chwilowe osłabienie apetytu po rozłące jest częste, ale długotrwały brak jedzenia wymaga konsultacji z lekarzem.

Czy szczeniak tęskni za matką i rodzeństwem?

Tak, młode psy również przechodzą przez okres przystosowania po rozstaniu z matką i rodzeństwem, co jest naturalnym elementem przeprowadzki do nowego domu.

Poznaj szczenięta dobermana i przeczytaj Obserwacje opiekuna. Zobacz szczenięta.

• Topál i wsp. 1998, Journal of Comparative Psychology
• Horn, Huber i Range 2013, PLoS ONE
• Rehn i Keeling 2011, Applied Animal Behaviour Science
• Berns i wsp. 2015, Behavioural Processes
• AVSAB: lęk separacyjny, metody pozytywne
• Wzorzec FCI nr 143: opis temperamentu